Ο νόμος της Γαλλίας για την αντιμετώπιση Drone από εταιρείες κοινής ωφέλειας-Τι πρέπει να πράξει η Ελλάδα

Μπάμπης Παπασπύρος

Η προστασία από τα drone δεν αποτελεί πλέον αποκλειστική υπόθεση των Ενόπλων Δυνάμεων και της Αστυνομίας. Η Γαλλία θεσμοθέτησε τη δυνατότητα συμμετοχής των φορέων ζωτικής σημασίας στην ενεργητική αντιμετώπιση της απειλής, υπό αυστηρή κρατική εποπτεία.

Η ταχεία εξάπλωση των μη επανδρωμένων αεροσκαφών αλλάζει τα δεδομένα στην προστασία των κρίσιμων υποδομών. Ενεργειακά δίκτυα, ηλεκτροπαραγωγικές εγκαταστάσεις, σιδηρόδρομοι, λιμένες και τηλεπικοινωνιακά συστήματα μπορούν να αποτελέσουν στόχους δολιοφθοράς ή επιθέσεων στο πλαίσιο υβριδικών επιχειρήσεων.

Η εμπειρία του πολέμου στην Ουκρανία έχει καταδείξει ότι ένα σχετικά φθηνό drone μπορεί να προκαλέσει δυσανάλογα μεγάλη ζημιά σε εγκαταστάσεις από τις οποίες εξαρτάται η λειτουργία μιας ολόκληρης περιοχής. 

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Γαλλία προχώρησε σε μια σημαντική νομοθετική πρωτοβουλία.

Τι προβλέπει ο γαλλικός νόμος;

Ο νόμος υπ’ αριθ. 2026-791 της 16ης Αυγούστου 2026 Νόμος υπ’ αριθ. 2026‑791 της 16ης Αυγούστου 2026 ", ο οποίος επικαιροποιεί τον στρατιωτικό προγραμματισμό για τα έτη 2024 έως 2030 και περιλαμβάνει διάφορες διατάξεις σχετικές με την άμυνα",  περιλαμβάνει στο άρθρο 25 διατάξεις που ενισχύουν τις δυνατότητες αντιμετώπισης μη επανδρωμένων αεροσκαφών γύρω από εγκαταστάσεις ζωτικής σημασίας.

Μετάφραση άρθρων στα Ελληνικά 

Ειδικότερα, τροποποιείται το άρθρο L. 213-2 του γαλλικού Κώδικα Εσωτερικής Ασφάλειας, ώστε να επιτρέπεται, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, η χρήση μέσων που μπορούν να αδρανοποιούν ή να εξουδετερώνουν drone.

Η δυνατότητα αυτή αφορά τους φορείς εκμετάλλευσης εγκαταστάσεων ζωτικής σημασίας, οι οποίοι έχουν χαρακτηριστεί από τις αρμόδιες αρχές, καθώς και, όπου προβλέπεται, τους εξουσιοδοτημένους παρόχους υπηρεσιών και υπεργολάβους τους.

Δεν πρόκειται, επομένως, για μια γενική άδεια προς οποιαδήποτε ιδιωτική επιχείρηση να καταρρίπτει drone.

Η χρήση των συγκεκριμένων μέσων επιτρέπεται όταν συντρέχει άμεση απειλή για την ασφάλεια των εγκαταστάσεων που υπάγονται στην ευθύνη του φορέα ή όταν απαιτείται να αποτραπεί υπέρπτηση απαγορευμένης ζώνης που περιλαμβάνει τέτοια εγκατάσταση. Προϋπόθεση αποτελεί, μεταξύ άλλων, η έγκριση του ειδικού σχεδίου προστασίας και η έκδοση αιτιολογημένης διοικητικής άδειας, η οποία προσδιορίζει το επιτρεπόμενο πλαίσιο ενεργειών.

Η νομοθεσία προβλέπει επίσης τη δυνατότητα αξιοποίησης εγκεκριμένων εξωτερικών συνεργατών, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις αδειοδότησης.

Από την ανίχνευση στην ενεργητική αντιμετώπιση

Η ουσία της γαλλικής πρωτοβουλίας βρίσκεται στη μετάβαση από την απλή επιτήρηση στην ενεργητική προστασία.

Η ανίχνευση ενός drone και η ενημέρωση της Αστυνομίας δεν αρκούν πάντοτε, ιδιαίτερα όταν ο χρόνος αντίδρασης είναι ελάχιστος. Η αντιμετώπιση μιας απειλής απαιτεί ολοκληρωμένη αλυσίδα ενεργειών: εντοπισμό, ταξινόμηση, αξιολόγηση της απειλής, λήψη απόφασης και εξουδετέρωση, εφόσον αυτή είναι νόμιμη και αναγκαία.

Ένα ολοκληρωμένο σύστημα Counter-UAS μπορεί να συνδυάζει:

Radar και αισθητήρες RF για την ανίχνευση και τον εντοπισμό των drone.

Ηλεκτροοπτικά και υπέρυθρα συστήματα για την επιβεβαίωση και την παρακολούθηση του στόχου.

Συστήματα διοίκησης και ελέγχου (C2) για τη σύνθεση των δεδομένων και την υποστήριξη της απόφασης.

Μέσα ηλεκτρονικών παρεμβολών, αναχαίτισης ή άλλης εξουδετέρωσης, ανάλογα με την απειλή και τις νόμιμες εξουσιοδοτήσεις.

Η επιλογή δεν μπορεί να είναι ίδια για κάθε εγκατάσταση. Ένα σύστημα που είναι κατάλληλο για μια απομονωμένη ενεργειακή εγκατάσταση ενδέχεται να μην είναι αποδεκτό κοντά σε αεροδρόμιο, αστικό κέντρο ή πυκνό τηλεπικοινωνιακό δίκτυο.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και απέναντι σε drone που χρησιμοποιούν αυτόνομη πλοήγηση ή σύνδεση οπτικής ίνας, καθώς δεν αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά με παρεμβολές στις ραδιοεπικοινωνίες.

Το κρίσιμο ζήτημα: Ποιος αποφασίζει και ποιος ευθύνεται;

Η ενεργητική αντιμετώπιση ενός drone δεν είναι μια απλή τεχνική διαδικασία.

Η χρήση παρεμβολών μπορεί να επηρεάσει νόμιμες επικοινωνίες, ενώ η κατάρριψη ή η αναχαίτιση ενός drone μπορεί να προκαλέσει τραυματισμούς, υλικές ζημιές ή κινδύνους για τρίτους.

Για τον λόγο αυτό, η γαλλική ρύθμιση συνδέει τη δυνατότητα εξουδετέρωσης με συγκεκριμένες απειλές, εγκεκριμένα σχέδια προστασίας και σχετική άδεια. Η κρατική εποπτεία δεν καταργείται αντιθέτως, αποτελεί προϋπόθεση για την επέκταση των επιχειρησιακών δυνατοτήτων των φορέων κρίσιμων υποδομών.

Το ζητούμενο είναι να υπάρχει σαφής κατανομή αρμοδιοτήτων: ποιος αναγνωρίζει την απειλή, ποιος εγκρίνει την ενεργοποίηση των μέσων, ποιος εκτελεί την ενέργεια και ποιος φέρει την ευθύνη σε περίπτωση παράπλευρης ζημιάς.

Χωρίς σαφείς κανόνες εμπλοκής και νομική κάλυψη, ακόμη και το πιο προηγμένο σύστημα C-UAS μπορεί να παραμένει ανενεργό όταν χρειάζεται περισσότερο.

Τι σημαίνει η γαλλική πρωτοβουλία για την Ελλάδα;

Η Ελλάδα έχει ιδιαίτερους λόγους να εξετάσει ένα αντίστοιχο πλαίσιο. Η γεωγραφική διασπορά των ενεργειακών εγκαταστάσεων, των νησιωτικών υποδομών, των αεροδρομίων, των λιμένων και των τηλεπικοινωνιακών δικτύων δημιουργεί αυξημένες απαιτήσεις προστασίας.

Η αντιμετώπιση της απειλής δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά στην ανάπτυξη κρατικών δυνάμεων σε κάθε εγκατάσταση. Χρειάζεται ένα οργανωμένο εθνικό πλαίσιο, στο οποίο οι φορείς που διαχειρίζονται κρίσιμες υποδομές θα έχουν τη δυνατότητα να συμβάλλουν ουσιαστικά στην προστασία τους, χωρίς να υποκαθιστούν τις κρατικές αρχές.

Ένα ελληνικό μοντέλο θα μπορούσε να περιλαμβάνει:

Πρώτον, νομική πρωτοβουλία για την προστασία των κρίσιμων εγκαταστάσεων που απαιτούν ειδική προστασία και αντιμετώπιση των drone, με βάση την επικινδυνότητα και τις συνέπειες μιας ενδεχόμενης επίθεσης.

Δεύτερον, ειδική αδειοδότηση για την εγκατάσταση και τη χρήση συστημάτων C-UAS, με σαφείς περιορισμούς ως προς τις τεχνικές δυνατότητες, τις περιοχές κάλυψης και τις συνθήκες ενεργοποίησης.

Τρίτον, δημιουργία ενιαίου πρωτοκόλλου συντονισμού μεταξύ φορέων υποδομών, Ελληνικής Αστυνομίας, Ένοπλων Δυνάμεων και των λοιπών αρμόδιων αρχών, ώστε η αντιμετώπιση μιας απειλής να μην καθυστερεί λόγω ασαφών αρμοδιοτήτων.

Τέταρτον, αξιοποίηση της ελληνικής αμυντικής και τεχνολογικής βιομηχανίας για την ανάπτυξη, την ολοκλήρωση και την υποστήριξη εγχώριων συστημάτων ανίχνευσης και αντιμετώπισης drone.

Η τελευταία παράμετρος έχει ιδιαίτερη σημασία. Η προστασία των κρίσιμων υποδομών μπορεί να δημιουργήσει μια σταθερή αγορά για ελληνικά συστήματα ραντάρ, ηλεκτρονικού πολέμου, ηλεκτροοπτικών αισθητήρων, διοίκησης και ελέγχου και αναχαίτισης. Η ανάπτυξη αυτών των δυνατοτήτων δεν θα ενίσχυε μόνο την ασφάλεια, αλλά θα δημιουργούσε και εξαγώγιμη τεχνογνωσία.

Η γαλλική νομοθεσία αποτυπώνει μια αλλαγή αντίληψης: η προστασία από τα drone δεν μπορεί να εξαρτάται αποκλειστικά από την αντίδραση του κράτους αφού εκδηλωθεί μια απειλή. Οι φορείς κρίσιμων υποδομών πρέπει να μπορούν να συμμετέχουν ενεργά στην άμυνά τους, με νόμιμα μέσα, κατάλληλα εκπαιδευμένο προσωπικό και σαφώς καθορισμένες αρμοδιότητες.

Για την Ελλάδα, το ζητούμενο δεν είναι η ανεξέλεγκτη παραχώρηση εξουσιών σε ιδιωτικές εταιρείες. Είναι η δημιουργία ενός θεσμικού πλαισίου που θα συνδυάζει την κρατική εποπτεία με την τεχνολογική επάρκεια και την επιχειρησιακή ετοιμότητα.

Η απειλή drone δεν περιμένει να ξεκαθαρίσουν οι αρμοδιότητες. Η νομοθεσία, όμως, οφείλει να τις έχει ξεκαθαρίσει πριν εμφανιστεί η απειλή.

Ας δούμε τι συμβαίνει και στην Αυστρία

Η ανακοίνωση του αυστριακού Υπουργείου Εσωτερικών στις 24 Σεπτεμβρίου 2026 προανήγγειλε τροποποίηση του Νόμου περί Τηλεπικοινωνιών, ώστε επιλεγμένοι φορείς κρίσιμων υποδομών, όπως νοσοκομεία, σταθμοί παραγωγής ενέργειας, τηλεπικοινωνιακά και δίκτυα ύδρευσης να μπορούν να λάβουν άδειες για άμυνα απέναντι σε απειλητικά drones. Ο υπουργός Gerhard Karner αναφέρθηκε ειδικά στην παρεμβολή σήματος ως πιθανό μέτρο, αν και η κυβέρνηση δεν έχει ακόμη καθορίσει ποια αντίμετρα θα επιτραπούν