Το Action Plan της ΕΕ για την αντιμετώπιση drones προβλέπει αντίμετρα κατά μη συνεργαζόμενων drones

Με την βοήθεια GEMINI AI

Μπάμπης Παπασπύρος

Το Action Plan της ΕΕ για την αντιμετώπιση των drones ανοίγει τον δρόμο για τη λήψη αντιμέτρων κατά drones που παραβιάζουν τον ελληνικό εναέριο χώρο

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε στις 11 Φεβρουαρίου 2026 το  "Action Plan on Drone and Counter Drone Security"  (Σχέδιο Δράσης για την Ασφάλεια από Drones και anti‑Drone Συστήματα), με στόχο να προσφέρει στα κράτη‑μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης ένα ενιαίο πλαίσιο για την αντιμετώπιση απειλών από επικίνδυνα drones.  

Το σχέδιο εστιάζει στην ασφάλεια των πολιτών και ενισχύει τη συνεργασία μεταξύ στρατιωτικών και αστυνομικών αρχών.  

Καλύπτει τα εναέρια drones, αλλά περιλαμβάνει επίσης χερσαία, θαλάσσια και υποθαλάσσια drones, καθώς και μετεωρολογικά μπαλόνια που μπορεί να χρησιμοποιηθούν σε υβριδικές επιθέσεις.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση κάνει ένα σημαντικό βήμα στην αντιμετώπιση της απειλής των drones. Το νέο "Action Plan " δεν περιορίζεται στην ασφάλεια των αεροδρομίων ή των κρίσιμων υποδομών. 

Αναγνωρίζει πλέον ότι οι υπερπτήσεις μη αναγνωρισμένων ή μη συνεργάσιμων drones μπορούν να αποτελούν εργαλείο σηματοδοσίας και δοκιμής της ετοιμότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της ικανότητάς της να αντιδρά και να λαμβάνει αντίμετρα 

Πρόκειται για μια διατύπωση με ιδιαίτερη σημασία για χώρες όπως η Ελλάδα, οι οποίες αντιμετωπίζουν συστηματικά δραστηριότητες UAV κοντά ή εντός περιοχών εθνικού ενδιαφέροντος.

Το Action Plan, COM(2026) 81, αναφέρει χαρακτηριστικά:

«Οι υπερπτήσεις μη αναγνωρισμένων ή μη συνεργάσιμων drones αυξάνουν την ένταση στον τομέα της ασφάλειας και λειτουργούν ως εργαλείο σηματοδοσίας, δοκιμάζοντας την ετοιμότητα της Ένωσης, καθώς και την ικανότητά της να αντιδρά και να λαμβάνει αντίμετρα.»

Η διατύπωση αυτή έχει ιδιαίτερη βαρύτητα.

Η Επιτροπή δεν αντιμετωπίζει πλέον κάθε περιστατικό drone ως ένα απλό πρόβλημα πολιτικής αεροπορίας. Αναγνωρίζει ότι ένα μη αναγνωρισμένο ή μη συνεργάσιμο UAV μπορεί να χρησιμοποιηθεί από κρατικούς ή άλλους εχθρικούς παράγοντες για να δοκιμάσει τις αντιδράσεις, τις διαδικασίες και τις επιχειρησιακές δυνατότητες ενός κράτους ή της ίδιας της Ένωσης. 

Το ίδιο κείμενο επισημαίνει ότι πίσω από αυτές τις απειλές μπορεί να βρίσκονται κρατικοί ή συνδεδεμένοι με κράτη εχθρικοί παράγοντες, τρομοκρατικές οργανώσεις, εγκληματικά δίκτυα ή μεμονωμένα άτομα, με δραστηριότητες που εκτείνονται από εγκληματικές ενέργειες έως υβριδικές επιχειρήσεις και στρατιωτικού τύπου δραστηριότητες. 

Η κρίσιμη λέξη: countermeasures

Το ακόμη σημαντικότερο στοιχείο είναι ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν περιορίζεται στην ανίχνευση.

Μιλά ρητά για την ικανότητα της Ένωσης για “respond and take countermeasures”, να αντιδρά και να λαμβάνει αντίμετρα.

Και το Action Plan προβλέπει μια πολυεπίπεδη προσέγγιση αντιμετώπισης μη συνεργάσιμων drones, με συνδυασμό διαφορετικών τεχνολογιών: παρεμβολείς, laser, ηλεκτρομαγνητικά όπλα υψηλής ισχύος, συστήματα σύλληψης, κυβερνο-αντίμετρα αλλά και kinetic λύσεις, όπως πυροβόλα και βλήματα μικρού βεληνεκούς. 

Με άλλα λόγια, η ευρωπαϊκή πολιτική μετακινείται από το:

«Εντοπίζω ένα drone», στο: «Εντοπίζω – αναγνωρίζω – αξιολογώ – αποφασίζω – αντιμετωπίζω την απειλή». Και εδώ βρίσκεται το ελληνικό ενδιαφέρον

Το Action Plan δεν αναφέρει την Τουρκία ούτε χαρακτηρίζει τις τουρκικές δραστηριότητες UAV ως «signalling tool». Θα ήταν επομένως λάθος να αποδώσουμε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή μια τέτοια συγκεκριμένη πολιτική θέση.

Όμως το ευρωπαϊκό πλαίσιο μπορεί να εφαρμοστεί απολύτως και στην ελληνική πραγματικότητα.

Η Ελλάδα αντιμετωπίζει ένα ιδιαίτερο περιβάλλον ασφαλείας, όπου η παρουσία και δραστηριότητα τουρκικών UAV αποτελεί επαναλαμβανόμενο ζήτημα. Επομένως, η νέα ευρωπαϊκή προσέγγιση παρέχει στην Αθήνα ένα πολύ ισχυρότερο επιχείρημα:

οι μη αναγνωρισμένες ή μη συνεργάσιμες υπερπτήσεις drones δεν αποτελούν απλώς ζήτημα εναέριας κυκλοφορίας. Μπορούν να αποτελούν ζήτημα ασφάλειας, υβριδικής απειλής και δοκιμής της εθνικής και ευρωπαϊκής ετοιμότητας.

Αυτό είναι σημαντική αλλαγή φιλοσοφίας.

Η Ελλάδα πρέπει να αποκτήσει πραγματική C-UAS αρχιτεκτονική

Το Action Plan υπογραμμίζει επίσης ότι η προστασία κρίσιμων υποδομών, εξωτερικών συνόρων και της αεροπορικής ασφάλειας παραμένει πρωτίστως ευθύνη των κρατών-μελών, αλλά λόγω του διασυνοριακού χαρακτήρα των απειλών απαιτούνται αυξημένος συντονισμός, κοινή ετοιμότητα και ευρωπαϊκή αλληλεγγύη. 

Για την Ελλάδα αυτό σημαίνει ότι δεν αρκεί η αγορά μεμονωμένων anti-drone συστημάτων.

Χρειάζεται ένα εθνικό δίκτυο C-UAS, που θα συνδέει όλους τους αισθητήρες: Radar → RF Detection → EO/IR → Identification → C2 → Electronic Warfare → Soft Kill → Hard Kill

και θα μπορεί να λειτουργεί σε διαφορετικά επίπεδα:

* σύνορα,

* νησιά,

* στρατιωτικές εγκαταστάσεις,

* αεροδρόμια,

* κρίσιμες υποδομές,

* κέντρα διοίκησης και ελέγχου,

* αποθήκες πυρομαχικών,

* ενεργειακές εγκαταστάσεις.

Το ευρωπαϊκό κείμενο μάλιστα αναγνωρίζει την ανάγκη συνδυασμού διαφορετικών ροών πληροφοριών και ανάπτυξης κοινής επιχειρησιακής εικόνας για την έγκαιρη αναγνώριση πιθανών απειλών από drones. 

Το Action Plan δεν παρέχει στην Ελλάδα νέα νομική εξουσιοδότηση για την κατάρριψη τουρκικών drones.

Δεν καθορίζει κανόνες εμπλοκής και δεν αποφασίζει πότε ένα συγκεκριμένο UAV μπορεί να καταστραφεί.

Αυτό παραμένει ζήτημα εθνικής αρμοδιότητας και των εφαρμοζόμενων κανόνων εμπλοκής.

Αυτό που αλλάζει είναι ότι η ΕΕ αναγνωρίζει πλέον ξεκάθαρα την ανάγκη να διαθέτουν τα κράτη-μέλη πραγματική επιχειρησιακή ικανότητα αντίδρασης και λήψης αντιμέτρων απέναντι σε μη συνεργάσιμα drones.

Και αυτό είναι πολύ διαφορετικό από μια πολιτική που περιορίζεται, στις αναχαιτίσεις από μαχητικά αεροσκάφη και στην καταγραφή των παραβιάσεων.

Το σημαντικότερο μήνυμα του νέου ευρωπαϊκού Action Plan είναι ίσως το εξής:

Ένα drone που εισέρχεται παράνομα σε έναν εναέριο χώρο δεν είναι πλέον κατ' ανάγκη απλώς ένα «άγνωστο αντικείμενο» που πρέπει να παρακολουθηθεί. Μπορεί να αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης επιχείρησης πίεσης, σηματοδοσίας ή δοκιμής των αντιδράσεων ενός κράτους.

Και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνωρίζει πλέον ότι η απάντηση πρέπει να περιλαμβάνει όχι μόνο detection, αλλά και response και countermeasures. 

Για την Ελλάδα, αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση μιας νέας πολιτικής.

Κάθε μη συνεργάσιμο drone που παραβιάζει τον ελληνικό εναέριο χώρο πρέπει να εντοπίζεται, να ταυτοποιείται, να αξιολογείται και όταν συντρέχουν οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις, να υπάρχει η τεχνική και επιχειρησιακή δυνατότητα άμεσης αντιμετώπισής του.

Η Ευρώπη πλέον αναγνωρίζει την ανάγκη.

Το ερώτημα είναι αν η Ελλάδα θα αξιοποιήσει αυτή την ευκαιρία για να περάσει από την απλή παρακολούθηση των drones στην πραγματική δυνατότητα αντιμετώπισής τους.