Η φράση του τίτλου αποτελεί παραφρασμένη αναφορά στη γνωστή ρήση του Καρλ Μαρξ ότι «η ιστορία επαναλαμβάνεται, την πρωτη φορά σαν τραγωδία και την δεύτερη σαν φάρσα».
Η παραπομπή δεν γίνεται για φιλοσοφικό εντυπωσιασμό, αλλά επειδή το συγκεκριμένο ιστορικό μοτίβο ταιριάζει εντυπωσιακά με την πολιτική διαδρομή του Αλέξη Τσίπρα: την άνοδο, την κατάρρευση, την αποχώρηση και την επανεμφάνιση ως «σωτήρα» ενός κόμματος που ο ίδιος οδήγησε στη σημερινή του κατάσταση. Η τραγωδία: η άνοδος, η σύγκρουση και η κατάρρευση
Ο Τσίπρας ανέλαβε τον ΣΥΡΙΖΑ σε μια περίοδο κοινωνικής ασφυξίας και πολιτικής απονομιμοποίησης. Η άνοδός του ήταν ραγδαία, σχεδόν μεσσιανική. Η υπόσχεση της «ρήξης» και της «ελπίδας» δημιούργησε ένα πρωτοφανές κύμα προσδοκιών.
Η πραγματικότητα όμως αποδείχθηκε αμείλικτη.
Η σύγκρουση με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς, το δημοψήφισμα, η υπογραφή του τρίτου μνημονίου και η εσωτερική διάσπαση οδήγησαν σε μια πολιτική τραγωδία:
το κόμμα που υποσχέθηκε ανατροπή κατέληξε να εφαρμόζει τις πιο σκληρές δεσμεύσεις.
Παράλληλα, η οργανωτική δομή του ΣΥΡΙΖΑ αποδυναμώθηκε.
Η ηγεσία Τσίπρα κυριάρχησε απόλυτα, αλλά ταυτόχρονα αποψίλωσε το κόμμα από θεσμικά αντίβαρα, συλλογικότητα και στρατηγική συνέχεια.
Η φάρσα: η εγκατάλειψη, η διάλυση και η επιστροφή ως «σωτήρας»
Μετά την εκλογική κατάρρευση του 2023, ο Τσίπρας αποχώρησε αφήνοντας πίσω του ένα κόμμα σε βαθιά κρίση.
Η αποχώρηση δεν συνοδεύτηκε από σχέδιο ανασυγκρότησης, ούτε από θεσμική συνέχεια.
Αντίθετα, η εσωτερική αποσύνθεση επιταχύνθηκε.
Η ανάδειξη νέας ηγεσίας, οι διαδοχικές διασπάσεις, η απώλεια πολιτικής ταυτότητας και η οργανωτική κατάρρευση δημιούργησαν ένα σκηνικό που πολλοί περιγράφουν ως ελεγχόμενη αποδόμηση.
Και μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η επανεμφάνιση του Τσίπρα, με ένα νέο κόμμα το ΕΛ.Α.Σ (Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη), ως «λύση» μοιάζει με την κλασική πολιτική φάρσα:
ο άνθρωπος που ηγήθηκε της πορείας προς την κρίση εμφανίζεται τώρα ως ο μόνος που μπορεί να τη διορθώσει.
Η εικόνα αυτή θυμίζει την αλληγορία του πυρπολητή που επιστρέφει ως πυροσβέστης, μια αφήγηση που η ιστορία έχει δει πολλές φορές.
Γιατί επαναλαμβάνεται ο κύκλος;
Η επανάληψη της ιστορίας δεν είναι τυχαία.
Οφείλεται σε τρεις βασικούς παράγοντες:
- Προσωποκεντρική πολιτική κουλτούρα τα κόμματα εξαρτώνται υπερβολικά από τον ηγέτη τους.
- Απουσία εσωτερικής δημοκρατίας όταν ο ηγέτης αποχωρεί, το κόμμα μένει χωρίς πυξίδα.
- Ανάγκη για «σωτήρες» η κοινωνία συχνά αναζητά πρόσωπα αντί για στρατηγικές.
Σε αυτό το πλαίσιο, η επιστροφή του Τσίπρα δεν είναι απλώς προσωπική επιλογή, είναι σύμπτωμα ενός βαθύτερου πολιτικού ελλείμματος.
Το ερώτημα που μένει ανοιχτό;
Επειδή η ιστορία επαναλαμβάνεται, το αποτέλεσμα μάλλον είναι προδιαγεγραμμένο και αποτυχημένο.
Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν ο Τσίπρας θα επιστρέψει, αλλά αν η επιστροφή του μπορεί να αλλάξει τον κύκλο ή αν θα τον αναπαράγει.
Και αυτό θα κριθεί όχι από την εικόνα του «σωτήρα», αλλά από το πόσοι θα τον πιστέψουν...
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου
Τα σχόλια δημοσιεύονται με μια καθυστέρηση και αφού τα δει κάποιος από τη διαχείριση...και όχι για λογοκρισία αλλά έλεγχο για: μη αναφορά σε προσωπικά δεδομένα, τηλέφωνα, διευθύνσεις, προσβλητικά, υποτιμητικά και υβριστικά μηνύματα ή δεσμούς (Link) με σεξουαλικό περιεχόμενο.
Η φιλοξενία και οι αναδημοσιεύσεις άρθρων τρίτων, τα σχόλια και οι απόψεις των σχολιαστών δεν απηχούν κατ' ανάγκη τις απόψεις του ιστολογίου μας και δεν φέρουμε καμία ευθύνη γι’ αυτά. Προειδοποίηση: Περιεχόμενο Αυστηρώς Ακατάλληλο για εκείνους που νομίζουν ότι θίγονται προσωπικά στην ανάρτηση κειμένου αντίθετο με την ιδεολογική τους ταυτότητα ή άποψη, σε αυτούς λέμε ότι ποτέ δεν τους υποχρεώσαμε να διαβάσουν το περιεχόμενο του ιστολογίου μας.