Σχέδιο δράσης της ΕΕ για την ασφαλή χρήση και αντιμετώπιση των drones

Μπάμπης Παπασπύρος

Το «Σχέδιο δράσης για την ασφαλή χρήση και αντιμετώπιση των drones» (COM(2026) 81 final, 11.2.2026) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αποτελεί μια στρατηγική πρωτοβουλία για την ενίσχυση της ασφάλειας και της ανθεκτικότητας της ΕΕ απέναντι στις εξελισσόμενες απειλές από μη επανδρωμένα συστήματα.  

Ακολουθεί η σύνοψη των βασικών πυλώνων του σχεδίου:

1. Το νέο περιβάλλον απειλών και η ανάγκη για ενιαία ευρωπαϊκή απάντηση

Οι δρόνοι (Drones) εναέριοι, επίγειοι, θαλάσσιοι και υποθαλάσσιοι, έχουν εξελιχθεί σε κρίσιμη τεχνολογία για την οικονομία, την ασφάλεια και την άμυνα της ΕΕ. Η Επιτροπή σημειώνει ότι αποτελούν «αναπόσπαστο μέρος των σύγχρονων οικονομιών και κοινωνιών», ενώ η αγορά των εμπορικών UAV αναμένεται να ξεπεράσει τα 50 δισ. ευρώ έως το 2033.

Ωστόσο, η ραγδαία εξάπλωσή τους συνοδεύεται από αυξανόμενες απειλές:

- παραβιάσεις εναέριου χώρου κρατών‑μελών  

- διακοπές λειτουργίας αεροδρομίων  

- περιστατικά κοντά σε πολιτικά αεροσκάφη  

- επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές  

- χρήση από κρατικούς και μη κρατικούς δρώντες, τρομοκρατία και οργανωμένο έγκλημα  

- υβριδικές επιχειρήσεις και δοκιμή της ετοιμότητας της ΕΕ

Όπως αναφέρει το κείμενο, οι υπερπτήσεις «λειτουργούν ως εργαλείο σηματοδοσίας, με το οποίο υποβάλλεται σε δοκιμή η ετοιμότητα της Ένωσης».  

Η ΕΕ αναγνωρίζει ότι η απειλή είναι διασυνοριακή, άρα «κάθε απειλή κατά κράτους μέλους συνιστά απειλή κατά της Ένωσης στο σύνολό της». Γι’ αυτό απαιτείται ενιαία, συντονισμένη, πολυεπίπεδη προσέγγιση.

Το Σχέδιο Δράσης εστιάζει κυρίως στη μη στρατιωτική εσωτερική ασφάλεια, αλλά συνδέεται στενά με την άμυνα και την ευρωπαϊκή βιομηχανική βάση.

2. Προετοιμασία – Ενίσχυση της ανθεκτικότητας της ΕΕ

2.1 Τεχνολογική ανάπτυξη και βιομηχανική παραγωγή

Η ΕΕ θέτει πέντε πυλώνες για την ενίσχυση της παραγωγής δρόνων και αντιδρονικών συστημάτων:

Στοχευμένες επενδύσεις και χαρτογράφηση αναγκών

Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα χαρτογραφήσουν την πολιτικοστρατιωτική βιομηχανία ώστε να καθοριστούν οι πραγματικές προτεραιότητες σε τεχνολογίες και ικανότητες.

Νέα προσέγγιση δοκιμών – “Ζωντανά εργαστήρια”

- Ρυθμιστικά δοκιμαστήρια  

- Πολυεθνικά κέντρα δοκιμών  

- Αναβάθμιση του JRC σε Ενωσιακό Κέντρο Αριστείας Αντιδρονικών Τεχνολογιών  

- Εναρμονισμένη μεθοδολογία δοκιμών

Ασφάλεια και πιστοποίηση αντιδρονικών (anti-drone) συστημάτων

Η EASA θα αναπτύξει κριτήρια ώστε τα αντιδρονικά συστήματα να μην θέτουν σε κίνδυνο την αεροπορική ασφάλεια.

Διαλειτουργικότητα στρατιωτικών και μη στρατιωτικών συστημάτων

Στόχος: κοινά πρότυπα, ευκολότερη παραγωγή, διασυνοριακή συνεργασία.

Μαζική παραγωγή

Η ΕΕ θα επενδύσει σε ικανότητες μεγάλης κλίμακας, με έμφαση σε νεοφυείς επιχειρήσεις και νέες τεχνολογίες.

2.2 Ενίσχυση της εσωτερικής ασφάλειας

2.2.1 Ενσωμάτωση δρόνων στον εναέριο χώρο

Η ΕΕ θα αναθεωρήσει το πλαίσιο για τους UAV:

- επέκταση υποχρεωτικής καταχώρισης και αναγνώρισης σε όλους τους δρόμους άνω των 100 g  

- ενίσχυση U‑space και ψηφιακής δημοσίευσης γεωγραφικών ζωνών  

- τεχνικές προϋποθέσεις για γεωπερίφραξη  

- απλούστευση κανονισμών για VLOS/BVLOS  

- ενωσιακό σήμα αξιόπιστων δρόνων  

- υποχρεωτικές απαιτήσεις κυβερνοασφάλειας (από 2027)

2.2.2 Προστασία κρίσιμων υποδομών, συνόρων και δημόσιων χώρων

Η ΕΕ:

- ζητά πλήρη εφαρμογή της Οδηγίας για την Ανθεκτικότητα Κρίσιμων Οντοτήτων  

- θα εκδώσει κατευθυντήριες γραμμές για μέτρα προστασίας  

- θα οργανώσει stress tests για επιθέσεις με δρόνους  

- θα δρομολογήσει πιλοτική δράση για θαλάσσια επίγνωση κατά υποβρύχιων/επιφανειακών δρόνων  

- θα ενισχύσει την κατάρτιση αστυνομικών και φορέων υποδομών  

- θα διευρύνει την ομάδα εμπειρογνωμόνων CUASG

2.2.3 Αντιμετώπιση απειλών από μη επανδρωμένα αερόστατα

Η Επιτροπή αναφέρει ότι «αρκετές εκατοντάδες μετεωρολογικά αερόστατα» χρησιμοποιήθηκαν για λαθρεμπόριο και άλλες παράνομες δραστηριότητες.  

Θα συσταθεί ειδική ομάδα εργασίας και θα διοργανωθεί μαραθώνιος καινοτομίας για λύσεις αντιμετώπισης.

3. Εντοπισμός – Νέες ικανότητες ανίχνευσης και επίγνωσης κατάστασης

3.1 Ενιαία εικόνα εναέριου χώρου

Η ΕΕ θα ενισχύσει:

- ενσωμάτωση δεδομένων σε συστήματα όπως το CIMACT  

- ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ πολιτικής αεροπορίας, αστυνομίας και στρατού  

- ενωσιακή πλατφόρμα περιστατικών με δρόνους  

- σύνδεση με EUROSUR και συστήματα συνόρων

3.2 Πολυτομεακή ανίχνευση

Ανάπτυξη συστημάτων πολλαπλών αισθητήρων:

- ραντάρ νέας γενιάς  

- ακουστικοί αισθητήρες  

- LiDAR  

- θερμικές κάμερες  

- οπτικοί αισθητήρες  

- ΤΝ για ταξινόμηση απειλών  

- δομοστοιχειωτά C2 συστήματα

3.3 Αξιοποίηση τηλεπικοινωνιακών δικτύων (5G/6G)

Δύο επίπεδα:

Εντοπισμός συνδεδεμένων δρόνων μέσω SIM, μοτίβων κίνησης, ΤΝ.  

ISAC – Μετατροπή κεραιών 5G σε αισθητήρες ραντάρ για εντοπισμό ακόμη και μη συνδεδεμένων δρόνων και αερόστατων.

Η Επιτροπή θα προωθήσει κανονιστικές αλλαγές για χρήση ραδιοφάσματος στην ανίχνευση.

4. Αντιμετώπιση – Επιχειρησιακή συνεργασία και αλληλεγγύη

4.1 Συνέργειες στρατιωτικού – μη στρατιωτικού τομέα

Η ΕΕ επιδιώκει:

- κοινές διαδικασίες  

- ετήσια ενωσιακή άσκηση αντιδρονικής άμυνας  

- διαλειτουργικότητα δεδομένων και κανόνων εμπλοκής

4.2 Ανάπτυξη αντιδρονικών ικανοτήτων

Αντίμετρα περιλαμβάνουν:

- παρεμβολές  

- laser  

- μικροκύματα  

- συστήματα σύλληψης  

- κυβερνοεξουδετέρωση  

- κινητικά μέσα (πυροβόλα, βλήματα, επιθετικοί δρόνοι)

Η Επιτροπή θα προωθήσει:

- εθελοντική ενωσιακή πρωτοβουλία κοινών αγορών CUAS  

- ανάπτυξη λύσεων για κρίσιμες υποδομές  

- ενίσχυση νεοφυών επιχειρήσεων

4.3 Το “επίπεδο λογισμικού” – Ευρωπαϊκό C2

Ανάπτυξη ευρωπαϊκών συστημάτων διοίκησης & ελέγχου:

- ΤΝ  (AI)

- κρυπτογράφηση  

- edge/cloud υποδομές  

- διαλειτουργικότητα με αισθητήρες και επενεργητές

4.4 Αντιδρονικές Ομάδες Ταχείας Επέμβασης

Προτείνεται η δημιουργία ευρωπαϊκών ομάδων που θα αναπτύσσονται άμεσα σε κράτη μέλη που αντιμετωπίζουν κρίση.

4.5 Ενσωμάτωση στη διαχείριση συνόρων

Η Frontex θα:

- αναπτύξει πιλοτικά προγράμματα  

- ενισχύσει εκπαίδευση  

- υποστηρίξει κοινές επιχειρήσεις με UAV/CUAS

5. Αμυντική ετοιμότητα της Ευρώπης

Η χρήση δρόνων είναι πλέον «αναπόσπαστο μέρος του σύγχρονου πολέμου».  

Η ΕΕ:

- ενισχύει τον τομέα δυνατοτήτων προτεραιότητας για UAV/CUAS  

- κινητοποιεί EDIP, SAFE, EDF  

- επενδύει σε μαζική παραγωγή  

- αναπτύσσει ευρωπαϊκή πρωτοβουλία αντιδρονικής άμυνας  

- δημιουργεί Συμμαχία ΕΕ–Ουκρανίας για τους Δρόνους  

- προωθεί τυποποίηση, διαλειτουργικότητα και κοινές γραμμές παραγωγής

6. Διεθνής συνεργασία

Η ΕΕ θα συνεργαστεί με:

- Ουκρανία (κεντρικός εταίρος)  

- Ηνωμένο Βασίλειο, Νορβηγία, Ελβετία, Ισλανδία  

- Δυτικά Βαλκάνια, Μεσόγειο, Εύξεινο Πόντο  

- ΝΑΤΟ (στενή συνεργασία για αποφυγή αλληλοεπικαλύψεων)

Το Σχέδιο Δράσης αποτελεί μια ολιστική, πολυεπίπεδη στρατηγική που καλύπτει:

- πρόληψη  

- εντοπισμό  

- αντιμετώπιση  

- βιομηχανική ανάπτυξη  

- άμυνα  

- διεθνή συνεργασία  

Η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη να ορίσουν εθνικό συντονιστή ασφάλειας για τους δρόνους και θα δημοσιεύει ετήσια έκθεση προόδου.