Η Ουκρανική τεχνογνωσία στην αντιμετώπιση των drones

Genya SAVILOV / AFP via Getty Images

Στο σύγχρονο πεδίο της μάχης, η απειλή των μη επανδρωμένων αεροσκαφών (UAVs) και ειδικότερα των drones "αυτοκτονίας" τύπου Shahed, έχει μετατραπεί από μια περιφερειακή απειλή σε μια στρατηγική πρόκληση που απειλεί την ακεραιότητα ακόμη και των πιο προηγμένων στρατών. Καθώς ο πόλεμος στην Ουκρανία λειτουργεί ως ένα σκληρό "εργαστήριο" δοκιμών, οι σύμμαχοι των ΗΠΑ σπεύδουν να επενδύσουν στην ουκρανική τεχνολογία drones αναχαίτισης. Ωστόσο, όπως επισημαίνει το Business Insider , η απλή αγορά αυτών των συστημάτων αποτελεί μόνο την κορυφή του παγόβουνου.

Το Ουκρανικό πλεονέκτημα: Από την ανάγκη στην καινοτομία

Η Ουκρανία έχει καταφέρει κάτι που καμία άλλη χώρα δεν είχε χρειαστεί να κάνει μέχρι σήμερα: να αναπτύξει, να δοκιμάσει και να τελειοποιήσει συστήματα anti-drone υπό συνθήκες συνεχούς πίεσης και πραγματικών επιθέσεων μεγάλης κλίμακας. Η ικανότητα της Ουκρανίας να παράγει έως και 1.000 αναχαιτιστές την ημέρα, εφόσον υπάρξει η ανάλογη χρηματοδότηση, έχει τραβήξει το ενδιαφέρον χωρών της Μέσης Ανατολής και του ΝΑΤΟ.

Τα συστήματα αυτά δεν είναι απλώς «φθηνότερα» από τους πανάκριβους πυραύλους Patriot· είναι σχεδιασμένα για να λύνουν το οικονομικό παράδοξο του πολέμου των drones. Δεν μπορείς να καταρρίπτεις ένα drone των 20.000 δολαρίων με έναν πύραυλο των 2 εκατομμυρίων δολαρίων χωρίς να χρεοκοπήσεις ή να ξεμείνεις από αποθέματα σε λίγες εβδομάδες.

Το δίδαγμα της Ουκρανίας: Η τεχνολογία χωρίς στρατηγική είναι άχρηστη

Το κεντρικό επιχείρημα του άρθρου είναι ότι οι σύμμαχοι κάνουν λάθος αν πιστεύουν ότι αγοράζοντας τους ουκρανικούς αναχαιτιστές θα «ξεκλειδώσουν» αυτόματα την ασφάλειά τους. Με απλά λόγια αυτό που χρειάζεται είναι ένα σύστημα αισθητήρων και μέσων. 

Η επιτυχία της Ουκρανίας δεν βασίζεται μόνο στο υλικό (hardware), αλλά σε τρεις πυλώνες:

Το δίκτυο ανίχνευσης και δεδομένων: Η Ουκρανία έχει αναπτύξει ένα τεράστιο δίκτυο αισθητήρων – από προηγμένα ραντάρ μέχρι εφαρμογές στα κινητά πολιτών και ακουστικούς αισθητήρες – που τροφοδοτούν ένα κεντρικό σύστημα πληροφοριών. Χωρίς αυτό το «μάτι», ο καλύτερος αναχαιτιστής στον κόσμο είναι τυφλός.

Η τακτική ευελιξία: Οι ουκρανικές δυνάμεις χρησιμοποιούν κινητές ομάδες «κυνηγών drones» σε pick-up φορτηγά, συνδυάζοντας παλιά αντιαεροπορικά πυροβόλα με νέα ηλεκτρονικά συστήματα στόχευσης. Αυτή η τακτική απαιτεί συνεχή εκπαίδευση και προσαρμογή, κάτι που δεν αγοράζεται σε κουτί.

Η ανθεκτικότητα στις απώλειες: Στη Δύση, η απώλεια ενός ακριβού συστήματος θεωρείται αποτυχία. Στην Ουκρανία, η απώλεια drones και αναχαιτιστών θεωρείται μέρος της διαδικασίας μάθησης. Οι σύμμαχοι πρέπει να αλλάξουν νοοτροπία και να αποδεχθούν ότι στον πόλεμο των drones, οι απώλειες είναι η μόνη οδός προς τη βελτίωση.

Η εμπλοκή στη Μέση Ανατολή και οι νέες συμμαχίες

Το ενδιαφέρον από χώρες όπως η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα δεν είναι τυχαίο. Οι επιθέσεις με drones Shahed (ιρανικής προέλευσης) αποτελούν κοινή απειλή τόσο για το Κίεβο όσο και για τις πρωτεύουσες του Κόλπου. Ο Πρόεδρος Ζελένσκι αποκάλυψε ότι πάνω από 200 Ουκρανοί εμπειρογνώμονες βρίσκονται ήδη σε αυτές τις χώρες για να μεταδώσουν την τεχνογνωσία τους.

Αυτό σηματοδοτεί μια νέα εποχή όπου η Ουκρανία δεν είναι πλέον μόνο λήπτης βοήθειας, αλλά πάροχος στρατηγικής ασφάλειας. Η εμπειρία τους στην εξουδετέρωση σμηνών (swarms) drones είναι μοναδική στον κόσμο.

Η πρόκληση για τη Δύση

Η αγορά των ουκρανικών interceptors είναι το εύκολο κομμάτι. Το δύσκολο είναι η ενσωμάτωση αυτών των συστημάτων σε μια ενιαία αρχιτεκτονική αεράμυνας που να μπορεί να διακρίνει το φίλιο από το εχθρικό drone (το λεγόμενο "friendly fire" παραμένει τεράστιο πρόβλημα, όπως έδειξαν πρόσφατα περιστατικά με αμερικανικά F-15).

Η Δύση πρέπει να επενδύσει όχι μόνο στην παραγωγή, αλλά και στην εκπαίδευση των δικών της «κυνηγών drones» και στην ανάπτυξη λογισμικού τεχνητής νοημοσύνης που θα συντονίζει την άμυνα αυτόνομα. Αν οι σύμμαχοι μείνουν μόνο στις παραγγελίες εξοπλισμού, θα βρεθούν προ εκπλήξεως όταν η επόμενη γενιά drones θα είναι ακόμη πιο φθηνή, πιο έξυπνη και πιο πολυπληθής.

Ο πόλεμος των drones δεν κερδίζεται από αυτόν που έχει το καλύτερο «όπλο», αλλά από αυτόν που μπορεί να προσαρμόζεται πιο γρήγορα από τον αντίπαλό του.