Έτοιμη να νομοθετήσει τις παράνομες διεκδικήσεις της σε θαλάσσιες ζώνες στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο είναι η Τουρκία - Θα κινηθεί με βάση τον χάρτη του Πανεπιστημίου Αγκύρας
Του Βασίλη Νέδου
Στην ένταξη στην εσωτερική έννομη τάξη των εξωτερικών ορίων υφαλοκρηπίδας που θεωρεί ότι διαθέτει η Τουρκία επικεντρώνεται κυρίως η Αθήνα, μετά τις διαρροές περί επικείμενης ανάληψης νομοθετικής πρωτοβουλίας με την κατάθεση σχετικού νομοσχεδίου στην τουρκική Εθνοσυνέλευση. Η επικέντρωση της Αθήνας στην υφαλοκρηπίδα είναι απολύτως λογική, καθώς πρόκειται για περιοχή άσκησης κυριαρχικών δικαιωμάτων και –αναλόγως βεβαίως της μορφής που θα λάβει η τουρκική πρωτοβουλία– είναι πιθανόν να λειτουργήσει και ως ένα ακόμα επιχείρημα για την επιδείνωση των ελληνοτουρκικών σχέσεων, κυρίως όμως για την προσπάθεια επιβολής των τουρκικών θέσεων στο πεδίο.
Η Αθήνα εκτιμά πως η τουρκική κίνηση συνιστά «απάντηση» σε ελληνικές πρωτοβουλίες, όπως ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός και οι συμφωνίες για έρευνες νοτίως της Κρήτης.
Υπενθυμίζεται ότι η κρίση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου (Great Sea Interconnector – GSI) εξελίχθηκε από τον Ιούλιο του 2024 και έπειτα, δηλαδή σε χρονική απόσταση σχεδόν 18 μηνών από την έναρξη της περιόδου «ήρεμων νερών» στο Αιγαίο και οκτώ μηνών από την υπογραφή της Διακήρυξης των Αθηνών (Δεκέμβριος 2023). Η δημόσια αντίδραση της Αθήνας θα εξαρτηθεί από την τελική μορφή που θα λάβει το νομοσχέδιο το οποίο θα καταθέσει η κυβέρνηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην τουρκική Εθνοσυνέλευση. Είναι πάντως σαφές ότι το νομοθέτημα θα κινείται στα όρια που έχουν ήδη τοποθετηθεί επί χάρτου προ περίπου ενός έτους (Απρίλιος 2025) από το Εθνικό Ερευνητικό Κέντρο Ναυτικού Δικαίου του Πανεπιστημίου της Αγκυρας (DEHUKAM). Ο χάρτης εκείνος αποτελεί μια «βεντάλια» των τουρκικών διεκδικήσεων στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο και περιλαμβάνει τις διεκδικήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο Πέλαγος, όχι μόνο ως προς την υφαλοκρηπίδα, αλλά και την αποκλειστική οικονομική ζώνη, τα χωρικά ύδατα, τις περιοχές ευθύνης έρευνας και διάσωσης (SAR) και τα μόνιμα πεδία βολής. Οι διεκδικήσεις αυτές γίνονται, βεβαίως, εις βάρος της Ελλάδας, καθώς στα νησιά του Αιγαίου δεν αναγνωρίζεται υφαλοκρηπίδα, ούτε και καμία άλλη επήρεια πέρα από 6 ν.μ. χωρικών υδάτων. Με βάση αυτή τη θεωρία, άλλωστε, συμφωνήθηκε και το τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Η τουρκική στάση
Επί της ουσίας, πάντως, η Τουρκία όχι απλώς δεν υποχωρεί από τη στάση του casus belli (το οποίο ψηφίστηκε το 1995 από την τουρκική Εθνοσυνέλευση ως μια απάντηση στην κύρωση της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας από τη Βουλή των Ελλήνων), αλλά δημιουργεί και άλλα εργαλεία ερμηνείας της διεθνούς νομιμότητας, ασχέτως αν αυτά επί της ουσίας την αναιρούν. Η Τουρκία συνηθίζει να επικαλείται μάλιστα και τη στάση των ΗΠΑ, που επίσης δεν έχουν υιοθετήσει τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας, αποσιωπώντας βεβαίως ότι η Ουάσιγκτον αποδέχεται τις αρχές και, κυρίως, αυτές που αφορούν την επήρεια των νησιών και των νησιωτικών σχηματισμών.
Ενας από τους λόγους που η Άγκυρα προωθεί αυτό το νομοθέτημα είναι και η ανάγκη να παρουσιαστεί στην εσωτερική κοινή γνώμη ένα ευρύ πλαίσιο αντίδρασης στις πρωτοβουλίες που έχει αναλάβει η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια. Πρόκειται για τη χωροθέτηση των θαλασσίων πάρκων και τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό, όπου για πρώτη φορά αποτυπώθηκαν σε επίσημο χάρτη της Ελληνικής Δημοκρατίας και τα απώτατα όρια των θαλασσίων ζωνών της Ελλάδας στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Αγκυρα, επίσης, επιχειρεί να σταθεί σαφώς απέναντι στις συμφωνίες που έχει υπογράψει η Αθήνα με την Exxon Mobil για έρευνες νοτίως της Κρήτης (αγνοώντας το τουρκολιβυκό μνημόνιο), αλλά και να υπενθυμίσει ότι εξακολουθεί να έχει το «πάνω χέρι» όσον αφορά την κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο.
Περιστατικά όπως αυτό της παρακώλυσης ερευνών ολλανδικού πλοίου πριν από δύο εβδομάδες, στα διεθνή ύδατα ανατολικά της Κρήτης και νοτίως του συμπλέγματος Κάσου και Καρπάθου, είναι ενδεικτικά της ψυχολογίας που επικρατεί στην Αγκυρα. Ολα αυτά γίνονται, βεβαίως, και με το βλέμμα στο εσωτερικό της Τουρκίας, όπου η αντιπολίτευση (κυρίως το κεμαλικό CHP) κατηγορεί την κυβέρνηση Ερντογάν για «ενδοτισμό» στις σχέσεις με την Ελλάδα.
Στο πεδίο των θαλασσίων ζωνών, πάντως, η Αγκυρα ακολουθεί τα τελευταία χρόνια μια αρκετά δομημένη πολιτική. Υπενθυμίζεται ότι το 2019 ανακοίνωσε στον ΟΗΕ τα απώτατα όρια της διεκδικούμενης τουρκικής υφαλοκρηπίδας μέχρι τον 28ο μεσημβρινό (νοητά νοτίως του μέσου της Ρόδου), ενώ λίγο αργότερα υπεγράφη το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Επίσης, την επόμενη χρονιά αποτυπώθηκαν στον χάρτη τα «οικόπεδα» όπου θα μπορούσε να κάνει έρευνες η ΤΡΑΟ. Υπενθυμίζεται ότι το 2020 ήταν το έτος της αντιπαράθεσης στην ανοιχτή θάλασσα, στην περιοχή που οριοθετείται ανάμεσα στα νότια του συμπλέγματος του Καστελλορίζου και στον 28ο μεσημβρινό.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου
Τα σχόλια δημοσιεύονται με μια καθυστέρηση και αφού τα δει κάποιος από τη διαχείριση...και όχι για λογοκρισία αλλά έλεγχο για: μη αναφορά σε προσωπικά δεδομένα, τηλέφωνα, διευθύνσεις, προσβλητικά, υποτιμητικά και υβριστικά μηνύματα ή δεσμούς (Link) με σεξουαλικό περιεχόμενο.
Η φιλοξενία και οι αναδημοσιεύσεις άρθρων τρίτων, τα σχόλια και οι απόψεις των σχολιαστών δεν απηχούν κατ' ανάγκη τις απόψεις του ιστολογίου μας και δεν φέρουμε καμία ευθύνη γι’ αυτά. Προειδοποίηση: Περιεχόμενο Αυστηρώς Ακατάλληλο για εκείνους που νομίζουν ότι θίγονται προσωπικά στην ανάρτηση κειμένου αντίθετο με την ιδεολογική τους ταυτότητα ή άποψη, σε αυτούς λέμε ότι ποτέ δεν τους υποχρεώσαμε να διαβάσουν το περιεχόμενο του ιστολογίου μας.