Η "Ασπίδα του Αχιλλέα" και το αλαλούμ με τον πηγαίο κώδικα (source code)

Μπάμπης Παπασπύρος

Δένδιας: «Οτιδήποτε αποκτάται από τη χώρα, εάν δεν σας δώσω άλλη ενημέρωση, έχουμε τον πηγαίο του κώδικα» 

Μοσέ Πατέλ διευθυντής του Οργανισμού Αντιπυραυλικής Άμυνας του Ισραήλ: «Ο πηγαίος κώδικας δεν περιλαμβανόταν στη συμφωνία»

Ένα σημαντικό ερώτημα προκύπτει σχετικά με την «Ασπίδα του Αχιλλέα» και τον πηγαίο κώδικα (source code) του Command & Control (C2).

Στις 23 Ιουλίου 2026, ο Νίκος Δένδιας, απαντώντας σε ερώτηση για το πρόγραμμα, δήλωσε ότι υπάρχει πάγια εντολή οι Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις να μην αποκτούν κρίσιμα συστήματα χωρίς τον πηγαίο κώδικα. Ειδικά για το C2, τόνισε ότι χωρίς αυτόν η Ελλάδα θα μπορούσε να καταστεί «όμηρος» του προμηθευτή.

Μάλιστα κατέληξε:

«Οτιδήποτε αποκτάται από τη χώρα, εάν δεν σας δώσω άλλη ενημέρωση, έχουμε τον πηγαίο του κώδικα».

Στη συνέχεια όμως, η συνέντευξη του Μοσέ Πατέλ στην «Καθημερινή» δημιουργεί μια αξιοσημείωτη ασάφεια.

Η ελληνική ηλεκτρονική έκδοση της συνέντευξης αναφέρει ότι, σύμφωνα με Έλληνες και Ισραηλινούς αξιωματούχους, ο source code που σχετίζεται με το C2 αποτελεί μέρος της συμφωνίας και θα βρίσκεται σύντομα στη διάθεση των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων.

Όμως τόσο η  έντυπη (στα ελληνικά) όσο και η αγγλική έκδοση της ίδιας συνέντευξης αποκαλύπτει μια διαφορετική εικόνα.

Στην ερώτηση εάν η Ελλάδα θα έχει πρόσβαση στον source code του C2, ο Μοσέ Πατέλ απαντά:

«No. Because the source code was not part of the licensing agreement.»

Δηλαδή...Όχι επειδή ο πηγαίος κώδικας δεν περιλαμβανόταν στη άδεια χρήσης της συμφωνίας.

Χρειάζεται όμως και ρεαλισμός

Η αντίφαση μεταξύ των εκδόσεων του άρθρου είναι προφανής...

Σε ένα τόσο σύνθετο σύστημα, ο όρος «source code» μπορεί να αφορά διαφορετικά επίπεδα της αρχιτεκτονικής. Άλλο ο πλήρης κώδικας του OEM και άλλο τα software layers, APIs, interfaces ή δικαιώματα τροποποίησης και εξέλιξης που μπορεί να παραχωρούνται στον χρήστη.

Ας είμαστε ρεαλιστές

Είναι εξαιρετικά δύσκολο ένας κορυφαίος OEM (κατασκευαστής) να παραδώσει σε αγοραστή, το σύνολο του source code ενός προηγμένου οπλικού συστήματος, καθώς αυτό αποτελεί σημαντικό μέρος της τεχνογνωσίας και της πνευματικής του ιδιοκτησίας.

Το ΥΠΕΘΑ θα πρέπει να διευκρινίσει εάν ο source code του ενοποιημένου C2 της «Ασπίδας του Αχιλλέα» περιλαμβάνεται ή όχι στη συμφωνία με το Ισραήλ.

Εάν περιλαμβάνεται, θα πρέπει να διευκρινιστεί ποιο ακριβώς λογισμικό και ποια επίπεδα της αρχιτεκτονικής καλύπτονται.

Εάν δεν περιλαμβάνεται ο πλήρης source code, θα πρέπει να γίνει γνωστό ποια δικαιώματα αποκτά η Ελλάδα ώστε να μπορεί να τροποποιεί, να εξελίσσει, να συντηρεί και να διασυνδέει το σύστημα χωρίς να εξαρτάται απόλυτα από τον αρχικό κατασκευαστή.

Το κρίσιμο είναι ποια ακριβώς δικαιώματα τεχνολογικής και επιχειρησιακής αυτονομίας, έχει εξασφαλίσει η Ελλάδα. Έχει τελικά πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα;

Μπορεί να τροποποιεί το C2; Μπορεί να ενσωματώνει νέα ελληνικά συστήματα; Μπορεί να αναπτύσσει δικά της software layers; Μπορεί να εξελίξει την αρχιτεκτονική χωρίς να εξαρτάται απόλυτα από τον OEM;

Αυτά είναι σοβαρά θέματα που πρέπει να διευκρινιστούν.

Γιατί η πραγματική κυριαρχία δεν βρίσκεται απλώς στην κατοχή ενός source code.

Βρίσκεται στην ικανότητα της Ελλάδας να έχει πλήρη διαλειτουργικότητα και να λειτουργεί απρόσκοπτα την «Ασπίδα του Αχιλλέα».