Η ΕΛΑΣ του Τσίπρα: Ιστορική καπηλεία σε συσκευασία μάρκετινγκ

Μπάμπης Παπασπύρος

Στο φόντο της Ακρόπολης ο Αλέξης Τσίπρας επέστρεψε στην κεντρική πολιτική σκηνή, παρουσιάζοντας τον νέο του φορέα, ΕΛΑΣ (Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη.

Ο Τσίπρας παρουσίασε  έναν οδικό χάρτη επτά σημείων, εστιάζοντας στην ακρίβεια, τη στεγαστική κρίση και τη δημοκρατική θωράκιση. Ωστόσο, το μεγάλο του στοίχημα δεν είναι μόνο το πρόγραμμα, αλλά η υπέρβαση του παρελθόντος.

«Δεν πάμε μόνο για πολιτική αλλαγή, πάμε για αλλαγή πολιτικής», δήλωσε χαρακτηριστικά, προσπαθώντας να διαχωρίσει τη θέση του τόσο από το σημερινό ΣΥΡΙΖΑ όσο και από το ΠΑΣΟΚ, τα οποία χαρακτήρισε τμήματα ενός «συστημικού στάτους κβο».

Η ιστορική πραγματικότητα είναι ξεκάθαρη: Ο ΕΛΑΣ (Ελληνικός Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός) γραφόταν πάντα με ένα λάμδα επειδή επρόκειτο για ακρωνύμιο, όπου το «Ε» σήμαινε Ελληνικός και το «Λ» Λαϊκός. Δεν υπήρξε ποτέ η λέξη «Ελλάς» με ένα λάμδα.

Η προσπάθεια, λοιπόν, να χρησιμοποιηθεί η λέξη «ΕΛΑΣ» ως λογοπαίγνιο ή ως οπτική «γέφυρα» με τη λέξη ΕΛΛΑΣ, αποτελεί μια καθαρή περίπτωση πολιτικής καπηλείας. Είναι μια τεχνητή σύγχυση που στοχεύει στο συναίσθημα.

Η σημερινή ανακοίνωση του Αλέξη Τσίπρα για την ίδρυση της «Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης» με το ακρωνύμιο ΕΛΑΣ, δεν αποτελεί απλώς μια πολιτική είδηση, αλλά ένα μάθημα επιθετικού πολιτικού μάρκετινγκ. Ένα μάρκετινγκ, όμως, που πατάει επικίνδυνα πάνω στα όρια της ιστορικής ανακρίβειας και της πολιτικής καπηλείας.

Το λογοπαίγνιο της σύγχυσης

Ας βάλουμε πρώτα τα πράγματα στη θέση τους: Ιστορικά, «Ελλάς» με ένα λάμδα δεν υπήρξε ποτέ. Ο ΕΛΑΣ του 1940 γραφόταν με ένα λάμδα για τον απλούστατο λόγο ότι το γράμμα αυτό αντιπροσώπευε τη λέξη «Λαϊκός» (Ελληνικός Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός).

Πρόκειται για μια ξεκάθαρη απόπειρα να «κλαπεί» η λέξη ΕΛΛΑΣ, σύμβολο της πατρίδας και να της δοθεί μια αριστερή απόχρωση, σε μια απέλπιδα προσπάθεια να προστεθεί μια πινελιά «λαϊκού πατριωτισμού» στο νέο εγχείρημα.

Η καπηλεία ως πολιτική στρατηγική

Γιατί όμως καταφεύγει ο Τσίπρας σε αυτό το επικοινωνιακό τέχνασμα;

Η ανάγκη για «Πατριωτικό» άλλοθι: Μετά τη συμφωνία των Πρεσπών και τη βαριά κληρονομιά της κυβερνητικής του θητείας, ο πρώην Πρωθυπουργός γνωρίζει ότι το εθνικό ακροατήριο παραμένει καχύποπτο απέναντί του. Το «ΕΛΑΣ» χρησιμοποιείται ως ένας εύκολος συνειρμός για να δηλώσει «παρών» στο πατριωτικό μετερίζι.

Διπλό θολό μήνυμα: Στοχεύει ταυτόχρονα στους παραδοσιακούς αριστερούς (που συγκινούνται από το ΕΑΜ-ΕΛΑΣ) και στο ευρύτερο κοινό , που διαβάζει/ακούει τη λέξη «Ελλάς»

Το ρίσκο της γραφικότητας

Όταν όμως προσπαθείς να παίξεις με τόσο βαριά σύμβολα, ο κίνδυνος να διολισθήσεις στη γραφικότητα είναι τεράστιος. Η πολιτική δεν ασκείται με λογοπαίγνια, ούτε η εθνική συνείδηση εξαγοράζεται με ακρωνύμια.

Η προσπάθεια να προσδοθεί μια «πινελιά πατριωτισμού» μέσω ενός ακρωνυμίου προδίδει μια βαθιά πολιτική αμηχανία. Όταν η πολιτική πρόταση υπολείπεται, επιστρατεύονται τα σύμβολα. Η εργαλειοποίηση του ονόματος της χώρας —έστω και με αυτή την «αλχημιστική» γραφή— δείχνει μια διάθεση εκμετάλλευσης των εθνικών ανακλαστικών των πολιτών.

Ωστόσο, οι επικοινωνιολόγοι του νέου φορέα φαίνεται πως, πάνω στη βιασύνη τους να κλέψουν λίγη από την αίγλη της «Ελλάδας», υπέπεσαν σε ένα μνημειώδες αυτογκόλ που αγγίζει τα όρια του σουρεαλισμού. Ξέχασαν τη σύγχρονη ΕΛ.ΑΣ.!

Έτσι, το ακρωνύμιο που επέλεξε ο Αλέξης Τσίπρας για να συσπειρώσει την Αριστερά, στο μυαλό του μέσου Έλληνα είναι ταυτισμένο εδώ και δεκαετίες με την Ελληνική Αστυνομία. Πρόκειται για ένα επικοινωνιακό βραχυκύκλωμα ολκής: Ένα κόμμα που φιλοδοξεί να εκφράσει τα προοδευτικά κινήματα, επιλέγει ένα όνομα που φέρνει στο νου... τα περιπολικά και τα σώματα ασφαλείας.

Η καπηλεία της Ιστορίας και η εργαλειοποίηση της ίδιας της χώρας (έστω και με... ορθογραφικές αλχημείες) δείχνει μια βαθιά αμηχανία. Αν το νέο κόμμα του Αλέξη Τσίπρα χρειάζεται να κρυφτεί πίσω από ένα όνομα-παγίδα για να προκαλέσει αίσθηση, τότε ίσως το περιεχόμενό του να είναι πολύ πιο φτωχό από τις προσδοκίες των ιδρυτών του.