Ιστορική τομή στο ΕΣΥ: Με ευλαβική συνέπεια ο Άδωνις Γεωργιάδης υλοποιεί την πρώτη Εθνική Στρατηγική Ποιότητας και Ασφάλειας Ασθενών

Μπάμπης Παπασπύρος

Εθνική Στρατηγική Ποιότητας και Ασφάλειας Ασθενών 2025–2030

Το πρώτο ολοκληρωμένο σχέδιο για ένα αξιόπιστο, ασφαλές και ποιοτικό σύστημα υγείας στην Ελλάδα

Για δεκαετίες, το ελληνικό σύστημα υγείας πορεύτηκε με αποσπασματικές παρεμβάσεις, μεμονωμένες μεταρρυθμίσεις και βραχυπρόθεσμες πολιτικές, χωρίς ένα ενιαίο, εθνικό και μακρόπνοο σχέδιο που να θέτει την ποιότητα της φροντίδας και την ασφάλεια του ασθενούς στον πυρήνα της λειτουργίας του. Παρά τις φιλότιμες προσπάθειες επαγγελματιών υγείας και τις κατά καιρούς θεσμικές πρωτοβουλίες, η Ελλάδα ουδέποτε διέθετε ένα συστηματικό, τεκμηριωμένο και πλήρως εναρμονισμένο με τα διεθνή πρότυπα στρατηγικό πλαίσιο για την ποιότητα της παρεχόμενης φροντίδας.

Η Εθνική Στρατηγική για την Ποιότητα της Φροντίδας και την Ασφάλεια των Ασθενών 2025–2030 έρχεται να καλύψει αυτό ακριβώς το ιστορικό κενό. Πρόκειται για το πρώτο ολοκληρωμένο εθνικό σχέδιο που αντιμετωπίζει την ποιότητα όχι ως ευχή ή ρητορική διακήρυξη, αλλά ως καθημερινή, μετρήσιμη και λογοδοτούμενη υποχρέωση του συστήματος υγείας.

Από τις διαπιστώσεις στη στρατηγική πράξη

Η ανάγκη για ένα τέτοιο σχέδιο δεν προέκυψε θεωρητικά. Τα δεδομένα είναι αμείλικτα: χαμηλά επίπεδα εμπιστοσύνης των πολιτών προς τη νοσοκομειακή περίθαλψη, υψηλά ποσοστά ανεκπλήρωτων ιατρικών αναγκών σε σύγκριση με τον μέσο όρο της Ευρώπης, περιορισμένη υγειονομική παιδεία και διάχυτη αίσθηση ανασφάλειας των ασθενών εντός του συστήματος. Παράλληλα, οι παγκόσμιες προκλήσεις – γήρανση πληθυσμού, πολυνοσηρότητα, ανισότητες, κλιματική κρίση – καθιστούν σαφές ότι η απλή πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας δεν επαρκεί. Η ποιότητα της φροντίδας αποτελεί πλέον τον καθοριστικό παράγοντα για βιώσιμα και δίκαια συστήματα υγείας.

Σε πλήρη ευθυγράμμιση με την Ατζέντα 2030 του ΟΗΕ και τον ορισμό του ΠΟΥ για τη φροντίδα υψηλής ποιότητας, αποτελεσματική, ασφαλή, ανθρωποκεντρική, έγκαιρη, δίκαιη και αποδοτική, η νέα Στρατηγική θέτει την ασφάλεια του ασθενούς ως κεντρικό πυλώνα εθνικής πολιτικής.

Ένα σχέδιο με διεθνή τεκμηρίωση και εθνική ιδιοκτησία

Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι η Στρατηγική δεν αποτελεί ένα θεωρητικό κείμενο γραφείου. Αναπτύχθηκε μέσα από μια εκτενή, συμμετοχική και τεκμηριωμένη διαδικασία, σε συνεργασία του Υπουργείου Υγείας με τον ΠΟΥ Ευρώπης, την Αρχή Διασφάλισης Ποιότητας στην Υγεία (AQAH) και τη Γενική Διεύθυνση Μεταρρυθμίσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (DG REFORM).

Περιλαμβάνει ανασκόπηση διεθνούς βιβλιογραφίας, ανάλυση καλών πρακτικών, έρευνες, συνεντεύξεις και εργαστήρια συνδιαμόρφωσης σε ολόκληρη τη χώρα, με τη συμμετοχή επαγγελματιών υγείας, ακαδημαϊκών, φορέων χάραξης πολιτικής και για πρώτη φορά σε τέτοια κλίμακα εκπροσώπων ασθενών. Η ενσωμάτωση της φωνής των πολιτών, μέσω και του 1ου Athens Patients’ Forum, προσδίδει στη Στρατηγική πραγματικό ανθρωποκεντρικό χαρακτήρα.

Πολιτική εποπτεία, καθοδήγηση και όραμα

Τίποτε από τα παραπάνω δεν θα μπορούσε να υλοποιηθεί χωρίς ισχυρή πολιτική βούληση και σταθερή εποπτεία. Η εφαρμογή της Εθνικής Στρατηγικής Ποιότητας και Ασφάλειας Ασθενών πραγματοποιείται με ευλαβική συνέπεια, υπό την καθοδήγηση και το σαφές όραμα του Υπουργού Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη.

Για πρώτη φορά, η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Υγείας δεν περιορίζεται στη διαχείριση της καθημερινότητας, αλλά χαράσσει έναν συνεκτικό στρατηγικό ορίζοντα πενταετίας, με μετρήσιμους στόχους, 11 σαφώς ορισμένους άξονες και 47 συγκεκριμένες δράσεις, σχεδιασμένες για σταδιακή και ρεαλιστική υλοποίηση. Η ποιότητα της φροντίδας παύει να είναι ευθύνη «των άλλων» και μετατρέπεται σε δομικό στοιχείο διακυβέρνησης.

Η κουλτούρα της ποιότητας ως εθνικό στοίχημα

Το όραμα της Στρατηγικής είναι φιλόδοξο αλλά απολύτως αναγκαίο: ένα σύστημα υγείας στο οποίο η ποιότητα δεν είναι εξαίρεση, αλλά κανόνας. Ένα σύστημα όπου ο πολίτης εμπιστεύεται ότι η νοσηλεία του δεν θα τον θέσει σε κίνδυνο, ότι τα δικαιώματά του γίνονται σεβαστά και ότι οι πόροι αξιοποιούνται με διαφάνεια και αποτελεσματικότητα.

Με άξονες την ηγεσία και διακυβέρνηση, την τεκμηρίωση και καινοτομία και την υγειονομική παιδεία και συμμετοχή των πολιτών, η Στρατηγική φιλοδοξεί να αλλάξει την ίδια τη νοοτροπία του συστήματος. Να μεταβεί από τη λογική της διαχείρισης κρίσεων στη λογική της πρόληψης, της ασφάλειας και της συνεχούς βελτίωσης.

Ένα σημείο καμπής για το ΕΣΥ

Η Εθνική Στρατηγική για την Ποιότητα της Φροντίδας και την Ασφάλεια των Ασθενών 2025–2030 δεν είναι απλώς ένα ακόμη κυβερνητικό κείμενο. Αποτελεί σημείο καμπής για το ελληνικό σύστημα υγείας. Για πρώτη φορά, η Ελλάδα αποκτά ένα ολοκληρωμένο, διεθνώς ευθυγραμμισμένο και πολιτικά υποστηριζόμενο σχέδιο που αντιμετωπίζει την ποιότητα ως θεμελιώδες δικαίωμα του πολίτη και ως αδιαπραγμάτευτη υποχρέωση του κράτους.

Η επιτυχία του σχεδίου θα κριθεί στην πράξη. Όμως το γεγονός και μόνο ότι υπάρχει, σχεδιάστηκε σωστά και υλοποιείται με συνέπεια, συνιστά μια ιστορική τομή. Μια τομή που φέρει ξεκάθαρα τη σφραγίδα πολιτικής ευθύνης, στρατηγικής σκέψης και θεσμικής σοβαρότητας. Και αυτή, για το ελληνικό σύστημα υγείας, είναι ίσως η σημαντικότερη προϋπόθεση για να αλλάξει πραγματικά σελίδα.