Το NATO ο Τραμπ και η κρίση στα στενά του Ορμούζ

Μπάμπης Παπασπύρος

Η εμπλοκή των συμμάχων στα Στενά του Ορμούζ αποτελεί αυτή τη στιγμή, το πιο καυτό σημείο τριβής μεταξύ του Ντόναλντ Τραμπ και του ΝΑΤΟ. Δεν πρόκειται απλώς για μια επιθυμία, αλλά για μια κεντρική απαίτηση που συνδέεται άμεσα με τις απειλές του για αποχώρηση από τη Συμμαχία.

Το Νομικό τείχος του Κογκρέσου

Παρά την επιθετική ρητορική, ο Τραμπ δεν μπορεί να αποσύρει τις ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ με ένα απλό προεδρικό διάταγμα. Το Κογκρέσο, προλαμβάνοντας τέτοιες κινήσεις, έχει θωρακίσει τη συμμετοχή της χώρας μέσω του Νόμου NDAA (2024) 

Η Δικλείδα των 2/3: Για οποιαδήποτε αποχώρηση απαιτείται η έγκριση των 2/3 της Γερουσίας, μια πλειοψηφία που ο Τραμπ δεν διαθέτει, καθώς πολλοί Ρεπουμπλικάνοι θεωρούν το ΝΑΤΟ απαραίτητο για την ανάσχεση της Ρωσίας και της Κίνας.

Ας δούμε τα δεδομένα της κρίσης που βρίσκεται σε εξέλιξη:

Η Απαίτηση: "Πληρώστε ή προστατέψτε μόνοι σας"

Μετά το ξέσπασμα του πολέμου με το Ιράν τον Φεβρουάριο του 2026 και το κλείσιμο των Στενών από την Τεχεράνη, ο Τραμπ υιοθέτησε μια σκληρή στάση:

Η λογική της "Συναλλαγής": Ο Τραμπ υποστηρίζει ότι εφόσον η Ευρώπη και η Ασία εξαρτώνται πολύ περισσότερο από το πετρέλαιο του Κόλπου απ' ό,τι οι ΗΠΑ (οι οποίες είναι πλέον ενεργειακά ανεξάρτητες), οι σύμμαχοι πρέπει να αναλάβουν το κόστος και το ρίσκο της ναυσιπλοΐας.

Η περιβόητη δήλωση: Πρόσφατα κάλεσε τους συμμάχους να «πάνε και να πάρουν μόνοι τους το πετρέλαιό τους» αν θέλουν να ανοίξουν τα Στενά, δηλώνοντας ότι ο αμερικανικός στρατός δεν θα κάνει τη "βρώμικη δουλειά" δωρεάν.

Η άρνηση των Ευρωπαίων

Οι περισσότεροι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ (Γαλλία, Γερμανία, Ισπανία) έχουν αρνηθεί να στείλουν πολεμικά πλοία υπό αμερικανική διοίκηση για δύο λόγους:

Έλλειψη διαβούλευσης: Οι Ευρωπαίοι καταγγέλλουν ότι ο Τραμπ ξεκίνησε τις στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν χωρίς να τους συμβουλευτεί, και τώρα τους ζητά να καθαρίσουν τις "ναρκοθετημένες θάλασσες" που δημιούργησε ο πόλεμος.

Φόβος κλιμάκωσης: Χώρες όπως η Γερμανία δηλώνουν ρητά ότι «αυτός δεν είναι δικός μας πόλεμος» και φοβούνται ότι μια ναυτική εμπλοκή θα τους σύρει σε μια γενικευμένη σύρραξη στη Μέση Ανατολή.

Τα στενά του Ορμούζ ως "μοχλός πίεσης"

Ο Τραμπ χρησιμοποιεί την κρίση στα Στενά ως απόδειξη της «αδράνειας» του ΝΑΤΟ:

Αν οι σύμμαχοι δεν βοηθήσουν, ο Τραμπ το χρησιμοποιεί ως επιχείρημα στους ψηφοφόρους του ότι «οι σύμμαχοι μας εγκαταλείπουν στα δύσκολα, άρα γιατί να τους προστατεύουμε εμείς;».

Έχει απειλήσει ότι αν δεν υπάρξει συμμαχική ναυτική συνδρομή, οι ΗΠΑ μπορεί να αποσύρουν τις δυνάμεις τους από τα Στενά μόλις ολοκληρώσουν τους δικούς τους στρατηγικούς στόχους, αφήνοντας την Ευρώπη αντιμέτωπη με μια τεράστια ενεργειακή κρίση.

Τι επιδιώκει τελικά;

Με την πίεση για τα Στενά του Ορμούζ, ο Τραμπ θέλει να πετύχει δύο πράγματα:

Να "ξεσκεπάσει" τους συμμάχους: Να δείξει ότι δεν είναι διατεθειμένοι να πολεμήσουν, ώστε να έχει πολιτικό έρεισμα για να μειώσει τη συνεισφορά των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ.

Να αλλάξει το DNA της Συμμαχίας: Να μετατρέψει το ΝΑΤΟ από μια αμυντική συμμαχία για την Ευρώπη σε μια «παγκόσμια αστυνομία» που θα προστατεύει τις εμπορικές οδούς υπό αμερικανική καθοδήγηση.

Η εμπλοκή στα Στενά του Ορμούζ είναι το "crash test" των σχέσεων ΗΠΑ-ΝΑΤΟ για το 2026. Αν οι σύμμαχοι συνεχίσουν να αρνούνται, η ρητορική του Τραμπ για αποχώρηση από τη Συμμαχία θα γίνει πιο επιθετική από ποτέ.