Στρατιωτική συνεργασία με την Εθνοφρουρά (National Guard) της Florida

Μπάμπης Παπασπύρος

Η υπογραφή της Επιστολής Προθέσεων (Letter of Intent – LOI) για τη συνεργασία των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων με την Εθνοφρουρά της Florida αποτελεί ένα ακόμη βήμα εμβάθυνσης της αμυντικής σχέσης Ελλάδας–ΗΠΑ.

Στην τελετή, παρουσία του Υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια και του Αμερικανού Υπουργού Εξωτερικών Marco Rubio, την LOI υπέγραψαν ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ Στρατηγός Δημήτριος Χούπης και ο Διοικητής της Florida National Guard, Υποστράτηγος John Haas. 

Η συμφωνία δεν έρχεται από το μηδέν. Ήδη από τον Απρίλιο του 2026 η Florida National Guard είχε οριστεί ως ο αμερικανικός εταίρος της Ελλάδας στο State Partnership Program (SPP), το οποίο δημιουργεί ένα μακροπρόθεσμο πλαίσιο στρατιωτικής συνεργασίας. 

Η επιλογή της Florida έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Η πολιτεία διαθέτει σημαντική ελληνική ομογένεια, ενώ υπάρχουν κοινά χαρακτηριστικά σε επίπεδο θαλάσσιου περιβάλλοντος, κλίματος, υποδομών και ακαδημαϊκών φορέων. Οι αρχικοί τομείς συνεργασίας περιλαμβάνουν κοινή εκπαίδευση, θαλάσσια και εναέρια επιτήρηση, κυβερνοάμυνα, προστασία κρίσιμων υποδομών, αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών και πολιτικοστρατιωτικό συντονισμό. 

Τι είναι όμως πραγματικά η National Guard;

Η National Guard δεν είναι απλώς μια αμερικανική εκδοχή της εφεδρείας.

Αποτελεί έναν ιδιαίτερο θεσμό των ΗΠΑ, με διπλή αποστολή: πολιτειακή και ομοσπονδιακή.

Η Army National Guard και η Air National Guard αποτελούν την κύρια εφεδρική δύναμη του U.S. Army και της U.S. Air Force, αλλά ταυτόχρονα μπορούν να χρησιμοποιηθούν από τους κυβερνήτες των Πολιτειών για την αντιμετώπιση καταστροφών, πυρκαγιών, πλημμυρών, τυφώνων και άλλων έκτακτων καταστάσεων. Όταν ενεργοποιούνται για ομοσπονδιακή αποστολή από τον Πρόεδρο, λειτουργούν ως τμήμα των αμερικανικών Ενόπλων Δυνάμεων.

Αυτό ακριβώς είναι ένα από τα πιο ενδιαφέροντα χαρακτηριστικά του αμερικανικού μοντέλου:

ο ίδιος στρατιωτικός μπορεί να είναι ταυτόχρονα πολίτης με κανονικό επάγγελμα και μέλος μιας επιχειρησιακά διαθέσιμης στρατιωτικής δύναμης.

Η National Guard αριθμεί περίπου 433.000 μέλη, ενώ η αμερικανική στρατιωτική ηγεσία την περιγράφει ως δύναμη που συνδυάζει πολεμική ετοιμότητα, αποστολές στο εσωτερικό και διεθνείς συνεργασίες. 

Και πώς αμείβονται το  προσωπικό (Guardsman);

Ο παραδοσιακός Guardsman δεν είναι μόνιμος στρατιωτικός.

Οι περισσότεροι υπηρετούν part-time. Έχουν δηλαδή μια κανονική πολιτική εργασία και παράλληλα στρατιωτικές υποχρεώσεις.

Στο κλασικό μοντέλο, ένας Guardsman πραγματοποιεί περίπου ένα Σαββατοκύριακο εκπαίδευσης τον μήνα και περίπου δύο εβδομάδες ενεργού εκπαίδευσης τον χρόνο. Για τις περιόδους αυτές αμείβεται από το αμερικανικό κράτος. 

Η αμοιβή του "Drill Pay" εξαρτάται από τον βαθμό και τα χρόνια υπηρεσίας. Κάθε περίοδος drill αντιστοιχεί σε τέσσερις ώρες και ένα συνηθισμένο weekend drill αντιστοιχεί σε τέσσερις τέτοιες περιόδους.

Για παράδειγμα, στους πίνακες του 2026, ένας αξιωματικός βαθμού O-4 με λιγότερα από δύο χρόνια υπηρεσίας λαμβάνει περίπου $210 για μία περίοδο drill ή $839 για τέσσερις περιόδους. Για έναν O-5 τα αντίστοιχα ποσά είναι περίπου $243 και $973, ενώ για έναν O-6 περίπου $292 και $1.167. 

Τα ποσά αυτά αφορούν μόνο το drill pay και δεν περιλαμβάνουν άλλες πιθανές αποζημιώσεις, bonus, ειδικές αμοιβές ή εκπαιδευτικές παροχές.

Όταν ένας στρατιωτικός της National Guard τεθεί σε active duty, δεν πληρώνεται πλέον με το σύστημα του απλού drill. Αμείβεται με μισθό όπως και οι αντίστοιχοι στρατιωτικοί της ενεργού υπηρεσίας, με βάση τον βαθμό και τα χρόνια υπηρεσίας. 

Επομένως, η National Guard λειτουργεί ουσιαστικά με ένα υβριδικό μοντέλο στρατιωτικής υπηρεσίας:

πολιτική ζωή, περιοδική στρατιωτική εκπαίδευση, δυνατότητα άμεσης ενεργοποίησης και πλήρης στρατιωτική υπηρεσία όταν απαιτηθεί.

Υπάρχουν μάλιστα και μόνιμα υπηρετούντες στη National Guard, οι οποίοι εργάζονται full-time για τη λειτουργία των μονάδων. 

Γιατί έχει σημασία για την Ελλάδα

Η συνεργασία με τη Florida National Guard επομένως δεν πρέπει να αντιμετωπιστεί ως μια απλή εθιμοτυπική στρατιωτική συμφωνία.

Το State Partnership Program, που δημιουργήθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1990, έχει εξελιχθεί σε ένα σημαντικό εργαλείο αμερικανικής στρατιωτικής διπλωματίας. Συνδέει National Guard Πολιτειών με ένοπλες δυνάμεις άλλων χωρών και δημιουργεί σχέσεις που μπορούν να διαρκούν δεκαετίες, μέσα από κοινές ασκήσεις, εκπαίδευση και θεσμικές ανταλλαγές. (Εθνική Φρουρά)

Η σημασία του για την Ελλάδα βρίσκεται ακριβώς στη μακροχρόνια και πρακτική συνεργασία.

Δεν πρόκειται μόνο για κοινές ασκήσεις. Μπορεί να περιλαμβάνει ανταλλαγή τεχνογνωσίας σε κρίσιμους τομείς

Υπάρχει ένα ακόμη στοιχείο ιδιαίτερης σημασίας για την Ελλάδα.

Η National Guard είναι ένας θεσμός που συνδέει άμεσα τις Ένοπλες Δυνάμεις με την κοινωνία, την οικονομία, τις επιχειρήσεις, τα πανεπιστήμια και την πολιτειακή διοίκηση. Ένας Guardsman μπορεί στην πολιτική του ζωή να είναι μηχανικός, γιατρός, τεχνικός, κυβερνοασφαλιστής ή στέλεχος μιας επιχείρησης και παράλληλα να διαθέτει στρατιωτική εκπαίδευση και επιχειρησιακή ειδικότητα.

Αυτό δημιουργεί μια δεξαμενή ανθρώπινου δυναμικού που είναι ιδιαίτερα χρήσιμη σε έναν σύγχρονο πόλεμο, όπου η τεχνολογία, η κυβερνοάμυνα, οι επικοινωνίες, τα drones, η τεχνητή νοημοσύνη και η προστασία κρίσιμων υποδομών είναι εξίσου σημαντικά με τα παραδοσιακά οπλικά συστήματα.

Από τη Florida στην Ελλάδα

Η σημερινή LOI μπορεί επομένως να αποτελέσει την αρχή μιας πολύ ευρύτερης σχέσης.

Η Ελλάδα δεν χρειάζεται μόνο περισσότερες κοινές ασκήσεις με τις ΗΠΑ. Χρειάζεται μεταφορά τεχνογνωσίας, εκπαίδευση, διαλειτουργικότητα, ανταλλαγή εμπειρίας και πρόσβαση σε ένα οικοσύστημα όπου στρατιωτική και τεχνολογική καινοτομία συνδέονται στενά με την πολιτική οικονομία.

Η συνεργασία Ελλάδας–Florida National Guard θα έχει πραγματική αξία εάν εξελιχθεί ακριβώς προς αυτή την κατεύθυνση.