Η Πλατφόρμα STEP και η Ενίσχυση της Ευρωπαϊκής Άμυνας με 28 νέες προσκλήσεις ύψους 4,8 δισ. ευρώ

Μπάμπης Παπασπύρος

Την 1η Μαρτίου 2024, η Ευρωπαϊκή Ένωση έκανε ένα αποφασιστικό βήμα προς την ενίσχυση της στρατηγικής της αυτονομίας με τη θέση σε ισχύ του κανονισμού (ΕΕ) 2024/795 για τη θέσπιση της Πλατφόρμας Στρατηγικών Τεχνολογιών για την Ευρώπη (Strategic Technologies for Europe Platform-STEP). Η πρωτοβουλία αυτή αποτελεί μια εξειδικευμένη απάντηση στις σύγχρονες γεωπολιτικές προκλήσεις, στοχεύοντας στη μείωση των στρατηγικών εξαρτήσεων της Ένωσης και την ενίσχυση της οικονομικής της ασφάλειας.

Η πλατφόρμα STEP είναι μια εξειδικευμένη ιστοσελίδα που περιλαμβάνει προγράμματα χρηματοδότησης, ευρωπαϊκά και εθνικά, με στόχο τη διαρκή πληροφόρηση και παροχή συνδυαστικής χρηματοδότησης καινοτόμων τεχνολογικών λύσεων για τη δημιουργία ευρωπαϊκών αλυσίδων αξίας. 

Προϋποθέσεις χρηματοδότησης βάσει της STEP

Στο άρθρο 2, παράγραφος 2 του κανονισμού STEP, ορίζεται ότι οι τεχνολογίες θεωρούνται κρίσιμης σημασίας όταν πληρούν τουλάχιστον μία από τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

• Φέρνουν στην εσωτερική αγορά ένα καινοτόμο, αναδυόμενο στοιχείο αιχμής με σημαντικό οικονομικό δυναμικό

• Συμβάλλουν στη μείωση ή την πρόληψη στρατηγικών εξαρτήσεων της Ένωσης.

Ο Ρόλος της STEP στον Τομέα της Άμυνας

Η πλατφόρμα STEP λειτουργεί ως ένας κεντρικός κόμβος πληροφόρησης και χρηματοδότησης για καινοτόμες τεχνολογικές λύσεις, δίνοντας  έμφαση και στον τομέα της Άμυνας (DEFENCE). Μέσω της στήριξης επενδύσεων στην ανάπτυξη και παραγωγή κρίσιμων τεχνολογιών, η Ε.Ε. επιδιώκει να δημιουργήσει ισχυρές ευρωπαϊκές αλυσίδες αξίας που θα διασφαλίσουν τη μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα και ανθεκτικότητά της.

Ειδικότερα, οι στόχοι της STEP για την άμυνα επικεντρώνονται σε δύο άξονες:

• Τεχνολογική Υπεροχή: Στήριξη της παραγωγής κρίσιμων αμυντικών τεχνολογιών εντός της Ένωσης.
• Ανθρώπινο Δυναμικό: Αντιμετώπιση των ελλείψεων σε εξειδικευμένες δεξιότητες και εργατικό δυναμικό, στοιχεία απαραίτητα για τη δημιουργία ποιοτικών θέσεων εργασίας στον κλάδο προς στήριξη του πρώτου στόχου.

Η πλατφόρμα STEP παρέχει στήριξη της ανάπτυξης και της παραγωγής κρίσιμων τεχνολογιών σε τέσσερις συνολικά τομείς: BIOTECH, CLEANTECH, DIGITAL και DEFENCE.

Χρηματοδοτικές Ευκαιρίες και Προγράμματα DEFENCE 2026

Η Ευρωπαϊκή Ένωση κινητοποιεί σημαντικούς πόρους για το έτος 2026 μέσω βασικών προγραμμάτων. Το Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας (EDF) ηγείται της προσπάθειας με μια σειρά από εξειδικευμένες 28 προσκλήσεις ύψους 4,8 δισ. ευρώ:

1. Η ανάπτυξη αυτόνομων συστημάτων υποστηρίζεται μέσω της πρόσκλησης Ammunition Waste Collection and Disposal Unmanned Platform με προϋπολογισμό 422,00 εκατομμύρια ευρώ και προθεσμία τις 29 Σεπτεμβρίου 2026.

2. Στον τομέα του ηλεκτρονικού πολέμου, η πρόσκληση Enhanced cognitive EW system with intelligent RESM CESM signal analysis προσφέρει 422,00 εκατομμύρια ευρώ με προθεσμία τις 29 Σεπτεμβρίου 2026.

3. Για τις ναυτικές επιχειρήσεις, η πρόσκληση Enhanced medium-size semi-autonomous surface vessels διαθέτει 422,00 εκατομμύρια ευρώ με καταληκτική ημερομηνία τις 29 Σεπτεμβρίου 2026.

4. Η ενίσχυση των επίγειων δυνάμεων περιλαμβάνει την πρόσκληση Future main battle tank platform systems με 422,00 εκατομμύρια ευρώ και προθεσμία τις 29 Σεπτεμβρίου 2026.

5. Η ενεργειακή αυτονομία υποστηρίζεται από την πρόσκληση High-performance energy systems με προϋπολογισμό 422,00 εκατομμύρια ευρώ και προθεσμία τις 29 Σεπτεμβρίου 2026.

6. Για τη στρατιωτική διοίκηση, η πρόσκληση Integration of Galileo PRS receivers on weapon systems and NAVWAR διαθέτει 422,00 εκατομμύρια ευρώ με προθεσμία τις 29 Σεπτεμβρίου 2026.

7. Στο πυροβολικό, η πρόσκληση Multiple rocket launcher χρηματοδοτείται με 422,00 εκατομμύρια ευρώ και λήγει στις 29 Σεπτεμβρίου 2026.

8. Η πρόσκληση Secure digital military mobility system στοχεύει στην ασφάλεια των μετακινήσεων με 422,00 εκατομμύρια ευρώ και προθεσμία τις 29 Σεπτεμβρίου 2026.

9. Η προστασία των μέσων ενισχύεται μέσω της πρόσκλησης Self-protection systems με 422,00 εκατομμύρια ευρώ και προθεσμία τις 29 Σεπτεμβρίου 2026.

10. Η έρευνα σε υλικά αιχμής καλύπτεται από την πρόσκληση Smart and multifunctional textiles με προϋπολογισμό 422,00 εκατομμύρια ευρώ και προθεσμία τις 29 Σεπτεμβρίου 2026.

11. Η επόμενη γενιά αεροπορικών συστημάτων υποστηρίζεται από την πρόσκληση Smart technologies for next generation fighter systems με 422,00 εκατομμύρια ευρώ και προθεσμία τις 29 Σεπτεμβρίου 2026.

12. Η πρόσκληση Future multirole light aircraft επικεντρώνεται σε ελαφρά αεροσκάφη πολλαπλών ρόλων με 110,00 εκατομμύρια ευρώ και προθεσμία τις 29 Σεπτεμβρίου 2026.

13. Η αεράμυνα ενισχύεται μέσω της πρόσκλησης High-end endo-atmospheric interception με προϋπολογισμό 100,00 εκατομμύρια ευρώ και προθεσμία τις 29 Σεπτεμβρίου 2026.

14. Η πρόσκληση New turbofan engine χρηματοδοτεί την ανάπτυξη νέων κινητήρων με 50,00 εκατομμύρια ευρώ and προθεσμία τις 29 Σεπτεμβρίου 2026.

15. Για τις data cloud υπηρεσίες, η πρόσκληση Military multi-domain operations cloud services προσφέρει 40,00 εκατομμύρια ευρώ με την πιο άμεση προθεσμία στις 28 Απριλίου 2026.

16. Οι Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις ενισχύονται μέσω της πρόσκλησης Non-thematic research actions by SMEs and research organisations με 35,00 εκατομμύρια ευρώ και προθεσμία τις 29 Σεπτεμβρίου 2026.

17. Η πρόσκληση AI-based tactical situational awareness using swarms of robots εστιάζει στην τεχνητή νοημοσύνη με 30,00 εκατομμύρια ευρώ και προθεσμία τις 29 Σεπτεμβρίου 2026.

18. Η ασφάλεια των θαλασσών καλύπτεται από την πρόσκληση Layered critical seabed infrastructure protection με προϋπολογισμό 30,00 εκατομμύρια ευρώ και προθεσμία τις 29 Σεπτεμβρίου 2026.

19. Μια ακόμη δράση για ΜμΕ είναι η πρόσκληση Non-thematic development actions by SMEs με 30,00 εκατομμύρια ευρώ και προθεσμία τις 29 Σεπτεμβρίου 2026.

20. Η πρόσκληση New abilities in over-the-horizon sensing αφορά την αναγνώριση πέραν του ορίζοντα με 29,00 εκατομμύρια ευρώ και προθεσμία τις 29 Σεπτεμβρίου 2026.

21. Η πρόσκληση Non-thematic actions targeting disruptive technologies προσφέρει 27,00 εκατομμύρια ευρώ με προθεσμία τις 29 Σεπτεμβρίου 2026.

22. Η πρόσκληση Autonomous and automatic air-to-air refuelling αφορά τον εναέριο ανεφοδιασμό με 20,00 εκατομμύρια ευρώ και προθεσμία τις 29 Σεπτεμβρίου 2026.

23. Οι αισθητήρες υποστηρίζονται από την πρόσκληση Multidomain sensors demonstrator and test με προϋπολογισμό 20,00 εκατομμύρια ευρώ και προθεσμία τις 29 Σεπτεμβρίου 2026.

24. Η λήψη αποφάσεων ενισχύεται με την πρόσκληση Modelling & simulation AI framework for military decision-making με 16,00 εκατομμύρια ευρώ και προθεσμία τις 29 Σεπτεμβρίου 2026.

25. Η προστασία από απειλές CBRN καλύπτεται από την πρόσκληση CBRN decontamination systems and technologies με 15,00 εκατομμύρια ευρώ και προθεσμία τις 29 Σεπτεμβρίου 2026.

26. Τέλος, η πρόσκληση Quantum secured tactical networks για ασφαλή δίκτυα διαθέτει 14,00 εκατομμύρια ευρώ με προθεσμία τις 29 Σεπτεμβρίου 2026.

Παράλληλα, οι στόχοι της STEP υποστηρίζονται και από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ERDF) με δύο περιφερειακά προγράμματα, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό των προσκλήσεων σε 28:

27. Στη Σλοβακία, η πρόσκληση για τη δημιουργία εξειδικευμένων προγραμμάτων σπουδών υπό το πρίσμα της πλατφόρμας STEP (Creation and implementation of highly specialised curricula in the light of the Strategic Technology Platform for Europe I) χρηματοδοτείται με 16,53 εκατομμύρια ευρώ και έχει μακροπρόθεσμη προθεσμία έως τις 31 Δεκεμβρίου 2029.

28. Στην Ολλανδία, η πρόσκληση που συνδυάζει ψηφιακές τεχνολογίες, deep tech, καθαρές τεχνολογίες και βιοτεχνολογία (Digital technologies and deep tech innovation; Clean and resource-efficient technologies; Biotechnology) διαθέτει 7,00 εκατομμύρια ευρώ με προθεσμία υποβολής τις 30 Δεκεμβρίου 2027.

Πώς να υποβάλετε αίτηση για χρηματοδότηση STEP

Για να υποβάλετε αίτηση για ανοικτή πρόσκληση για χρηματοδότηση στρατηγικής τεχνολογίας της ΕΕ, θα πρέπει να ακολουθήσετε τις οδηγίες που παρέχονται στα έγγραφα της πρόσκλησης και στον σχετικό ιστότοπο

Η σύγκλιση της πλατφόρμας STEP με προγράμματα όπως το EDF και το ERDF δημιουργεί ένα ισχυρό πλαίσιο ευκαιριών για τον αμυντικό τομέα. Η Ευρωπαϊκή Ένωση επενδύει συστηματικά στη "θωράκιση" της τεχνολογικής και οικονομικής της κυριαρχίας, συνδυάζοντας την ανάπτυξη οπλικών συστημάτων και ψηφιακών υποδομών με την εκπαίδευση του ανθρώπινου δυναμικού και τη στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων