Η αμερικανική "επανάσταση" των φθηνών drone: Το Πεντάγωνο θέλει εκατοντάδες χιλιάδες μέχρι το 2027

Φωτογραφία με χρήση ChatGpt

Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιχειρούν να αλλάξουν ριζικά τον τρόπο με τον οποίο προμηθεύονται και χρησιμοποιούν τα drone στο πεδίο της μάχης. Στο επίκεντρο βρίσκεται το Drone Dominance Program (DDP), ένα φιλόδοξο πρόγραμμα του αμερικανικού Υπουργείου Άμυνας που έχει ως στόχο να δημιουργήσει μια νέα βιομηχανική βάση ικανή να παράγει εκατοντάδες χιλιάδες χαμηλού κόστους επιθετικά drone σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα. 

Η βασική φιλοσοφία είναι απλή αλλά ιδιαίτερα σημαντική: στον σύγχρονο πόλεμο δεν αρκεί πλέον να διαθέτεις λίγα, πανάκριβα και εξαιρετικά προηγμένα οπλικά συστήματα. Χρειάζεσαι και μεγάλο αριθμό αναλώσιμων και οικονομικά προσιτών unmanned systems, τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν μαζικά και να αντικατασταθούν γρήγορα.

Το αμερικανικό πρόγραμμα προβλέπει συνολική χρηματοδότηση περίπου 1,1 δισ. δολαρίων σε τέσσερις φάσεις, με στόχο την ανάπτυξη, δοκιμή και παραγωγή μικρών UAS που μπορούν να πραγματοποιούν αποστολές One-Way Attack (OWA). Το πρόγραμμα δεν περιορίζεται στην ανάπτυξη ενός συγκεκριμένου τύπου drone. Αντίθετα, επιδιώκει να δημιουργήσει μια μεγάλη και ανταγωνιστική βιομηχανική βάση, από την οποία θα επιλέγονται συστήματα που αποδεικνύουν στην πράξη την επιχειρησιακή τους αξία. 

Από τα 30.000 στα 200.000+ drone

Η κλίμακα του εγχειρήματος είναι ίσως το πιο εντυπωσιακό στοιχείο.

Στην πρώτη φάση του προγράμματος προβλέφθηκε παραγωγή περίπου 30.000 drone, ενώ στις επόμενες φάσεις ο αριθμός αυξάνεται σημαντικά. Η επίσημη σελίδα του DDP αναφέρει ότι ο στόχος είναι μέχρι το 2027 να έχουν αγοραστεί περισσότερα από 200.000 drone. 

Προγενέστερος σχεδιασμός του αμερικανικού Στρατού έκανε λόγο ακόμη και για περίπου 340.000 μικρά UAS μέσα σε δύο χρόνια, με την τιμή ανά μονάδα να πρέπει να μειωθεί σημαντικά καθώς αυξάνεται η παραγωγή. 

Εδώ βρίσκεται ίσως η μεγαλύτερη καινοτομία του προγράμματος.

Το Πεντάγωνο δεν αγοράζει απλώς drone. Χρηματοδοτεί τη δημιουργία μιας παραγωγικής ικανότητας.

Η λογική είναι ότι οι μεγάλες και σταθερές παραγγελίες θα δώσουν στις εταιρείες το απαραίτητο «σήμα ζήτησης», ώστε να επενδύσουν σε γραμμές παραγωγής, αυτοματισμούς, εξαρτήματα και εφοδιαστικές αλυσίδες. Όσο αυξάνεται η παραγωγή, τόσο αναμένεται να μειώνεται το κόστος ανά drone. 

Το κόστος γίνεται επιχειρησιακό όπλο

Το πρόγραμμα ξεκινά από κόστος περίπου 5.000 δολαρίων ανά drone στην πρώτη φάση, ενώ ο σχεδιασμός προβλέπει σταδιακή μείωση του κόστους ακόμη και προς τα 2.300 δολάρια στις επόμενες φάσεις.

Αυτό έχει τεράστια επιχειρησιακή σημασία.

Εάν ένα drone των λίγων χιλιάδων δολαρίων μπορεί να καταστρέψει ή να θέσει εκτός μάχης έναν στόχο πολλαπλάσιας αξίας, τότε η οικονομική σχέση μεταξύ επιτιθέμενου και αμυνόμενου αλλάζει δραματικά.

Το πρόβλημα γίνεται ακόμη μεγαλύτερο όταν ο αντίπαλος μπορεί να εκτοξεύσει δεκάδες ή εκατοντάδες drone ταυτόχρονα.

Γι' αυτό και η αμερικανική προσέγγιση δεν είναι απλώς «να φτιάξουμε καλύτερα drone». Είναι να δημιουργηθεί η δυνατότητα μαζικής παραγωγής φθηνών drone με επαρκή επιχειρησιακή ικανότητα.

Το «Gauntlet» (πραγματικές δοκιμές αξιολόγησης των drone) αλλάζει και τον τρόπο επιλογής

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και ο τρόπος με τον οποίο το Πεντάγωνο επιλέγει τα συστήματα.

Οι εταιρείες δεν κρίνονται μόνο από τα τεχνικά χαρακτηριστικά που αναγράφονται σε ένα φυλλάδιο. Τα drone περνούν από πραγματικές δοκιμές αξιολόγησης, όπου χειριστές αξιολογούν την ικανότητά τους να εκτελέσουν συγκεκριμένα επιχειρησιακά σενάρια.

Στη δεύτερη φάση, για παράδειγμα, συμμετείχαν δεκάδες εταιρείες και συνολικά 79 drone οδηγήθηκαν σε δοκιμές στο Camp Grayling του Michigan, με αντικείμενο μεταξύ άλλων αποστολές μεγάλης εμβέλειας και τακτικής προσβολής. (Executive Gov)

Έτσι δημιουργείται ένας κύκλος:

δοκιμή → αξιολόγηση → παραγωγή → παράδοση → νέα δοκιμή → μεγαλύτερη παραγωγή.

Και αυτός ο κύκλος επαναλαμβάνεται περίπου ανά έξι μήνες, με αυξανόμενους όγκους παραγωγής και αυστηρότερες απαιτήσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα. 

Από το «μεγάλο, ακριβό και τέλειο» στο «αρκετά καλό και μαζικό»

Το Drone Dominance αντανακλά μια ευρύτερη αλλαγή στη φιλοσοφία των αμερικανικών Ενόπλων Δυνάμεων.

Για δεκαετίες η αμερικανική αμυντική βιομηχανία επένδυε σε εξαιρετικά προηγμένα αλλά και εξαιρετικά ακριβά συστήματα. Η εμπειρία όμως της Ουκρανίας και άλλων σύγχρονων συγκρούσεων ανέδειξε ότι στο σύγχρονο πεδίο μάχης μπορεί να απαιτούνται τεράστιες ποσότητες χαμηλού κόστους συστημάτων.

Δεν σημαίνει ότι τα ακριβά μαχητικά, τα πλοία, οι πύραυλοι ή τα προηγμένα radar χάνουν την αξία τους.

Σημαίνει ότι δημιουργείται ένα νέο επίπεδο πολέμου, στο οποίο η ποσότητα, η ταχύτητα αναπλήρωσης και το κόστος παραγωγής αποκτούν στρατηγική σημασία.

Και εδώ αρχίζει το μεγάλο πρόβλημα του Anti-Drone

Η αμερικανική επιλογή έχει μια άμεση συνέπεια και για την άμυνα απέναντι στα drone.

Εάν ο επιτιθέμενος μπορεί να παράγει εκατοντάδες χιλιάδες φθηνά UAS, τότε η αντιμετώπισή τους με αποκλειστικά πανάκριβα μέσα δημιουργεί ένα σοβαρό cost-exchange problem.

Δεν είναι οικονομικά βιώσιμο να χρησιμοποιείται ένας πανάκριβος πύραυλος για κάθε φθηνό drone.

Αυτό σημαίνει ότι παράλληλα με το Drone Dominance απαιτείται και μια αντίστοιχη C-UAS επανάσταση: αισθητήρες, radar, ηλεκτρονικός πόλεμος, παρεμβολείς, όπλα κατευθυνόμενης ενέργειας και άλλα μέσα hard-kill/soft-kill που μπορούν να αντιμετωπίσουν μαζικές επιθέσεις με πολύ χαμηλότερο κόστος ανά εμπλοκή.

Και εδώ βρίσκεται ίσως το σημαντικότερο μήνυμα για την Ευρώπη.

Το μάθημα για την Ελλάδα

Το αμερικανικό πρόγραμμα δείχνει ότι το drone δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως ένα ακόμη οπλικό σύστημα.

Αντιμετωπίζεται ως βιομηχανικό οικοσύστημα.

Χρειάζονται εταιρείες που μπορούν να σχεδιάζουν, να παράγουν γρήγορα, να μειώνουν το κόστος, να εξασφαλίζουν εξαρτήματα, να ενσωματώνουν AI και αυτόνομες λειτουργίες και κυρίως να αυξάνουν την παραγωγή από εκατοντάδες σε δεκάδες χιλιάδες μονάδες.

Αυτό είναι ίσως το πραγματικό μήνυμα του Drone Dominance.

Ο πόλεμος των drone δεν θα κριθεί μόνο από το ποιος διαθέτει το καλύτερο drone.

Μπορεί να κριθεί από το ποιος μπορεί να παράγει γρηγορότερα, φθηνότερα και σε μεγαλύτερες ποσότητες και ταυτόχρονα από το ποιος μπορεί να τα αντιμετωπίσει με αντίστοιχα οικονομικά αποδοτικό τρόπο.

Η αμερικανική επιλογή για εκατοντάδες χιλιάδες φθηνά επιθετικά drone μέχρι το 2027 δείχνει ότι η εποχή της μαζικής παραγωγής (mass-produced warfare) έχει ήδη αρχίσει. 

Για την ευρωπαϊκή και ελληνική αμυντική βιομηχανία, αυτό δεν είναι απλώς μια αμερικανική εξέλιξη. Είναι ένα πολύ σαφές σήμα για το πού κατευθύνεται το επόμενο κύμα της αμυντικής τεχνολογίας. 

Με πληροφορίες από IDGA