Anti-Drone: Γιατί η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν αποτελεί πανάκεια

Μπάμπης Παπασπύρος

Η ραγδαία εξέλιξη των μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones) έχει μεταμορφώσει το σύγχρονο πεδίο μάχης και την ασφάλεια υποδομών. Από τις συγκρούσεις στην Ουκρανία μέχρι την προστασία αεροδρομίων και κυβερνητικών κτιρίων, η ανάγκη για αποτελεσματικά συστήματα Counter-Unmanned Aerial Systems (C-UAS) είναι πιο επιτακτική από ποτέ. Ενώ η Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) προβάλλεται συχνά ως η «μαγική λύση» για την ανίχνευση και την κατάρριψη αυτών των απειλών, μια βαθύτερη ανάλυση αποκαλύπτει ότι η AI από μόνη της δεν αρκεί. 

Το Παράδοξο της Τεχνητής Νοημοσύνης

Η AI είναι εξαιρετική στο να επεξεργάζεται τεράστιους όγκους δεδομένων από radar, ακουστικούς αισθητήρες και κάμερες για να αναγνωρίζει ένα drone ανάμεσα σε πουλιά ή άλλα αντικείμενα. Ωστόσο, η εξάρτηση αποκλειστικά από την AI δημιουργεί ένα κρίσιμο σημείο αποτυχίας. Οι αλγόριθμοι AI βασίζονται σε πρότυπα (patterns)· αν ένας αντίπαλος αλλάξει το προφίλ πτήσης, τη συχνότητα ή το σχήμα του drone, η AI μπορεί να αποτύχει να το αναγνωρίσει έγκαιρα.

Επιπλέον, η AI λειτουργεί συχνά ως ένα «μαύρο κουτί». Σε καταστάσεις υψηλής πίεσης, η έλλειψη διαφάνειας στον τρόπο λήψης αποφάσεων από το σύστημα μπορεί να οδηγήσει σε τραγικά λάθη, όπως η κατάρριψη φιλικών αεροσκαφών ή η αδράνεια απέναντι σε μια πραγματική απειλή που το σύστημα δεν έχει «ξαναδεί».

Η Άνοδος του Κυβερνο-Πολέμου (Cyber-C-UAS)

Η εστίαση πρέπει να μετατοπιστεί στον «κυβερνο-παράγοντα». Τα σύγχρονα drones δεν είναι απλώς ιπτάμενες μηχανές, αλλά ιπτάμενοι υπολογιστές. Κάθε drone βασίζεται σε πρωτόκολλα επικοινωνίας, σήματα GPS και λογισμικό ελέγχου.

Τα συστήματα C-UAS που βασίζονται στον κυβερνοχώρο δεν επιδιώκουν απλώς να «δουν» το drone, αλλά να «μιλήσουν» σε αυτό. Μέσω τεχνικών όπως το RF jamming (παρεμβολή συχνοτήτων) και το GPS spoofing (παραπλάνηση στίγματος), οι αμυνόμενοι μπορούν να εξαναγκάσουν το drone σε προσγείωση ή να το οδηγήσουν πίσω στον χειριστή του. Η κυβερνο-άμυνα επιτρέπει την εξουδετέρωση της απειλής χωρίς τη χρήση φυσικών πυρών, κάτι που είναι ζωτικής σημασίας σε αστικά περιβάλλοντα όπου μια πτώση drone ή μια αδέσποτη σφαίρα θα μπορούσε να προκαλέσει παράπλευρες απώλειες.

Η Στρατηγική της «Στρωματοποιημένης Άμυνας» 

Η μελλοντική αρχιτεκτονική ασφαλείας πρέπει να είναι πολυεπίπεδη. Η AI και ο κυβερνοχώρος πρέπει να συνεργάζονται σε ένα ενιαίο οικοσύστημα:

• Ανίχνευση μέσω AI: Χρήση αλγορίθμων για τον γρήγορο εντοπισμό και την κατηγοριοποίηση στόχων από πολλαπλούς αισθητήρες.
• Κυβερνο-Επέμβαση: Μόλις εντοπιστεί η απειλή, το σύστημα πρέπει να είναι σε θέση να αναλύσει το σήμα του drone και να επιχειρήσει να αναλάβει τον έλεγχό του (protocol manipulation).
• Κινητική Ενέργεια ως Έσχατη Λύση: Εάν η κυβερνο-επίθεση αποτύχει (π.χ. σε πλήρως αυτόνομα drones που δεν βασίζονται σε εξωτερικά σήματα), τότε και μόνο τότε θα πρέπει να χρησιμοποιούνται φυσικά μέσα κατάρριψης.

Οι Προκλήσεις των «Σμηνών» (Drone Swarms)

Μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις που καθιστούν την AI ανεπαρκή από μόνη της είναι οι επιθέσεις σμηνών. Όταν εκατοντάδες μικρά drones επιτίθενται ταυτόχρονα, η υπολογιστική ισχύς που απαιτείται για την AI να ιχνηλατήσει το καθένα ξεχωριστά είναι τεράστια. Αντίθετα, μια κυβερνο-επίθεση που στοχεύει στο κοινό κανάλι επικοινωνίας του σμήνους μπορεί να εξουδετερώσει ολόκληρη την ομάδα με μία κίνηση.

Η τεχνολογία των drones εξελίσσεται ταχύτερα από τους κανονισμούς και τις αμυντικές μας ικανότητες. Η τυφλή εμπιστοσύνη στην Τεχνητή Νοημοσύνη είναι μια επικίνδυνη στρατηγική. Η πραγματική ισχύς στα συστήματα αντιμετώπισης drones βρίσκεται στην ικανότητά μας να κατανοούμε και να διεισδύουμε στο ψηφιακό DNA αυτών των μηχανών.

Ο «κυβερνο-παράγοντας» δεν είναι απλώς ένα συμπλήρωμα της AI, αλλά η απαραίτητη βάση πάνω στην οποία πρέπει να χτιστεί η ασφάλεια του μέλλοντος. Μόνο μέσω της ενοποίησης της τεχνητής νοημοσύνης, της κυβερνοασφάλειας και της ανθρώπινης κρίσης μπορούμε να ελπίζουμε ότι θα παραμείνουμε ένα βήμα μπροστά από τις εξελισσόμενες απειλές των αιθέρων.

Με πληροφορίες από FORBES

.