F-35 στην Ανδραβίδα: Τι άλλαξε μέσα σε λίγους μήνες και εκτοξεύτηκε το κόστος υποδομών από 300 σε 500 εκατ. ευρώ;

Μπάμπης Παπασπύρος

Μέχρι πρότινος, η δρομολόγηση των έργων υποδομής στην 117 Πτέρυγα Μάχης στην Ανδραβίδα επιβεβαίωναν τις αναλύσεις και τις εκτιμήσεις που είχαμε δημοσιεύσει ήδη από το καλοκαίρι του 2024.

Η μετάβαση της Πολεμικής Αεροπορίας στην εποχή του F-35 Lightning II δεν είναι απλώς μια αγορά αεροσκαφών. Πρόκειται για μια βαθιά και πολυεπίπεδη μεταμόρφωση, που απαιτεί νέες υποδομές υψηλής ασφάλειας, εξειδικευμένες εγκαταστάσεις υποστήριξης stealth και πλήρη αναδιάταξη της λειτουργίας μιας αεροπορικής βάσης.

Οι αρχικές εκτιμήσεις και η επιβεβαίωση

Με βάση διεθνή δεδομένα και ειδικότερα το παράδειγμα του Βελγίου για δύο πλήρεις βάσεις F-35 (Florennes και Kleine-Brogel), είχαμε εκτιμήσει με άρθρο μας από τον Φεβ. 2025 ότι,  το κόστος των έργων στην Ανδραβίδα θα κυμανθεί μεταξύ 250 και 300 εκατ. ευρώ.

Πράγματι, τον Φεβρουάριο του 2026,  η Καθημερινή σε δημοσίευμα της ανέφερε ότι: Το κόστος θα διαμορφωνόταν περίπου στα 230 εκατ. ευρώ

Η υλοποίηση θα γινόταν από την Πολεμική Αεροπορία, υπό την επίβλεψη του JPO

Η εκτίμηση αυτή επιβεβαίωνε με ακρίβεια την αρχική μας ανάλυση.

Λίγους μήνες πριν δημοσιεύματα από έγκριτους & διαπιστευμένους δημοσιογράφους μίλαγαν για κόστος υποδομών στα 300 εκ. ευρώ...

Η μεγάλη ανατροπή: Από τα 230 στα 500 εκατ. ευρώ

Ωστόσο, σύμφωνα με άρθρο της εφημερίδας "Καθημερινή" (14 Ιούλιος 2026), το κόστος των έργων αγγίζει τα 500 εκατ. ευρώ

Πρόκειται για μια αύξηση που αγγίζει το διπλάσιο της αρχικής εκτίμησης και δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση του προγράμματος.

Η σύγκριση με το Βέλγιο: Το κρίσιμο σημείο

Η σύγκριση με το Βέλγιο είναι αποκαλυπτική:

* Για δύο πλήρεις βάσεις F-35 (Florennes και Kleine-Brogel), το συνολικό κόστος έργων (μελέτη, κατασκευή, υποστήριξη) φθάνει τα 650 εκατ. ευρώ 

Με άλλα λόγια:

 Η Ελλάδα φαίνεται να δαπανά έως και 500 εκατ. ευρώ για μία μόνο βάση, όταν το Βέλγιο αναβάθμισε δύο βάσεις με 650 εκατ. ευρώ 

Τι σημαίνει πρακτικά αυτή η διαφορά

Η απόκλιση είναι στρατηγικά και πολιτικά κρίσιμη:

* Το ελληνικό κόστος ανά βάση εμφανίζεται σχεδόν διπλάσιο σε σχέση με το βελγικό 

* Στο σενάριο των 650 εκατ. ευρώ, το Βέλγιο καλύπτει δύο βάσεις, όχι μία

* Η αρχική ελληνική εκτίμηση (250–300 εκατ.) ήταν πλήρως ευθυγραμμισμένη με τη διεθνή εμπειρία

Τα κρίσιμα ερωτήματα που παραμένουν

Η εξέλιξη αυτή δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη:

* Τι ακριβώς άλλαξε και διπλασιάστηκε το κόστος;

* Υπάρχει επέκταση του αντικειμένου με προσθήκη και νέων έργων ; 

Η περίπτωση της Ανδραβίδας επιβεβαιώνει δύο πράγματα:

1. Οι αρχικές εκτιμήσεις, βασισμένες σε διεθνή δεδομένα, ήταν απολύτως ρεαλιστικές

2. Η τελική εξέλιξη του κόστους αποκλίνει σημαντικά από αυτά τα δεδομένα

Διευκρινίζεται ότι οι υποδομές υποδοχής, λειτουργίας και υποστήριξης και οι προδιαγραφές είναι τυποποιημένες από το F-35 (JPO).

Η ένταξη των F-35 αποτελεί στρατηγική επιλογή υψηλής σημασίας. Όμως το κρίσιμο ερώτημα πλέον δεν είναι αν θα προχωρήσει αλλά με ποιο τελικό κόστος

Και αυτό είναι ένα ζήτημα που απαιτεί σαφείς απαντήσεις.