Η νέα εποχή των πολεμικών drones: Απάντηση των ΗΠΑ με αντιγραφή του drone "Shahed"

Μπάμπης Παπασπύρος

Τον Ιούλιο του 2025, το Πεντάγωνο αποκάλυψε το νέο drone LUCAS (Low‑Cost Uncrewed Combat Attack System), σχεδιασμένο να ανταγωνιστεί τα ιρανικής προέλευσης drones Shahed, που έχουν καταστεί βασικό στοιχείο της ρωσικής επιθετικής στρατηγικής στην Ουκρανία. 

Shahed Drone

U.S. LUCAS attack drone on display week

U.S. DoD

Με κόστος και φιλοσοφία σχεδόν ταυτόσημη με αυτά των Shahed 131/136, το νέο drone FLM‑131 της SpektreWorks επιχειρεί να αποτελέσει την αμερικανική απάντηση στην εξάπλωση των φθηνών, αναλώσιμων όπλων-καμικάζι που αλλάζουν τους κανόνες του πολέμου.

U.S. LUCAS attack drone on display week

U.S. DoD

Η έμπνευση, ωστόσο, δεν είναι καινούργια. Όπως φαίνεται, οι ΗΠΑ επιστρέφουν, σχεδόν 80 χρόνια αργότερα σε μια πολεμική φιλοσοφία που είχαν ήδη εξερευνήσει στη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.

Κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, οι ΗΠΑ εφάρμοσαν την τακτική της αντίστροφης μηχανικής των εχθρικών όπλων. Ένα εμβληματικό παράδειγμα ήταν το Republic-Ford JB-2 "Loon", το οποίο αποτελούσε άμεσο αντίγραφο της γερμανικής V-1 "Doodlebug", ενός πρώιμου πυραύλου κρουζ που είχε σπείρει τον όλεθρο στη Βρετανία και την Ευρώπη. Το JB-2 σχεδιάστηκε ώστε να εκτοξεύεται από καταστρώματα αεροπλανοφόρων και να πλήξει μαζικά την Ιαπωνία, χωρίς να θέτει σε κίνδυνο αμερικανικά αεροσκάφη και πληρώματα.

Το σχέδιο προέβλεπε την κατασκευή 75.000 τέτοιων βλημάτων μια επίθεση μαζικότητας και κορεσμού. Το πρόγραμμα, ωστόσο, ακυρώθηκε όταν η Ιαπωνία συνθηκολόγησε, και η μεταπολεμική περίοδος έστρεψε το αμερικανικό δόγμα στον ακριβή, στοχευμένο πόλεμο με «έξυπνα» όπλα υψηλής τεχνολογίας, όπως οι Tomahawk και τα drones υψηλού κόστους.

LUCAS και Shahed: ποιος θα κυριαρχήσει στον «πόλεμο κορεσμού»;

Το drone FLM‑131, που παρουσιάστηκε στο πλαίσιο του προγράμματος LUCAS, μιμείται τη λογική των Shahed τόσο σε σχεδίαση όσο και σε λειτουργία.

Δελταπτέρυγο με σταθερή ταχύτητα 55 κόμβων και δυνατότητα εφόρμησης με 100 κόμβους, και με ωφέλιμο φορτίο 18 κιλών, το drone προορίζεται να χρησιμοποιηθεί σε μαζικές επιθέσεις, για κορεσμό των εχθρικών αντιαεροπορικών συστημάτων. Ενσωματώνει επίσης modular σχεδίαση, επιτρέποντας την προσαρμογή οπλικών φορτίων, αισθητήρων ή ακόμα και παρεμβολέων ηλεκτρονικών συστημάτων (jammers).

Το βασικό πλεονέκτημα των Shahed όμως και ο λόγος επιτυχίας τους παραμένει το εξαιρετικά χαμηλό κόστος. Η Ρωσία φαίνεται να τα αποκτά σε τιμές κάτω των $50.000 το ένα, κάτι που καθιστά την απόκρουσή τους δυσανάλογα ακριβή. 

Τα Shahed, όπως οι τύποι 131 και 136 (Geran‑2), είναι πολύ οικονομικά drones: κόστος κάτω από 50.000 δολάρια (με το ρωσικό μοντέλο να κυμαίνεται μεταξύ 48–290 χιλιάδων δολαρίων ανάλογα με την διαμόρφωση) 

Οι εκδόσεις «Geran‑2», περιλαμβάνουν  βελτιώσεις όπως θερμοβαρικές βόμβες, όπλα τεχνητής νοημοσύνης και τεχνολογία real‑time μετάδοσης μέσω Starlink 

Το αν οι ΗΠΑ μπορούν να διατηρήσουν παρόμοιο κόστος παραγωγής για το FLM‑131 χωρίς να θυσιάσουν την αξιοπιστία και τη λειτουργικότητα, θα κρίνει την επιτυχία της προσπάθειας.

Η νέα γεωπολιτική πραγματικότητα: drones για όλους

Πέρα από ΗΠΑ και Ρωσία, και η Ουκρανία έχει εισέλθει δυναμικά στον αγώνα των drones. Η κυβέρνηση του Κιέβου αναμένεται να κατασκευάσει 30.000 drones μεγάλης εμβέλειας φέτος, σε μια προσπάθεια να κορέσει την άμυνα της Ρωσίας με επιθέσεις σε στρατιωτικές και βιομηχανικές εγκαταστάσεις. Ορισμένα από αυτά είναι εξαιρετικά εξελιγμένα, ενώ άλλα είναι χτισμένα από πλαστικούς σωλήνες, ακολουθώντας το μοντέλο του «εξοπλισμού DIY» — δείγμα του πόσο προσβάσιμη έχει γίνει η πολεμική τεχνολογία.

Η μαζική, φθηνή κατασκευή drones δημιουργεί ένα νέο τοπίο, όπου η υπεροχή δεν καθορίζεται από την ακριβά εξοπλισμένη πλατφόρμα, αλλά από το πλήθος, την ταχύτητα κατασκευής και την ευελιξία προσαρμογής. Ουσιαστικά, ο παλιός κανόνας «η ποιότητα υπερέχει της ποσότητας» αμφισβητείται. Τώρα, όπως φαίνεται στην Ουκρανία, το ζητούμενο είναι το αντίθετο: η ποσότητα υπερέχει γιατί διασπά τις υποδομές του αντιπάλου.

Η νέα εποχή της αεροπορικής κυριαρχίας

Η είσοδος των ΗΠΑ στον αγώνα των drones με το FLM‑131 δείχνει ότι το Πεντάγωνο έχει αρχίσει να αντιλαμβάνεται πως η εποχή των ακριβών, μοναδικών οπλικών συστημάτων αλλάζει. Σε έναν πόλεμο φθοράς και τεχνητής νοημοσύνης, εκείνος που θα μπορεί να παράγει περισσότερα, φθηνότερα και γρηγορότερα, θα έχει το προβάδισμα.

Το μέλλον ίσως ανήκει όχι μόνο στα υπερσύγχρονα μαχητικά, αλλά και στα μικρά φθηνά drones, που χτίζονται σε εβδομάδες και στέλνονται κατά κύματα. Η ισχύς δεν βρίσκεται πια στον υπερηχητικό πύραυλο, αλλά στη δυνατότητα κορεσμού και εξάντλησης.

Το στοίχημα για τις ΗΠΑ είναι μεγάλο: είτε θα μπουν δυναμικά στον αγώνα είτε θα μείνουν πίσω και αυτή τη φορά, το πεδίο της μάχης δεν επιτρέπει δισταγμούς.

Με στοιχεία από άρθο του Forbes , σχετικά με τις προσπάθειες των ΗΠΑ να αναπτύξουν «κλώνους» του ιρανικής έμπνευσης Shahed