EPPO: Πολλές έρευνες μη επαρκώς δεμένες και λίγες δίκες

Μπάμπης Παπασπύρος

Η τελευταία έκθεση του European Public Prosecutor’s Office δεν αφήνει πολλά περιθώρια για ωραιοποιήσεις. Πίσω από τους εντυπωσιακούς αριθμούς για δισεκατομμύρια ευρώ απάτης, κρύβεται μια πιο σκληρή πραγματικότητα: ένα σύστημα που ερευνά μαζικά, αλλά δικάζει επιλεκτικά.

Ο όγκος που δεν μεταφράζεται σε δίκες

Το 2025:

• 3.602 ενεργές υποθέσεις

€67,27 δισ. εκτιμώμενη ζημιά

• 6.966 καταγγελίες
• 2.030 νέες έρευνες

Η εικόνα είναι σαφής: η οικονομική εγκληματικότητα στην Ευρώπη έχει εκρηκτικές διαστάσεις

Και όμως…

Η “στενωπός” της Δικαιοσύνης

Από τις 3.602 υποθέσεις:

Μόλις 275 φτάνουν σε δικαστήριο ήτοι το 7,6%

 Δηλαδή:

Περισσότερες από 9 στις 10 υποθέσεις δεν φτάνουν ποτέ στη Δικαιοσύνη.

Περισσότερες απορρίψεις από διώξεις

• 292 υποθέσεις απορρίφθηκαν
• 275 προχώρησαν σε δίκη

Το μήνυμα είναι ξεκάθαρο:

Το σύστημα απορρίπτει περισσότερες υποθέσεις από όσες τελικά διώκει.

Αν δούμε μόνο όσες έχουν ήδη κλείσει:

≈51,5% απορρίπτονται

≈48,5% οδηγούνται σε δίωξη

Δηλαδή, η “ζυγαριά” γέρνει έστω και οριακά προς την απόρριψη.

Οι καταδίκες: επιτυχία ή επιλεκτικότητα;

159 καταδίκες

≈95% ποσοστό επιτυχίας

Τα στοιχεία της έκθεσης του European Public Prosecutor’s Office δείχνουν κάτι πιο σύνθετο

Τι ΔΕΝ στέκει ως εξήγηση

 Δεν είναι ρεαλιστικό να θεωρήσουμε ότι σε όλη την ΕΕ οι εθνικές αρχές συστηματικά συγκαλύπτουν υποθέσεις

Μιλάμε για διαφορετικά κράτη με διαφορετικά δικαστικά συστήματα και διαφορετικές κυβερνήσεις

 Άρα αυτή η εξήγηση δεν μπορεί να καλύψει το σύνολο της εικόνας.

Μια πιο ρεαλιστική ανάγνωση οδηγεί σε κάτι πιο ουσιαστικό:

Σε ένα βαθμό, πολλές υποθέσεις του EPPO δεν είναι επαρκώς δεμένες από την αρχή. Αυτό μπορεί να συμβαίνει για συγκεκριμένους λόγους:

• Χαμηλής ποιότητας αρχικές καταγγελίες  
• Πολλές αναφορές είναι, ελλιπείς, ατεκμηρίωτες ή βασισμένες σε ενδείξεις και όχι αποδείξεις

Επιχειρησιακά όρια του ίδιου του EPPO

Το EPPO είναι σχετικά νέος θεσμός, με περιορισμένους πόρους σε σχέση με τον όγκο

Άρα δεν είναι απίθανο μέρος των πορισμάτων να είναι αδύναμο ή μη ολοκληρωμένο

Το πραγματικό συμπέρασμα

Δεν έχουμε, ούτε γενικευμένη συγκάλυψη, ούτε πλήρη αποτελεσματικότητα

Έχουμε κάτι ενδιάμεσο, ένα σύστημα όπου:

• πολλές υποθέσεις ξεκινούν με αδύναμη βάση
• λίγες “ωριμάζουν” επαρκώς και ελάχιστες φτάνουν σε δίκη

Το πρόβλημα δεν είναι ότι οι εθνικές αρχές δεν κάνουν τη δουλειά τους αλλά ότι ένα σημαντικό μέρος των υποθέσεων δεν φτάνει ποτέ σε επίπεδο που να μπορεί να σταθεί δικαστικά.

Η εικόνα του EPPO δείχνει ισχυρή αποτελεσματικότητα στις καταδίκες, αλλά και αδυναμία μετατροπής των ερευνών σε ώριμες δικογραφίες, δηλαδή:

Το ζήτημα δεν είναι μόνο ποιος απονέμει δικαιοσύνη, αλλά ποιος καταφέρνει να την “χτίσει” σωστά από την αρχή.