Κένταυρος: Το ελληνικό anti-drone σύστημα που αλλάζει "τον πόλεμο των drones" με χαμηλό κόστος

Το anti-drone σύστημα «Κένταυρος» της ΕΑΒ αξιοποιεί τεχνολογίες ηλεκτρονικού πολέμου για να εντοπίζει και να εξουδετερώνει UAV χωρίς πυρομαχικά. Δοκιμασμένο σε επιχειρήσεις, προσφέρει χαμηλό κόστος, μεγάλη εμβέλεια και γι' αυτό υπάρχει αυξημένο διεθνές ενδιαφέρον

Το σύγχρονο επιχειρησιακό περιβάλλον μεταβάλλεται ραγδαία, με τα μικρού μεγέθους και χαμηλού κόστους μη επανδρωμένα αεροχήματα (UAVs) να αναδεικνύονται σε κρίσιμο παράγοντα απειλής. Η ευκολία χρήσης τους, σε συνδυασμό με τη δυνατότητα μαζικής αξιοποίησης σε επιθέσεις κορεσμού, αλλάζει τους κανόνες του πολέμου και καθιστά ανεπαρκείς τις παραδοσιακές, δαπανηρές μεθόδους αεράμυνας. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, αναδεικνύεται η ανάγκη για πιο ευέλικτες, οικονομικά αποδοτικές και τεχνολογικά προηγμένες λύσεις αντιμετώπισης.

Η ελληνική απάντηση σε αυτή τη νέα πρόκληση έρχεται από την κρατική Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία (ΕΑΒ), με το anti-drone σύστημα «Κένταυρος». Πρόκειται για ένα σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου που διαφοροποιείται από τις κλασικές μεθόδους, καθώς δεν στοχεύει στην καταστροφή του στόχου με πυρομαχικά, αλλά στην εξουδετέρωσή του μέσω παρεμβολής και διακοπής των σημάτων επικοινωνίας και πλοήγησης.

Ο «Κένταυρος» έχει ήδη δοκιμαστεί σε πραγματικές επιχειρησιακές συνθήκες, γεγονός που τον διαφοροποιεί από πολλά αντίστοιχα συστήματα τα οποία παραμένουν σε επίπεδο δοκιμών. Η εμπειρία από την επιχειρησιακή του χρήση έχει επιτρέψει τη συνεχή βελτίωση των δυνατοτήτων του, σε ένα περιβάλλον όπου οι απειλές εξελίσσονται διαρκώς.

Ο Κυριάκος Ενωτιάδης, Διευθυντής Τομέα Ηλεκτρονικών της ΕΑΒ, τονίζει ότι το σύστημα συγκεντρώνει ήδη έντονο διεθνές ενδιαφέρον, υπογραμμίζοντας ότι «υπάρχει αυτή τη στιγμή ενδιαφέρον από πάρα πολλές χώρες, πέραν από την Ελλάδα και την Κύπρο, από την Αρμενία και από χώρες του Κόλπου», ενώ επισημαίνει πως πρόκειται για «ένα σύστημα το οποίο είναι δοκιμασμένο στη μάχη» και ταυτόχρονα οικονομικά αποδοτικό σε σχέση με τα παραδοσιακά μέσα.

Η λειτουργία του βασίζεται στην ανίχνευση και παρεμβολή των ραδιοσημάτων των UAVs από μεγάλες αποστάσεις, προσφέροντας κρίσιμο χρόνο αντίδρασης στους χειριστές. Όπως εξηγεί ο Κ. Ενωτιάδης, «μιλάμε για ένα σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου που έχει τη δυνατότητα να λαμβάνει τα ραδιοκύματα ενός UAV από πολύ μεγάλες αποστάσεις, δίνοντας χρόνο αντίδρασης ώστε να μπορεί να το καταρρίπτει πολύ πιο εύκολα και γρήγορα, χωρίς να καταναλώνει πυρομαχικά». Το βασικό πλεονέκτημα, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι ότι το σύστημα «καταναλώνει μόνο ηλεκτρική ενέργεια», μειώνοντας δραστικά το κόστος αντιμετώπισης.

Ένα ακόμη σημαντικό χαρακτηριστικό του «Κένταυρου» είναι η μεγάλη ακτίνα δράσης και η δυνατότητα ταυτόχρονης αντιμετώπισης πολλαπλών στόχων, στοιχείο κρίσιμο σε περιπτώσεις επιθέσεων κορεσμού. Ο Κυριάκος Ενωτιάδης σημειώνει ότι το σύστημα δημιουργεί μια «πολύ μεγάλη ομπρέλα προστασίας», με εμβέλεια που φτάνει τα 25 έως 40 χιλιόμετρα, χωρίς ουσιαστικό περιορισμό στον αριθμό των drones που μπορεί να εξουδετερώσει εντός της ζώνης ευθύνης του.

Η αποτελεσματικότητά του επιβεβαιώθηκε και στην πράξη, κατά την επιχειρησιακή του χρήση το καλοκαίρι του 2024. Ο Κυριάκος Ενωτιάδης περιγράφει ότι η πρώτη αξιοποίηση έγινε τον Ιούλιο εκείνης της χρονιάς, όταν η φρεγάτα «Ψαρά», στο πλαίσιο της επιχείρησης «Ασπίδα» στον Κόλπο του Άντεν, κατάφερε να αντιμετωπίσει επιθέσεις UAV των Χούθι, με μέρος των καταρρίψεων να επιτυγχάνεται αποκλειστικά μέσω του συστήματος «Κένταυρος», ενώ σε άλλες περιπτώσεις τα drones αναγκάστηκαν να αποχωρήσουν.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και το οικονομικό σκέλος. Όπως επισημαίνει ο Κυριάκος Ενωτιάδης, σε αντίστοιχες επιχειρήσεις έχουν δαπανηθεί εκατοντάδες εκατομμύρια για την αναχαίτιση drones χαμηλού κόστους, γεγονός που αναδεικνύει τη δυσαναλογία μεταξύ απειλής και μέσων αντιμετώπισης. Σε αυτό το πλαίσιο, η χρήση ενός συστήματος που βασίζεται στην κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας συνιστά μια ριζικά διαφορετική και πιο βιώσιμη προσέγγιση.

Παράλληλα, ο «Κένταυρος» χαρακτηρίζεται από υψηλή ευελιξία, καθώς μπορεί να εγκατασταθεί σε σταθερές υποδομές, να τοποθετηθεί σε οχήματα για κινητές επιχειρήσεις ή να ενσωματωθεί σε ναυτικές πλατφόρμες. Ο Κυριάκος Ενωτιάδης εξηγεί ότι, αν και αρχικά σχεδιάστηκε ως εποχούμενο σύστημα**, προσαρμόστηκε γρήγορα στις ανάγκες του Πολεμικού Ναυτικού και ενσωματώθηκε σε φρεγάτες, όπου χρησιμοποιείται ήδη επιχειρησιακά.

Η ανάπτυξη του συστήματος εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια της ΕΑΒ στον τομέα του ηλεκτρονικού πολέμου, με συμπληρωματικά προγράμματα όπως «Υπερίων» και ο «Τηλέμαχος» .

Όπως υπογραμμίζει ο Κυριάκος Ενωτιάδης, η εξέλιξη δεν σταματά, καθώς «τα drones αλλάζουν τεχνολογία κάθε έξι μήνες», γεγονός που επιβάλλει συνεχή αναβάθμιση των δυνατοτήτων του συστήματος. Η διαρκής αυτή προσαρμογή αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη διατήρηση της αποτελεσματικότητας σε ένα πεδίο που μεταβάλλεται με ταχύτατους ρυθμούς.

Σε μια εποχή όπου η απειλή γίνεται ολοένα και πιο φθηνή, μαζική και ευέλικτη, ο «Κένταυρος» αναδεικνύεται ως ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα της νέας γενιάς αμυντικών συστημάτων: τεχνολογικά προηγμένος, επιχειρησιακά δοκιμασμένος και οικονομικά αποδοτικός.

Euronews