ΕΛΚΑΚ: Πώς θα γίνει πυλώνας καινοτομίας και όχι ένα ακόμα "γραφειοκρατικό πυροτέχνημα"


Μπάμπης Παπασπύρος

Η ίδρυση του Ελληνικού Κέντρου Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ) το 2024 αποτέλεσε μια αναγκαία, αν και καθυστερημένη, απόφαση για τον εκσυγχρονισμό της εθνικής άμυνας. 

Με μετόχους το ΥΠΕΘΑ (67%) και το Υπερταμείο (33%), ο ρόλος του ως καταλύτης για το οικοσύστημα καινοτομίας είναι κρίσιμος. Ωστόσο, η απόσταση μεταξύ της ίδρυσης και της ουσιαστικής απόδοσης παραμένει μεγάλη, καθώς ο οργανισμός καλείται να ξεπεράσει σοβαρά δομικά εμπόδια.

Το «αγκάθι» της στελέχωσης και της ταχείας ανάπτυξης

Ένας οργανισμός αιχμής δεν μπορεί να λειτουργήσει με όρους παρελθόντος. 




Η στελέχωση, πέραν του στρατιωτικού προσωπικού,  με επιστημονικό προσωπικό μέσω διετών συμβάσεων (με δυνατότητα επέκτασης) και χαμηλών απολαβών καθιστά το ΕΛΚΑΚ μη ελκυστικό για τα κορυφαία ταλέντα. Την ίδια στιγμή, η πίεση για «ταχεία ανάπτυξη» εγκυμονεί κινδύνους: η μετάβαση από το «Α» στο «Ω» της αμυντικής τεχνολογίας δεν επιτυγχάνεται σε δύο χρόνια. Απαιτείται ένας ρεαλιστικός οδικός χάρτης που θα χτίζει βήμα-βήμα την εγχώρια τεχνογνωσία.

Δύο κατευθύνσεις: Υποδομές και νεοφυής τεχνολογία

Η μεγαλύτερη πρόκληση για το ΕΛΚΑΚ είναι η δίκαιη και αποτελεσματική κατανομή των πόρων. Εδώ απαιτείται μια στρατηγική δύο κατευθύνσεων:

Στήριξη της Βιομηχανικής Βάσης: Για μεγάλα προγράμματα, η χρηματοδότηση πρέπει να κατευθύνεται σε εταιρείες με «σάρκα και οστά», δηλαδή με υποδομές, εργαστήρια και μόνιμο τεχνικό προσωπικό. Πρέπει να τεθεί τέλος στο φαινόμενο που εισάγονται, από εταιρείες του ενός ατόμου, ξένα συστήματα που απλώς «βαπτίζονται» ελληνικά.

Επένδυση στη νεοφυή καινοτομία (Startups): Προφανώς, το ΕΛΚΑΚ οφείλει να στηρίζει και μικρές, νεοφυείς επιχειρήσεις που μπορεί να μην διαθέτουν ακόμη επαρκείς υποδομές, αλλά διαθέτουν μια λαμπρή ιδέα, ένα προχωρημένο πρωτότυπο, μια εξελιγμένη τεχνική AI ή ένα καινοτόμο λογισμικό. Αυτές οι ομάδες αποτελούν το «φυτώριο» της άμυνας. Η στήριξή τους όμως πρέπει να είναι στοχευμένη: να εντάσσονται σε μεγαλύτερα προγράμματα που θα τις καθοδηγούν από τη θεωρία στην παραγωγή τελικού προϊόντος.

Οι απαράβατοι κανόνες της χρηματοδότησης

Για να μην χαθούν οι πόροι σε «εταιρείες-σφραγίδες», η αξιολόγηση πέραν των προσφερόμενων τεχνικών χαρακτηριστικών-δυνατοτήτων πρέπει να βασίζεται σε δύο πυλώνες:

  • Πνευματική Ιδιοκτησία (IP): Ο έλεγχος πρέπει να διασφαλίζει ότι ο πηγαίος κώδικας και τα σχέδια ανήκουν στην εταιρεία (είτε είναι βιομηχανία είτε startup). Αν η τροποποίηση ενός συστήματος απαιτεί άδεια από ξένο οίκο, δεν υπάρχει εθνική αυτονομία.
  • Πληρωμές με χρονοδιάγραμμα : Η χρηματοδότηση πρέπει να δίνεται βάσει αυστηρών παραδοτέων και επιτυχημένων δοκιμών πεδίου, διασφαλίζοντας ότι κάθε ευρώ επενδύεται σε τεχνολογίες και συστήματα που όντως λειτουργούν.

Το ΕΛΚΑΚ είναι ένα απαραίτητο εργαλείο, αλλά δεν αρκεί η ύπαρξή του. Αν δεν θωρακιστεί με ένα ολοκληρωμένο σχέδιο ανάπτυξης αμυντικής καινοτομίας , αν δεν προσφέρει σοβαρά κίνητρα στο προσωπικό του και αν δεν ισορροπήσει τη στήριξη μεταξύ της βαριάς βιομηχανίας και των ευέλικτων startups, η αμυντική καινοτομία θα παραμείνει κενό γράμμα. 

Η Ελλάδα δεν χρειάζεται άλλους "μεσάζοντες", αλλά μια ισχυρή παραγωγική βάση που θα εγγυάται την εθνική της ασφάλεια.


Σχόλια