Η Κίνα το κατασκοπευτικό της σύστημα στις χώρες του NATO και η αντιμετώπισή του

Μπάμπης Παπασπύρος

Το δίκτυο κινεζικής κατασκοπείας σε χώρες του NATO αποτελεί σήμερα μία από τις πιο σύνθετες και επίμονες απειλές για τη συμμαχία. Δεν πρόκειται για μία ενιαία, ιεραρχική δομή όπως τα κλασικά κατασκοπευτικά δίκτυα του Ψυχρού Πολέμου, αλλά για ένα πολυεπίπεδο, υβριδικό σύστημα που συνδυάζει κρατικές υπηρεσίες, ιδιωτικούς αναδόχους, εταιρείες, διασπορά, πολιτική επιρροή και κυβερνοεπιθέσεις.

Κύριοι πυλώνες οργάνωσης

Η οργάνωση βασίζεται σε τέσσερις βασικούς πυλώνες:

• Υπηρεσίες Πληροφοριών (κυρίως MSS – Υπουργείο Κρατικής Ασφάλειας) 

Το MSS είναι η κύρια πολιτική υπηρεσία εξωτερικών πληροφοριών και αντικατασκοπείας. Λειτουργεί αποκεντρωμένα: περιφερειακά γραφεία έχουν μεγάλη αυτονομία, στρατολογούν πράκτορες μέσω εμπορικών εταιρειών, πολιτιστικών συλλόγων ή ακαδημαϊκών ιδρυμάτων και συνεργάζονται με συμβεβλημένους χάκερς και ομάδες APT (π.χ. APT31, APT40, APT41, Salt Typhoon, Volt Typhoon). 

• Στρατιωτικές Πληροφορίες (PLA – Intelligence Bureau) 

Μετά τις μεταρρυθμίσεις του 2015–2016, η στρατιωτική κατασκοπεία εστιάζει σε τεχνολογίες αμυντικής σημασίας, στρατιωτικές βάσεις, ασκήσεις του NATO, δορυφορικά συστήματα, υποβρύχια και μαχητικά αεροσκάφη. Συνεργάζεται στενά με το MSS σε μεγάλα projects.

• United Front Work Department (UFWD) – Ομάδα Ενιαίου Μετώπου

Λειτουργεί ως παράλληλο δίκτυο επιρροής και συλλογής πληροφοριών, στοχεύοντας την κινεζική διασπορά (φοιτητές, επιχειρηματίες, επιστήμονες), πολιτικούς, ακαδημαϊκούς και δημοσιογράφους. Δημιουργεί «φιλικές» ενώσεις, think-tanks και ΜΜΕ, λειτουργώντας συχνά ως πύλη εισόδου για το MSS.

• Ιδιωτικοί ανάδοχοι & εταιρείες-κέλυφος

Χιλιάδες ιδιωτικές εταιρείες (κυρίως επαρχιακές) αναλαμβάνουν συμβόλαια κυβερνοκατασκοπείας, συλλογής δεδομένων και φυσικής κατασκοπείας. Το κράτος διατηρεί αποστασιοποίηση αν αποκαλυφθούν και μπορεί να αρνηθεί ανάμειξη.

Τρόποι λειτουργίας σε χώρες του NATO (κυρίως 2023–2026)

Οι κινεζικές υπηρεσίες και οι συνεργάτες τους χρησιμοποιούν πολλαπλές, συμπληρωματικές μεθόδους, με έμφαση στην κλίμακα, την αθόρυβη διείσδυση και την εκμετάλλευση αδύναμων κρίκων.

Κυβερνοκατασκοπεία 

Εκμετάλλευση "zero-day" ευπαθειών, ειδικές τεχνικές, μαζική συλλογή δεδομένων από τηλεπικοινωνιακούς παρόχους, κυβερνητικά δίκτυα και κρίσιμες υποδομές. Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι οι εκστρατείες "Volt Typhoon" και "Salt Typhoon" (εισχώρηση σε τηλεπικοινωνιακά δίκτυα για μελλοντική δυνατότητα διακοπής), καθώς και η συνεχιζόμενη εκμετάλλευση του Microsoft Exchange και άλλων  συσκευών. 

Στόχοι: υπουργεία άμυνας, εξωτερικών, βιομηχανίες υψηλής τεχνολογίας, think-tanks και πολιτικοί. 

HUMINT (ανθρώπινη κατασκοπεία) 

Στρατολόγηση με οικονομικά κίνητρα, εκβιασμό, ιδεολογία, ερωτικές παγίδες ή ακαδημαϊκή/επαγγελματική συνεργασία. Πρόσφατα (χθεσινά) περιστατικά περιλαμβάνουν συλλήψεις στην Ελλάδα (2026 – μέλος ελληνικών ενόπλων δυνάμεων που φέρεται να διέρρευσε ευαίσθητα δεδομένα NATO), στη Γαλλία (δύο Κινέζοι υπήκοοι συνελήφθησαν για απόπειρα υποκλοπής δορυφορικών επικοινωνιών Starlink και στρατιωτικών δεδομένων μέσω Airbnb),

Στην Γερμανία (υπάλληλος ευρωβουλευτή του AfD κατηγορήθηκε το 2025 για μακροχρόνια κατασκοπεία), καθώς και στρατολόγιση σε ναυτικό προσωπικό και πολιτικούς σε ΗΠΑ και άλλες χώρες.

Επιρροή & πολιτική κατασκοπεία

Διείσδυση σε κόμματα, κοινοβούλια και ΜΜΕ μέσω UFWD. Δημιουργία δικτύων με πολιτικούς και δημοσιογράφους φιλικά διακείμενους, διάδοση αφηγημάτων που απαξιώνουν το NATO, καθώς και στοχευμένες εκστρατείες δυσφήμισης. Παραδείγματα: σύλληψη Κινέζου δημοσιογράφου στην Τσεχία (2026) για συστηματική οικοδόμηση δικτύων επιρροής, καθώς και παρόμοιες δραστηριότητες σε Βέλγιο, Ολλανδία και άλλες χώρες.

Βιομηχανική κατασκοπεία

Κλοπή τεχνογνωσίας από εταιρείες υψηλής τεχνολογίας (ημιαγωγοί, αεροναυπηγική, κβαντική υπολογιστική, AI). Χαρακτηριστικές χώρες-στόχοι: Ολλανδία (ASML), Γερμανία, Γαλλία, ΗΠΑ.

Υποδομές & backdoors

Προσπάθειες τοποθέτησης πίσω πορτών σε 5G δίκτυα, έξυπνες συσκευές, λιμάνια, ηλεκτρικά δίκτυα και δορυφορικές επικοινωνίες. Προειδοποιήσεις από NATO και εθνικές υπηρεσίες για Huawei, TikTok, Starlink υποκλοπές και άλλες τεχνολογίες.

Χαρακτηριστικά της σύγχρονης κινεζικής προσέγγισης (2024–2026)

• Πολύ μεγάλη κλίμακα και ταυτόχρονες επιχειρήσεις
• Έμφαση σε "stealth" τεχνικές (λιγότερο ορατό phishing, περισσότερα zero-days)

Συνεργασία MSS με ιδιωτικούς contractors για αποστασιοποίηση

Τακτική συνεργασία ή αλληλοσυμπλήρωση με ρωσικές δραστηριότητες (ιδίως σε hybrid warfare)

Ιδιαίτερη πίεση σε χώρες όπως: Πολωνία, Τσεχία, Φινλανδία, Βαλτικές, Ολλανδία, Γερμανία και σε ΗΠΑ, Ηνωμένο Βασίλειο, Ελλάδα, Γαλλία

Το κινεζικό δίκτυο κατασκοπείας σε χώρες του NATO δεν βασίζεται σε λίγους υπερκατάσκοπους, αλλά σε ένα μαζικό, κατανεμημένο, πολυεπίπεδο σύστημα που εκμεταλλεύεται κάθε ρωγμή: από στρατιωτικούς, πολιτικούς, φοιτητές και επιχειρηματίες της διασποράς, μέχρι χάκερς-αναδόχους, πολιτικούς με οικονομικά προβλήματα, εταιρείες τεχνολογίας και κρίσιμες υποδομές.

Η αποτελεσματική αντιμετώπιση του κινεζικού κατασκοπευτικού δικτύου στις χώρες του NATO απαιτεί μια πολυεπίπεδη, συντονισμένη και μακροπρόθεσμη στρατηγική που ξεπερνά τις παραδοσιακές μεθόδους αντικατασκοπείας. 

Κεντρικά μέτρα προστασίας περιλαμβάνουν:  

• Αυστηρό και συνεχή έλεγχο προσωπικού με πρόσβαση σε ευαίσθητες πληροφορίες (ιδιαίτερα σε αμυντική βιομηχανία, ένοπλες δυνάμεις, διπλωματία και κρίσιμες υποδομές),   
• Συστηματική απομόνωση κρίσιμων δικτύων,   
• Απαγόρευση ή πολύ αυστηρός έλεγχος χρήσης κινεζικών τεχνολογιών σε κρίσιμες υποδομές (5G/6G core, SCADA συστήματα, τηλεπικοινωνίες, smart grid, λιμάνια, αεροδρόμια),
• Υποχρεωτική διαφάνεια και έλεγχος ξένων άμεσων επενδύσεων, εξαγορών, κοινοπραξιών και ακαδημαϊκών συνεργασιών σε τομείς διπλής χρήσης,
• Ενίσχυση των αντιπληροφοριών (counter-intelligence) με περισσότερους αναλυτές, καλύτερη τεχνολογία ανίχνευσης και τακτική ανταλλαγή πληροφοριών σε επίπεδο συμμαχίας (NATO CI/CD),
• Νομοθετική θωράκιση για ταχύτερη απόδοση ευθύνης σε περιπτώσεις οικονομικής κατασκοπείας και πολιτικής επιρροής,
• Συνεχή εκπαίδευση και ευαισθητοποίηση πολιτικών, στρατιωτικών, δημοσίων υπαλλήλων, ακαδημαϊκών και στελεχών επιχειρήσεων για τις σύγχρονες μεθόδους στρατολόγησης, επιρροής και κοινωνικής μηχανικής,
• Δημόσιες αποκαλύψεις εμπλεκομένων  (όταν είναι τακτικά ωφέλιμες) για να αυξηθεί το πολιτικό και οικονομικό κόστος της Κίνας.

Χωρίς συνδυασμό όλων αυτών των μέτρων, το δίκτυο θα συνεχίζει να επεκτείνεται εκμεταλλευόμενο τις αδυναμίες κάθε ξεχωριστής χώρας. Η παθητική ή αποσπασματική άμυνα απλώς μεταθέτει το πρόβλημα δεν το λύνει. 

Πηγές:

https://www.cisa.gov/news-events/cybersecurity-advisories/aa25-239a

(CISA/FBI/NSA – Countering Chinese State-Sponsored Actors – Salt Typhoon & Volt Typhoon)

https://www.dni.gov/files/ODNI/documents/assessments/ATA-2025-Unclassified-Report.pdf

(Annual Threat Assessment 2025 της Αμερικανικής Κοινότητας Πληροφοριών)

https://www.reuters.com/world/china/four-people-including-two-chinese-nationals-arrested-france-suspicion-spying-2026-02-04

(Reuters – Σύλληψη Κινέζων στη Γαλλία για κατασκοπεία, Φεβρουάριος 2026)

https://jamestown.org/prc-targets-nato-frontline-states

(Jamestown Foundation – PRC Targets NATO Frontline States)

https://merics.org/en/report/here-stay-chinese-state-affiliated-hacking-strategic-goals

(MERICS – Chinese state-affiliated hacking for strategic goals)