Κοινωνικά δίκτυα και εν ενεργεία προσωπικό: Η πολιτική του υπουργείου άμυνας των ΗΠΑ

Μπάμπης Παπασπύρος

Η πολιτική του Υπουργείου Άμυνας των ΗΠΑ (Department of Defense – DoD) για τους λογαριασμούς στα κοινωνικά δίκτυα του εν ενεργεία προσωπικού, παραμένει ένα από τα πιο ευαίσθητα και αυστηρά ρυθμιζόμενα ζητήματα στην αμερικανική στρατιωτική κοινότητα. 

Η βασική οδηγία που διέπει το θέμα είναι η DoD Instruction 5400.17, με τίτλο «Official Use of Social Media for Public Affairs Purposes», η οποία εκδόθηκε αρχικά τον Αύγουστο του 2022 και η τελευταία της τροποποίηση (Change 2) τέθηκε σε ισχύ στις 14 Φεβρουαρίου 2025.

Το 2025–2026 υπήρξαν σημαντικές εξελίξεις λόγω εκτελεστικών διαταγμάτων (Executive Orders) της νέας διοίκησης, που οδήγησαν σε «ψηφιακή ανανέωση περιεχομένου» (Digital Content Refresh) στα επίσημα κανάλια. Ωστόσο, οι κανόνες για προσωπικούς λογαριασμούς των εν ενεργεία στελεχών δεν άλλαξαν ριζικά, παραμένουν ίδιοι με έμφαση στην αποφυγή οποιασδήποτε εμφάνισης επίσημης εκπροσώπησης ή έγκρισης από το DoD.

Βασικοί κανόνες για προσωπικούς λογαριασμούς εν ενεργεία στελεχών

Ξεκάθαρη διάκριση προσωπικού – υπηρεσιακού

Ο λογαριασμός πρέπει να φαίνεται ξεκάθαρα προσωπικός. Απαγορεύεται να δημιουργεί την εντύπωση ότι εκπροσωπεί το Υπουργείο Άμυνας, την υπηρεσία (Army, Navy, Air Force, Marines κ.λπ.) ή έχει την έγκρισή της.

Απαγόρευση διεξαγωγής υπηρεσιακής εργασίας.

Δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιείται ο προσωπικός λογαριασμός για: 

• Επίσημη επικοινωνία με πολίτες  
• Απάντηση σε ερωτήματα υπηρεσιακού χαρακτήρα  
• Διαχείριση αιτημάτων ή δημοσίευση επίσημων ανακοινώσεων

Απαγόρευση υπονοούμενης έγκρισης / προώθησης

Απαγορεύεται αυστηρά: 

• Χρήση βαθμού, στολής, εμβλήματος, λογότυπου DoD για να προωθηθεί προϊόν, υπηρεσία, επιχείρηση, πολιτική άποψη κ.λπ.  
• Χρήση της στρατιωτικής ιδιότητας για προσωπικό οικονομικό όφελος (π.χ. χορηγίες, διαφημίσεις)Ακόμα και με disclaimer, τέτοιες ενέργειες θεωρούνται συνήθως παράβαση.

Υποχρεωτικό/ισχυρά συνιστώμενη δήλωση αποποίησης ευθύνης (disclaimer)

Όταν υπάρχει οποιοσδήποτε κίνδυνος παρερμηνείας (φωτογραφία με στολή, αναφορά σε μονάδα/θέση, βαθμός στο προφίλ), πρέπει να υπάρχει σαφής δήλωση όπως:«Οι απόψεις που εκφράζονται εδώ είναι προσωπικές και δεν αντιπροσωπεύουν το Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ, την υπηρεσία μου ή την Κυβέρνηση των ΗΠΑ.

Πολιτική ουδετερότητα & πολιτικές δραστηριότητες

Σύμφωνα με την DoDD 1344.10: Απαγορεύεται οποιαδήποτε κομματική πολιτική δραστηριότητα ενώ είσαι σε υπηρεσία ή με στολή.  

Ακόμα και εκτός υπηρεσίας, αν αναρτάς πολιτικό περιεχόμενο και φαίνεται ο βαθμός/στολή σου, πρέπει να υπάρχει disclaimer.  

Απαγορεύεται να εμφανίζεσαι να μιλάς «εκ μέρους» του στρατού σε πολιτικά θέματα.

Ασφάλεια – OPSEC – Απαγορευμένο περιεχόμενο  

Κανένα απόρρητο, ευαίσθητο ή Controlled Unclassified Information (CUI).  

Απαγόρευση υλικού που προάγει εξτρεμισμό, ρατσισμό, βία, παρενόχληση (παραβίαση UCMJ).  

Απαγόρευση συμμετοχής σε ομάδες/σελίδες με τέτοιο περιεχόμενο.

Επίσημοι λογαριασμοί (External Official Presences – EOP)

Μόνο εξουσιοδοτημένα τμήματα Δημοσίων Σχέσεων (Public Affairs) δημιουργούν και διαχειρίζονται.  

Τα εν ενεργεία στελέχη δεν έχουν δικαίωμα να δημιουργούν ή να διαχειρίζονται επίσημους λογαριασμούς, εκτός αν είναι σε ειδική θέση.  

Από το 2025 και μετά, υπήρξε μαζική αφαίρεση περιεχομένου που σχετιζόταν με DEI (Diversity, Equity, Inclusion) από όλα τα επίσημα κανάλια.

Διαφορές μεταξύ κλάδων

Navy / Marines: Πιο επιεικής στάση: Επιτρέπεται βαθμός και φωτογραφίες με στολή σε προσωπικούς λογαριασμούς, αρκεί να υπάρχει σαφές disclaimer και να μην υπονοείται έγκριση από το Ναυτικό/DoD.  

Army: Πολύ πιο αυστηρή προσέγγιση στην αποφυγή οποιασδήποτε εμφάνισης επίσημης σύνδεσης.  

Air Force / Space Force: Παρόμοια με Navy, αλλά με έμφαση στην πολιτική ουδετερότητα.

Ένα εν ενεργεία στέλεχος μπορεί να έχει προσωπικό λογαριασμό, αλλά πρέπει να συμπεριφέρεται σαν να τον βλέπει ο διοικητής του 24/7. Μία λάθος δημοσίευση μπορεί να οδηγήσει σε:  

• Πειθαρχική έρευνα  
• Παραπομπή στο στρατοδικείο (UCMJ)  
• Απώλεια προαγωγής

Σε κάθε περίπτωση προτείνεται  να ερωτάται ο στρατιωτικός δικηγόρος της μονάδας ή το τμήμα Δημοσίων Σχέσεων πριν από οποιαδήποτε αμφιλεγόμενη ανάρτηση. 

Υ.Γ

Εκτίμηση μας είναι ότι πρόκειται για μια ενδιαφέρουσα πολιτική που θα πρέπει να εξετασθεί από το ΥΠΕΘΑ