Η σύγχρονη γεωπολιτική σκηνή χαρακτηρίζεται από ραγδαίες τεχνολογικές εξελίξεις και μεταβαλλόμενες στρατιωτικές τακτικές. Στην πρώτη γραμμή αυτών των εξελίξεων βρίσκονται τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones), τα οποία μεταμορφώνουν ριζικά το πεδίο της μάχης. Η Κίνα φαίνεται να ηγείται αυτής της νέας εποχής, κυριαρχώντας στην παγκόσμια αγορά drones, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με πολλούς ειδικούς, καθυστερούν επικίνδυνα, εγκλωβισμένες σε παραδοσιακές αμυντικές νοοτροπίες και υπερβολικά ακριβά συστήματα οπλισμού.
Η Κινεζική κυριαρχία και το πλεονέκτημα του κόστους
Η κινεζική εταιρεία DJI ελέγχει περίπου το 70% της παγκόσμιας αγοράς εμπορικών drones, γεγονός που της προσδίδει όχι μόνο οικονομική ισχύ αλλά και στρατηγικό πλεονέκτημα. Η επιτυχία αυτή οφείλεται εν μέρει στις κρατικές επιδοτήσεις που επιτρέπουν την παραγωγή drones σε τιμές που οι περισσότερες άλλες χώρες δεν μπορούν να ανταγωνιστούν. Η Κίνα αξιοποιεί την οικονομία κλίμακας, παρακάμπτοντας παραδοσιακές βιομηχανικές αδυναμίες και εδραιώνοντας την τεχνολογική της ηγεμονία.
Παράλληλα, αμερικανικές εταιρείες drones εξακολουθούν να εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από κινεζικά εξαρτήματα, κάτι που δημιουργεί κινδύνους ασφάλειας και πολιτικές πιέσεις για περιορισμούς στη χρήση τέτοιων μερών. Αν και έχουν προταθεί ρυθμίσεις μέσω του National Defense Authorization Act, η αντίσταση εντός του Κογκρέσου και νομικές ενέργειες, όπως η προσφυγή της DJI κατά του Πενταγώνου, καθυστερούν σημαντικά την εφαρμογή ουσιαστικών αλλαγών.
Οι ΗΠΑ και η εμμονή στα ακριβά όπλα
Η στρατηγική του Πενταγώνου παραμένει προσανατολισμένη στην ανάπτυξη εξαιρετικά πολύπλοκων και δαπανηρών οπλικών συστημάτων, όπως τα επανδρωμένα drones τύπου MQ-9 Reaper. Κάθε τέτοιο drone κοστίζει περίπου 56 εκατομμύρια δολάρια. Ωστόσο, η αποτελεσματικότητά τους έχει τεθεί υπό αμφισβήτηση, ιδίως όταν αντιμετωπίζονται με φθηνότερα, ευέλικτα drones, όπως αυτά που χρησιμοποιούν οι Χούθι στην Υεμένη. Οι αντάρτες έχουν καταρρίψει από τον Οκτ. 2023 τουλάχιστον 6 Reaper, ενώ με δικά τους drones κόστους μόλις 2.000 δολαρίων έχουν προκαλέσει σοβαρές απώλειες.
Η διαφορά κόστους καθιστά σαφές ότι η στρατιωτική υπεροχή δεν εξαρτάται πλέον αποκλειστικά από την πολυτέλεια και την τεχνολογική υπεροχή, αλλά από την προσαρμοστικότητα και την ευφυΐα στην αξιοποίηση των διαθέσιμων μέσων.
Η Ουκρανία και τα μαθήματα του πεδίου μάχης
Η σύγκρουση στην Ουκρανία αποτέλεσε εργαστήριο νέων στρατιωτικών τακτικών, με τα drones να έχουν κυρίαρχο ρόλο. Ουκρανοί και Ρώσοι στρατιώτες χρησιμοποιούν drones για αναγνώριση, στοχοποίηση και καταστροφή τεθωρακισμένων, χωρίς να εκτίθενται οι ίδιοι σε κίνδυνο. Η αποτελεσματικότητα αυτή καταδεικνύει πόσο έχει μεταβληθεί η φυσιογνωμία της σύγχρονης μάχης.
Ενδεικτικά, μόνο στην περιοχή του Μπαχμούτ, drones σκότωσαν πάνω από 200 μαχητές της Wagner και τραυμάτισαν εκατοντάδες. Αυτό το επίπεδο επιρροής με τόσο χαμηλό κόστος δεν μπορεί να αγνοηθεί από τις μεγάλες στρατιωτικές δυνάμεις.
Το μέλλον των ένοπλων συγκρούσεων και η ανάγκη για μεταρρύθμιση
Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αρχίσει να επανεξετάζουν τη στρατηγική τους, με την εντολή του Υπουργού Άμυνας για αξιολόγηση της χρήσης χαμηλού κόστους drones στις επιχειρήσεις να αποτελεί ένα πρώτο βήμα. Ήδη αναπτύσσονται ειδικές μονάδες «κυνηγών-δολοφόνων» εξοπλισμένες με drones αναγνώρισης και επίθεσης. Ωστόσο, η πρόοδος παραμένει αργή σε σύγκριση με την ευελιξία και ταχύτητα που επιδεικνύουν χώρες όπως η Ουκρανία ή ακόμη και αντάρτικες ομάδες.
Όπως επισημαίνει πρώην αξιωματούχος του Πενταγώνου, η ερώτηση που πρέπει να απαντηθεί είναι: «Είμαστε έτοιμοι για μάχες drone-εναντίον-drone ή επιμένουμε ακόμα στην ανθρώπινη παρουσία;». Όσο οι ΗΠΑ καθυστερούν να απαντήσουν ουσιαστικά, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος αιφνιδιασμού σε μελλοντικά πεδία σύγκρουσης.
Η εποχή των πανάκριβων όπλων ίσως πλησιάζει στο τέλος της. Το μέλλον των συγκρούσεων φαίνεται πως θα καθοριστεί από τη δυνατότητα μαζικής παραγωγής φθηνών, λειτουργικών, και εύκολα αντικαταστάσιμων τεχνολογιών. Το Πεντάγωνο καλείται πλέον να επανεξετάσει θεμελιώδεις παραδοχές για το πώς διεξάγεται ο πόλεμος, προτού βρεθεί μπροστά σε μια πραγματικότητα στην οποία η τεχνολογία των αντιπάλων το έχει ξεπεράσει.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου
Τα σχόλια δημοσιεύονται με μια καθυστέρηση και αφού τα δει κάποιος από τη διαχείριση...και όχι για λογοκρισία αλλά έλεγχο για: μη αναφορά σε προσωπικά δεδομένα, τηλέφωνα, διευθύνσεις, προσβλητικά, υποτιμητικά και υβριστικά μηνύματα ή δεσμούς (Link) με σεξουαλικό περιεχόμενο.
Η φιλοξενία και οι αναδημοσιεύσεις άρθρων τρίτων, τα σχόλια και οι απόψεις των σχολιαστών δεν απηχούν κατ' ανάγκη τις απόψεις του ιστολογίου μας και δεν φέρουμε καμία ευθύνη γι’ αυτά. Προειδοποίηση: Περιεχόμενο Αυστηρώς Ακατάλληλο για εκείνους που νομίζουν ότι θίγονται προσωπικά στην ανάρτηση κειμένου αντίθετο με την ιδεολογική τους ταυτότητα ή άποψη, σε αυτούς λέμε ότι ποτέ δεν τους υποχρεώσαμε να διαβάσουν το περιεχόμενο του ιστολογίου μας.