Η Ουκρανία αλλάζει το παιχνίδι στα Anti-Drone συστήματα

Ταχύτητα, AI και αναχαιτιστικά drone διαμορφώνουν τη νέα γενιά C-UAS

Η έκθεση DroneX στο Ηνωμένο Βασίλειο ανέδειξε μια σημαντική αλλαγή στην αγορά των Counter-UAS (C-UAS): η Ουκρανία εξελίσσεται σε βασικό κέντρο καινοτομίας, ενώ η Κίνα διεκδικεί ολοένα πιο εμφανή παρουσία.

Το σύγχρονο Anti-Drone δεν είναι πλέον απλώς ένα radar ή ένας παρεμβολέας (jammer). Είναι ένα ολοκληρωμένο σύστημα εντοπισμού, αναγνώρισης, παρακολούθησης και εξουδετέρωσης, με την τεχνητή νοημοσύνη και τα αναχαιτιστικά drone να αποκτούν κεντρικό ρόλο.

Η Ουκρανία ως εργαστήριο

Ο πόλεμος έχει συμπιέσει δραματικά τον κύκλο ανάπτυξης αμυντικής τεχνολογίας. Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάστηκαν στη DroneX, ένας νέος κύκλος ανάπτυξης μπορεί να περάσει από το Technology Readiness Level (TRL) 6 στη βιομηχανική παραγωγή σε περίπου τέσσερις μήνες. Ακολουθούν μήνες παραγωγής και επιχειρησιακής αξιοποίησης, πριν η τεχνολογία αρχίσει να θεωρείται ξεπερασμένη.

Η διαδικασία είναι πλέον σχεδόν συνεχής: ανάπτυξη, επιχειρησιακή δοκιμή, παραγωγή, αξιολόγηση & αναβάθμιση.

Η ανάγκη εξηγεί αυτή την ταχύτητα. Η Ουκρανία παράγει εκατοντάδες χιλιάδες UAV κάθε μήνα, ενώ οι παραγγελίες μέσω της πλατφόρμας Brave1 Market περιλαμβάνουν πλέον και μεγάλους αριθμούς αναχαιτιστικών drone.

Η εμπειρία αυτή αλλάζει και τη φιλοσοφία των C-UAS. Δεν αρκεί ένα σύστημα να είναι αποτελεσματικό πρέπει να μπορεί να παράγεται, να αναβαθμίζεται και να αντικαθίσταται γρήγορα και με χαμηλό κόστος.

Από τον jammer στο interceptor

Η μεγαλύτερη ίσως αλλαγή είναι η μετάβαση από την αποκλειστική εξάρτηση από τον ηλεκτρονικό πόλεμο σε πολυεπίπεδη αντιμετώπιση.

Η κλασική αλυσίδα Αναγνώριση, εγκλωβισμός & παρεμβολή, εμπλουτίζεται πλέον και με την αναχαίτιση

Η εξέλιξη των fiber-optic FPV drone, τα οποία δεν εξαρτώνται από συμβατικές ραδιοζεύξεις, περιορίζει την αποτελεσματικότητα των κλασικών RF δεκτών & jammers. Παράλληλα, η χρήση AI επιτρέπει την αυτοματοποίηση της αναγνώρισης και της εμπλοκής στόχων.

Στη DroneX παρουσιάστηκαν αρκετά ουκρανικά αναχαιτιστικά, μεταξύ άλλων τα P-1 Sun, Bullet και Octopus-100. Το τελευταίο φέρεται να ξεπερνά τα 300 km/h, ενώ άλλα νέα interceptor έχουν σχεδιαστεί για ακόμη μεγαλύτερες ταχύτητες.

Η ίδια τάση εμφανίζεται και εκτός Ουκρανίας. Το δανέζικο XTRAFLY 10-inch VTOL interceptor φτάνει περίπου τα 390 km/h, ενώ βρετανικά συστήματα της OMD ξεπερνούν σε ορισμένες εκδόσεις τα 400 km/h.

Το ζητούμενο είναι σαφές: μικρότερα, ταχύτερα και φθηνότερα αναχαιτιστικά που μπορούν να παραχθούν σε μεγάλους αριθμούς.

Η Κίνα μπαίνει δυναμικά στα Anti-drone συστήματα

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η παρουσία κινεζικών εταιρειών στη DroneX.

Η Terjin Shanghai παρουσίασε σύστημα χαμηλού ύψους που συνδυάζει RF αναγνώριση και jamming με υποστήριξη AI. Η Shengying Technology  παρουσίασε επίσης AI-assisted FPV interceptor με ταχύτητα έως 300 km/h.

Η παρουσία αυτή δείχνει ότι η Κίνα δεν περιορίζεται πλέον στην παραγωγή εμπορικών UAV και εξαρτημάτων. Αναπτύσσει και ολοκληρωμένες λύσεις για την αντιμετώπιση της ίδιας απειλής.

Η επόμενη γενιά: ταχύτητα

Η εξέλιξη της απειλής οδηγεί σε ακόμη ταχύτερα συστήματα. Οι νέες εκδόσεις των ρωσικών Geran με jet propulsion μπορούν να φτάσουν περίπου τα 500–600 km/h, μειώνοντας σημαντικά τον χρόνο αντίδρασης των C-UAS.

Η απάντηση είναι η ανάπτυξη high-speed interceptors. Περίπου 20 ουκρανικές εταιρείες φέρονται να εργάζονται σε αυτή την κατηγορία, ενώ το Alexa Spatium, ένα jet-powered interceptor, έχει παρουσιαστεί με ταχύτητα έως περίπου 600 km/h.

Η εξέλιξη αυτή φέρνει τα αναχαιτιστικά drone όλο και πιο κοντά στις επιδόσεις πυραύλων μικρού βεληνεκούς, με βασικό πλεονέκτημα το χαμηλότερο κόστος.

Το κόστος γίνεται κρίσιμο

Η μαζική χρήση φθηνών UAV δημιουργεί ένα πρόβλημα που δεν λύνεται με ακριβά βλήματα αεράμυνας.

Αν ένα drone κοστίζει μερικές χιλιάδες ευρώ, η χρήση ενός πολλαπλάσια ακριβότερου αναχαιτιστικού πυραύλου δεν μπορεί να αποτελεί βιώσιμη λύση σε μεγάλη κλίμακα.

Γι' αυτό η νέα γενιά C-UAS στρέφεται σε χαμηλού κόστους αναχαιτιστές, αυτοματισμό και μαζική παραγωγή.

Η εξίσωση δεν είναι πλέον μόνο «ποιο σύστημα είναι καλύτερο», αλλά: πόσο κοστίζει η αναχαίτιση και πόσες αναχαιτίσεις μπορεί να πραγματοποιήσει ένα σύστημα;

Το ουκρανικό μοντέλο και η Ευρώπη

Η Ευρώπη επιχειρεί ήδη να αξιοποιήσει την ουκρανική εμπειρία. Η συνεργασία ΕΕ–Ουκρανίας στον τομέα των drones και των C-UAS αποσκοπεί στη σύνδεση της ουκρανικής επιχειρησιακής εμπειρίας με την ευρωπαϊκή βιομηχανική και τεχνολογική βάση.

Το πλεονέκτημα της Ουκρανίας είναι η εμπειρία σε πραγματικές συνθήκες πολέμου. Το ευρωπαϊκό πλεονέκτημα βρίσκεται στη βιομηχανική υποδομή, την έρευνα και τη δυνατότητα μεγάλης κλίμακας παραγωγής.

Ο συνδυασμός τους μπορεί να επιταχύνει σημαντικά την ανάπτυξη της επόμενης γενιάς C-UAS.

Το μάθημα για την Ελλάδα

Για την Ελλάδα, η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι τα anti-drone δεν μπορεί να αντιμετωπίζονται ως ένα μεμονωμένο σύστημα.

Απαιτείται μια πολυεπίπεδη αρχιτεκτονική:

Radar/RF αποκάλυψη, αισθητήρες, AI ταξινόμηση, C2, Ηλεκτρονικός πόλεμος (EW), αναχαιτιστές & hard kill.

Το ζητούμενο είναι η διασύνδεση διαφορετικών αισθητήρων και μέσων εξουδετέρωσης, ώστε ένα σύστημα να μπορεί να αντιμετωπίζει συμβατικά UAV, FPV, αυτόνομα drone, fiber-optic UAV, σμήνη και ταχύτερα jet-powered συστήματα.

Η ελληνική αμυντική βιομηχανία διαθέτει τεχνογνωσία σε αρκετούς από αυτούς τους τομείς. Η πρόκληση είναι η ενοποίησή τους σε ένα δικτυωμένο, αρθρωτό και οικονομικά βιώσιμο C-UAS οικοσύστημα .

Η νέα εποχή

Η DroneX αποτυπώνει μια ευρύτερη αλλαγή. Η Ουκρανία δείχνει πόσο γρήγορα μπορεί να εξελιχθεί μια τεχνολογία υπό επιχειρησιακή πίεση. Η Κίνα διευρύνει την παρουσία της. Η Ευρώπη επιχειρεί να αξιοποιήσει την ουκρανική εμπειρία, ενώ η ίδια η απειλή εξελίσσεται προς ταχύτερα, φθηνότερα και περισσότερο αυτόνομα UAV.

Το κρίσιμο πλεονέκτημα δεν θα ανήκει απαραίτητα σε όποιον διαθέτει το πιο προηγμένο μεμονωμένο σύστημα.

Θα ανήκει σε όποιον μπορεί να εντοπίζει, να αναχαιτίζει, να παράγει και να αναβαθμίζει τα C-UAS του ταχύτερα από όσο εξελίσσεται η απειλή.

Με πληροφορίες από unmannedairspace.info