"Drone Dome" στο Αιγαίο: Αναγκαία anti-drone ασπίδα και χαμένη ευκαιρία για ελληνική συμμετοχή

Εικόνα με βοήθεια AI

Μπάμπης Παπασπύρος

Η είδηση σε δημοσίευμα του  onalert για τη δεύτερη φάση ανάπτυξης του «Drone Dome» στο Αιγαίο, με την προμήθεια νέων ισραηλινών συστημάτων ηλεκτρονικού πολέμου, παρουσιάζεται ως ένα ακόμη βήμα ενίσχυσης της εθνικής άμυνας. Και πράγματι επιχειρησιακά είναι. Όμως πίσω από αυτή τη θετική εξέλιξη κρύβεται μια πραγματικότητα που η χώρα επιλέγει συστηματικά να αγνοεί: η Ελλάδα επενδύει στην άμυνά της χωρίς να επενδύει στον εαυτό της.

Το νέο «ηλεκτρονικό πλέγμα» στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου εντάσσεται στη σύγχρονη λογική του δικτυοκεντρικού πολέμου. Αισθητήρες, παρεμβολείς, συστήματα διοίκησης και ελέγχου συνδέονται σε ένα ενιαίο επιχειρησιακό περιβάλλον. Τα UAV δεν αντιμετωπίζονται πλέον αποσπασματικά, αλλά ως μέρος μιας διαρκούς, δυναμικής απειλής. Μέχρι εδώ, όλα σωστά.

Το ερώτημα, όμως, δεν είναι αν η Ελλάδα χρειάζεται ένα "Drone Dome". Το ερώτημα είναι: γιατί αυτό το "Drone Dome" δεν είναι έστω εν μέρει ελληνικό;

Γιατί, ενώ η χώρα διαθέτει ήδη συστήματα όπως ο "Κένταυρος", ο "Τηλέμαχος" και ο "Υπερίων" της ΕΑΒ , αλλά και άλλων εταιρειών, με αποδεδειγμένη επιχειρησιακή αξία και σημαντική τεχνογνωσία, αυτά απουσιάζουν από τον σχεδιασμό; Γιατί δεν ενσωματώνονται; 

Η απάντηση δεν είναι τεχνική. Είναι πολιτική.

Η Ελλάδα εξακολουθεί να λειτουργεί με τη λογική του «αγοράζω έτοιμο σύστημα για να τελειώνω». Αντί να σχεδιάζει αρχιτεκτονικές, αγοράζει προϊόντα. Αντί να δημιουργεί οικοσυστήματα, εισάγει λύσεις. Και το χειρότερο: αντί να θέτει όρους, αποδέχεται πακέτα.

Τα ισραηλινά συστήματα που προμηθεύεται είναι, αναμφίβολα, προηγμένα και δοκιμασμένα. Όμως, κάθε νέα προμήθεια δεν θα πρέπει να ενισχύει απλώς την άμυνα της χώρας, θσ πρέπει να προωθεί και εγχώρια συστήματα για ευνόητους λόγους.

Και εδώ βρίσκεται η ουσία του προβλήματος.

Η Ελλάδα δεν στερείται τεχνογνωσίας. Στερείται στρατηγικής. Δεν υπάρχει θεσμική απαίτηση για ενσωμάτωση εγχώριων συστημάτων. Δεν υπάρχει υποχρεωτική βιομηχανική συμμετοχή. Δεν υπάρχει καν η λογική ότι κάθε ευρώ που δαπανάται στην άμυνα, πρέπει να επιστρέφει έστω εν μέρει στην εθνική οικονομία και τεχνολογία.

Το επιχείρημα της «ωριμότητας» ή της «άμεσης ανάγκης» δεν μπορεί πλέον να χρησιμοποιείται ως άλλοθι. Διότι αν κάθε φορά που υπάρχει ανάγκη στρεφόμαστε αποκλειστικά στο εξωτερικό, τότε η εγχώρια βιομηχανία δεν θα ωριμάσει ποτέ. Και αν δεν ωριμάσει ποτέ, τότε η εξάρτηση θα είναι μόνιμη.

Το πιο ανησυχητικό, όμως, δεν είναι η επιλογή των πολύ καλών ισραηλινών συστημάτων. Είναι το γεγονός ότι δεν φαίνεται να υπάρχει καν πρόθεση ενσωμάτωσης των ελληνικών. Ίσως δεν ζητήθηκε. Δεν επιβλήθηκε. Δεν συζητήθηκε σοβαρά.

Και αυτό οδηγεί σε ένα συμπέρασμα:

Το πρόβλημα δεν είναι τι αγοράζουμε. Είναι ότι δεν έχουμε αποφασίσει τι θέλουμε να είμαστε.

Χώρα-χρήστης τεχνολογίας ή χώρα-παραγωγός; Παθητικός αγοραστής ή ενεργός διαμορφωτής; 

Αν υπάρχει η φιλοδοξία για εθνική τεχνολογική κυριαρχία, τότε αυτό το μοντέλο πρέπει να αλλάξει. Και πρέπει να αλλάξει τώρα. Γιατί στο πεδίο των drones και του ηλεκτρονικού πολέμου δεν διαμορφώνεται απλώς η άμυνα του αύριο. Διαμορφώνεται το ποιος θα έχει τον έλεγχο της.