 |
| Εικόνα AI |
Η πολεμική αναμέτρηση ΗΠΑ–Ιράν στη Μέση Ανατολή αποκάλυψε κάτι που μέχρι σήμερα συχνά κρυβόταν πίσω από την τεχνολογική υπεροχή των δυτικών ενόπλων δυνάμεων: η σύγχρονη αεράμυνα μπορεί να κερδίσει μια μάχη, αλλά μπορεί ταυτόχρονα να χάσει τον πόλεμο της κατανάλωσης πυρομαχικών.
Τα στοιχεία που έρχονται τώρα στο φως είναι εντυπωσιακά. Ο αντιστράτηγος John Rafferty, επικεφαλής της αμερικανικής διοίκησης αεράμυνας και αντιπυραυλικής άμυνας του Στρατού Ξηράς, αποκάλυψε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις εξουδετέρωσαν περισσότερους από 1.400 ιρανικούς πυραqύλους και drones στις δύο μεγάλες πρόσφατες συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή.
Στον 12ήμερο πόλεμο Ιράν–Ισραήλ, οι αμερικανικές δυνάμεις του Στρατού Ξηράς αντιμετώπισαν 125 βαλλιστικούς πυραύλους, ενώ κατά την επιχείρηση Epic Fury εξουδετέρωσαν περισσότερες από 1.200 απειλές, μεταξύ των οποίων βαλλιστικούς πυραύλους, πυραύλους cruise και UAV.
Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις αεράμυνας στην ιστορία των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων.
Όμως πίσω από τον αριθμό «1.400» υπάρχει μια πολύ πιο σημαντική στρατιωτική πραγματικότητα.
Δεν αρκεί να μπορείς να καταρρίψεις τον στόχο
Η πρώτη και ίσως σημαντικότερη διαπίστωση είναι ότι η αποτελεσματική αεράμυνα δεν είναι ένα σύστημα. Είναι οικοσύστημα.
Radar προειδοποίησης, αισθητήρες, συστήματα διοίκησης και ελέγχου, ηλεκτρονικός πόλεμος, μαχητικά αεροσκάφη, Patriot, THAAD, ναυτικά συστήματα αναχαίτισης και συστήματα αντιμετώπισης UAV πρέπει να λειτουργούν ως ένα ενιαίο δίκτυο.
Αυτό ακριβώς επιβεβαίωσε και ο διοικητής της CENTCOM, ναύαρχος Brad Cooper, ο οποίος ανέφερε ότι η επιχείρηση επικύρωσε σε πραγματικές συνθήκες μάχης ένα ολοκληρωμένο δίκτυο αεράμυνας στη Μέση Ανατολή.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, το συγκεκριμένο ολοκληρωμένο αρχιτεκτονικό σύστημα αναχαίτισε περισσότερα από 6.000 drones μονής κατεύθυνσης και πάνω από 1.500 βαλλιστικούς πυραύλους που κατευθύνονταν εναντίον αμερικανικών δυνάμεων, του Ισραήλ και αραβικών συμμάχων.
Με άλλα λόγια, δεν μιλάμε πλέον για την κλασική αντίληψη της αεράμυνας, όπου ένα radar «βλέπει» και ένας πύραυλος αναχαιτίζει.
Μιλάμε για Integrated Air and Missile Defense (IAMD).
Το πρόβλημα βρίσκεται στα αποθέματα
Και εδώ βρίσκεται ίσως το σημαντικότερο μάθημα.
Για κάθε στόχο που καταρρίπτεται, δεν σημαίνει ότι χρησιμοποιείται υποχρεωτικά ένας πύραυλος. Σε αρκετές περιπτώσεις μπορεί να εκτοξευθούν δύο ή ακόμη περισσότεροι αναχαιτιστές, ώστε να αυξηθεί η πιθανότητα καταστροφής του εισερχόμενου όπλου.
Επομένως, οι 1.400 αναχαιτίσεις δεν αντιστοιχούν απαραίτητα σε 1.400 πυραύλους που καταναλώθηκαν. Η κατανάλωση όμως ήταν τεράστια.
Αυτό δημιουργεί ένα νέο στρατηγικό πρόβλημα για τις ΗΠΑ:το βάθος των διαθέσιμων αποθεμάτων πυραύλων και αναχαιτιστών.
Σύμφωνα με στοιχεία του CSIS που επικαλείται το The War Zone, οι ΗΠΑ διέθεταν περίπου 2.300 πυραύλους Patriot πριν από την Epic Fury. Μετά την κατάπαυση του πυρός, το απόθεμα είχε μειωθεί περίπου στους 1.030, ενώ στα τέλη Ιουλίου υπολογιζόταν μεταξύ 759 και 827. Για τους THAAD interceptors, το αμερικανικό απόθεμα πριν από την επιχείρηση ανερχόταν περίπου σε 452 και είχε μειωθεί σημαντικά μετά τις επιχειρήσεις.
Αυτά τα στοιχεία πρέπει να προβληματίσουν σοβαρά οποιονδήποτε σχεδιάζει την αεράμυνα μιας χώρας.
Γιατί το ερώτημα δεν είναι πλέον:«Μπορούμε να καταρρίψουμε τον πύραυλο;»
Το πραγματικό ερώτημα είναι: «Μπορούμε να καταρρίψουμε τον 100ό, τον 500ό ή τον 1.000ό πύραυλο;»
Ο φθηνός επιτιθέμενος απέναντι στον ακριβό αμυνόμενο
Η σύγχρονη απειλή γίνεται ακόμη πιο σύνθετη λόγω των drones.
Ένα Shahed ή ένα αντίστοιχο one-way attack UAV μπορεί να κοστίζει πολλαπλάσια λιγότερο από έναν Patriot ή έναν THAAD interceptor.
Αυτό δημιουργεί ένα τεράστιο οικονομικό πρόβλημα.
Εάν ο επιτιθέμενος μπορεί να παράγει μαζικά σχετικά φθηνά drones και ο αμυνόμενος απαντά με πανάκριβους πυραύλους, τότε ακόμη και μια επιχειρησιακά επιτυχημένη αεράμυνα μπορεί να οδηγηθεί σε οικονομική και βιομηχανική εξάντληση.
Αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα μαθήματα που έχει ήδη αναδείξει ο πόλεμος στην Ουκρανία και τώρα επιβεβαιώνεται στη Μέση Ανατολή.
Η απάντηση δεν μπορεί να είναι «περισσότεροι Patriot». Χρειάζεται πολυεπίπεδη άμυνα.
Από το Patriot στον ηλεκτρονικό πόλεμο και στα φθηνά interceptors
Η αεράμυνα του μέλλοντος θα πρέπει να χρησιμοποιεί τον κατάλληλο τρόπο αντιμετώπισης ανάλογα με τον στόχο.
Ένα μεγάλο βαλλιστικό βλήμα υψηλής ταχύτητας απαιτεί διαφορετική αντιμετώπιση από ένα μικρό UAV.
Ένα Shahed δεν είναι λογικό να αντιμετωπίζεται πάντα με έναν πανάκριβο πύραυλο.
Εδώ αποκτούν τεράστια σημασία τα soft-kill συστήματα, όπως ο ηλεκτρονικός πόλεμος και το jamming, αλλά και οι οικονομικότερες λύσεις hard-kill, όπως πυροβόλα, μικροί αναχαιτιστές, κατευθυνόμενα πυρομαχικά και συστήματα laser.
Το ζητούμενο είναι να δημιουργηθεί μια «κλίμακα κόστους» στην άμυνα.
Αυτό ακριβώς υπονοεί και η ίδια η αμερικανική προσέγγιση. Ο Rafferty τόνισε ότι η ολοκληρωμένη στρατηγική αντιμετώπισης πυραύλων δεν μπορεί να βασίζεται μόνο στην αύξηση του αριθμού των αναχαιτιστών, αλλά πρέπει να συνδυάζει κινητικές και μη κινητικές δυνατότητες, αισθητήρες και ταχεία λήψη αποφάσεων.
Η μεγάλη αξία των συμμάχων
Ένα ακόμη στοιχείο είναι εξαιρετικά σημαντικό.
Η αμερικανική αεράμυνα στη Μέση Ανατολή δεν λειτουργεί απομονωμένα.
Συστήματα και δυνάμεις από πολλές χώρες συμμετέχουν σε ένα ευρύτερο δίκτυο. Η Βρετανία, για παράδειγμα, είχε προαναπτύξει στην περιοχή radar, επίγεια συστήματα , συστήματα counter-drone και μαχητικά F-35 και Typhoon, ενώ προχώρησε και σε αναπλήρωση αποθεμάτων αντιαεροπορικών πυραύλων.
Αυτό δείχνει ότι η διαλειτουργικότητα μεταξύ συμμαχικών συστημάτων δεν είναι πλέον θεωρητική έννοια. Είναι επιχειρησιακή ανάγκη.
Ένα radar μιας χώρας μπορεί να εντοπίσει έναν στόχο, ένα κέντρο διοίκησης άλλης χώρας να τον αξιολογήσει και ένα σύστημα τρίτης χώρας να πραγματοποιήσει την αναχαίτιση. Αυτό είναι το μέλλον της αεράμυνας.
Για την Ελλάδα το μάθημα είναι ιδιαίτερα σημαντικό.
Η χώρα μας βρίσκεται σε ένα γεωγραφικό περιβάλλον όπου η ανάγκη για ολοκληρωμένη αεράμυνα είναι αυτονόητη. Ταυτόχρονα, οι οικονομικοί πόροι και τα αποθέματα πυρομαχικών δεν είναι απεριόριστα.
Επομένως, δεν αρκεί η αγορά ενός ακόμη «μεγάλου» αντιαεροπορικού συστήματος.
Χρειάζεται ένα εθνικό Integrated Air and Missile Defense, στο οποίο θα συνυπάρχουν: radar, ηλεκτροοπτικοί αισθητήρες, RF detection, ηλεκτρονικός πόλεμος, jammers, αντιαεροπορικά πυροβόλα, φθηνοί αναχαιτιστές, laser, συστήματα C-UAS, Patriot και άλλα συστήματα μεγαλύτερου βεληνεκούς και φυσικά τα μαχητικά αεροσκάφη.
Το σημαντικότερο όμως είναι όλα αυτά να συνδεθούν σε ένα κοινό Command & Control / Battle Management System.
Εδώ ακριβώς βρίσκεται και η μεγάλη ευκαιρία για την ελληνική αμυντική βιομηχανία.
Δεν χρειάζεται κάθε αισθητήρας ή κάθε effectοr να είναι ελληνικός.
Αλλά η Ελλάδα θα πρέπει να ενισχύσει τις εθνικές δυνατότητες στους αισθητήρες, στο C2, στο RF detection, στο ηλεκτρονικό warfare, στα C-UAS και στην ολοκλήρωση συστημάτων.
Το μεγαλύτερο μάθημα
Η εμπειρία των ΗΠΑ απέναντι στις ιρανικές επιθέσεις δημιουργεί ένα πολύ σοβαρό στρατηγικό συμπέρασμα.
Η αεράμυνα μπορεί να είναι εξαιρετικά αποτελεσματική και ταυτόχρονα να παρουσιάζει μια επικίνδυνη αδυναμία: να ξεμείνει από πυρομαχικά.
Οι ΗΠΑ διαθέτουν τεράστια βιομηχανική βάση, τεχνολογία και οικονομική ισχύ. Και όμως, η μαζική χρήση Patriot και THAAD έχει δημιουργήσει ανησυχίες για το βάθος των αποθεμάτων τους.
Τι σημαίνει αυτό για μια μικρότερη χώρα;
Ότι η απάντηση δεν μπορεί να είναι απλώς «να αγοράσουμε περισσότερους πυραύλους».
Πρέπει να επενδύσουμε σε πολυεπίπεδη, δικτυοκεντρική και οικονομικά βιώσιμη άμυνα.
Να χρησιμοποιούμε το ακριβό όπλο μόνο όταν πραγματικά χρειάζεται.
Να αντιμετωπίζουμε τα drones με φθηνότερα μέσα.
Να αξιοποιούμε ηλεκτρονικό πόλεμο.
Να αναπτύσσουμε εγχώριους αισθητήρες και C-UAS.
Και πάνω απ' όλα, να δημιουργήσουμε ένα σύστημα όπου όλα αυτά λειτουργούν ως ένα ενιαίο δίκτυο αεράμυνας.
Γιατί ο επόμενος πόλεμος δεν θα κριθεί μόνο από το ποιος έχει το καλύτερο αντιαεροπορικό σύστημα.
Θα κριθεί από το ποιος μπορεί να συνεχίσει να το χρησιμοποιεί όταν η επίθεση διαρκεί ημέρες, εβδομάδες ή μήνες και τα αποθέματα αρχίζουν να τελειώνουν.
Και αυτό ίσως είναι το σημαντικότερο μάθημα από τους περισσότερους από 1.400 ιρανικούς πυραύλους και drones που αντιμετώπισαν οι αμερικανικές δυνάμεις.
Η σύγχρονη αεράμυνα δεν είναι πλέον μόνο θέμα τεχνολογίας. Είναι θέμα αντοχής, κόστους, παραγωγής και βιομηχανικής βάσης.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου
Τα σχόλια δημοσιεύονται με μια καθυστέρηση και αφού τα δει κάποιος από τη διαχείριση...και όχι για λογοκρισία αλλά έλεγχο για: μη αναφορά σε προσωπικά δεδομένα, τηλέφωνα, διευθύνσεις, προσβλητικά, υποτιμητικά και υβριστικά μηνύματα ή δεσμούς (Link) με σεξουαλικό περιεχόμενο.
Η φιλοξενία και οι αναδημοσιεύσεις άρθρων τρίτων, τα σχόλια και οι απόψεις των σχολιαστών δεν απηχούν κατ' ανάγκη τις απόψεις του ιστολογίου μας και δεν φέρουμε καμία ευθύνη γι’ αυτά. Προειδοποίηση: Περιεχόμενο Αυστηρώς Ακατάλληλο για εκείνους που νομίζουν ότι θίγονται προσωπικά στην ανάρτηση κειμένου αντίθετο με την ιδεολογική τους ταυτότητα ή άποψη, σε αυτούς λέμε ότι ποτέ δεν τους υποχρεώσαμε να διαβάσουν το περιεχόμενο του ιστολογίου μας.