Ξένη εταιρεία MRO αναζητά τεχνικούς F-16 δίπλα στην 111 ΠΜ και την ΕΑΒ — Υπάρχει σχέδιο συγκράτησης τεχνογνωσίας και προσωπικού;

Μπάμπης Παπασπύρος

Η πρόσφατη ανάρτηση, σε ΜΚΔ, της ολλανδικής Daedalus Aviation Group, εταιρείας συντήρησης και επισκευών στρατιωτικών αεροσκαφών (MRO), ότι προτίθεται να πραγματοποιήσει εταιρικές παρουσιάσεις σε Βόλο και Σχηματάρι για την προσέλκυση εξειδικευμένων τεχνικών F-16, δεν είναι μια «απλή» διαδικασία πρόσληψης (recruitment). 

Είναι μια στοχευμένη κίνηση σε δύο κομβικούς πυρήνες τεχνογνωσίας της χώρας: την 111 Πτέρυγα Μάχης και την Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία (ΕΑΒ).

Η επιλογή των συγκεκριμένων γεωγραφικών σημείων δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνείας. Πρόκειται για περιοχές με υψηλή συγκέντρωση προσωπικού που διαθέτει εμπειρία σε βαριά συντήρηση, phase inspections και διαχείριση σύνθετων αεροπορικών συστημάτων. Με άλλα λόγια, στόχος δεν είναι η «γενική αγορά εργασίας», αλλά ο πυρήνας της ελληνικής επιχειρησιακής ικανότητας υποστήριξης F-16.

Όταν η αγορά εργασίας γίνεται ζήτημα εθνικής ισχύος

Η διεθνής ζήτηση για έμπειρους τεχνικούς μαχητικών αεροσκαφών έχει αυξηθεί δραματικά. Η μετάβαση πολλών χωρών σε εκτεταμένα προγράμματα εκσυγχρονισμού, η γήρανση στόλων και η έλλειψη πιστοποιημένου προσωπικού έχουν δημιουργήσει έναν ιδιότυπο «πόλεμο προσέλκυσης» τεχνογνωσίας. Σε αυτό το περιβάλλον, χώρες που δεν διασφαλίζουν ανταγωνιστικές συνθήκες εργασίας λειτουργούν ως δεξαμενές άντλησης ανθρώπινου κεφαλαίου.

Για την Ελλάδα, το ζήτημα είναι πολλαπλά κρίσιμο. Η επιχειρησιακή διαθεσιμότητα των F-16, ιδίως εν μέσω προγραμμάτων αναβάθμισης, εξαρτάται άμεσα από την επάρκεια και τη διατήρηση έμπειρου τεχνικού προσωπικού. Η απώλεια τέτοιων στελεχών δεν μεταφράζεται μόνο σε «κενές θέσεις», αλλά σε απώλεια συσσωρευμένης γνώσης, εμπειρίας και πιστοποιήσεων που απαιτούν χρόνια για να ανακτηθούν.

Μισθολογική πραγματικότητα και θεσμικές επιλογές

Το ερώτημα που προκύπτει είναι εύλογο: πώς σκοπεύει το κράτος να διατηρήσει υψηλής κατάρτισης προσωπικό της Πολεμικής Αεροπορίας και της ΕΑΒ, όταν οι απολαβές παραμένουν ιδιαίτερα χαμηλές & μη ανταγωνιστικές σε σχέση με τη διεθνή αγορά MRO; 

Το ζήτημα επιτείνεται από θεσμικές παρεμβάσεις που επηρεάζουν τη σταδιοδρομία και την ελκυστικότητα του επαγγέλματος, όπως η δημιουργία μονίμου σώματος υπαξιωματικών χωρίς αντίστοιχη αναβάθμιση κινήτρων και προοπτικών.

Η εμπειρία δείχνει ότι η τεχνογνωσία δεν συγκρατείται με εκκλήσεις «πατριωτισμού», αλλά με συνεκτική πολιτική ανθρώπινου δυναμικού: ανταγωνιστικές αμοιβές, σαφή επαγγελματική εξέλιξη, πιστοποιήσεις με διεθνή αναγνώριση και εργασιακό περιβάλλον που επιβραβεύει την εξειδίκευση.

Η ΕΑΒ ως στρατηγικός κόμβος και ο κίνδυνος αποδυνάμωσης

Η ΕΑΒ αποτελεί βασικό πυλώνα της εγχώριας αεροπορικής υποστήριξης και βιομηχανικής συμμετοχής. Η απώλεια έμπειρων τεχνικών δεν επηρεάζει μόνο τα τρέχοντα έργα, αλλά και την ικανότητα ανάληψης μελλοντικών προγραμμάτων, συμπράξεων και μεταφοράς τεχνολογίας. Σε μια περίοδο όπου η χώρα επιχειρεί να αναβαθμίσει τον ρόλο της στην αλυσίδα αξίας της άμυνας, η διαρροή ανθρώπινου κεφαλαίου λειτουργεί υπονομευτικά

Από την αποσπασματικότητα στη στρατηγική συγκράτησης

Αν η χώρα επιθυμεί να προστατεύσει την επιχειρησιακή της αυτονομία, απαιτείται ένα συνεκτικό πλαίσιο συγκράτησης και ανάπτυξης προσωπικού MRO:

1. Στοχευμένη μισθολογική αναπροσαρμογή για κρίσιμες ειδικότητες, με μηχανισμό ταχείας επικαιροποίησης έναντι της διεθνούς αγοράς.

2. Σύστημα πιστοποιήσεων και συνεχούς εκπαίδευσης με διεθνή αναγνώριση, συνδεδεμένο με βαθμολογική και οικονομική εξέλιξη.

3. Κίνητρα παραμονής (retention bonuses, συμβάσεις έργου υψηλής εξειδίκευσης, ευέλικτα σχήματα συνεργασίας ΕΑΒ–ΠΑ).

4. Θεσμική συνέχεια και σταθερότητα πολιτικής, ώστε οι επενδύσεις σε ανθρώπινο κεφάλαιο να μην ακυρώνονται από διαδοχικές, ασυντόνιστες παρεμβάσεις.

5. Σύνδεση βιομηχανικής πολιτικής με άμυνα, ώστε η ΕΑΒ να λειτουργεί ως ελκυστικός εργοδότης υψηλής τεχνολογίας και όχι απλώς ως εκτελεστικός βραχίονας.

Το μήνυμα πίσω από την ανάρτηση της Daedalus 

Το πραγματικό ερώτημα αφορά την ελληνική πλευρά: υπάρχει επίγνωση του συστημικού κινδύνου και σχέδιο αντιμετώπισης; Η διατήρηση της τεχνογνωσίας δεν είναι δευτερεύον διοικητικό ζήτημα· είναι παράγοντας αποτροπής.

Σε μια περίοδο αυξημένων απαιτήσεων για διαθεσιμότητα και τεχνολογική αναβάθμιση, η Ελλάδα καλείται να αποδείξει ότι μπορεί να προστατεύσει το πιο πολύτιμο περιουσιακό της στοιχείο: τους ανθρώπους που κρατούν τα οπλικά συστήματα σε λειτουργία.