Όχι άλλο "νερό στο μύλο" της κατασκοπείας


Μπάμπης Παπασπύρος

Η υπόθεση κατασκοπείας του Σμηνάρχου της Πολεμικής Αεροπορίας που συνελήφθη πρόσφατα για διαρροή διαβαθμισμένων πληροφοριών προς την Κίνα, αποτελεί αναμφίβολα σοβαρό πλήγμα για την εθνική ασφάλεια και τις Ένοπλες Δυνάμεις.

Ωστόσο, ο τρόπος που εξελίσσεται η δημόσια συζήτηση που ακολούθησε ανέδειξε ένα εξίσου σοβαρό πρόβλημα: την ανεξέλεγκτη αναπαραγωγή φημών, εικασιών και «αποκλειστικών» ρεπορτάζ που περισσότερο θολώνουν παρά φωτίζουν την πραγματικότητα.

Η υπερπληροφόρηση ως παράγοντας σύγχυσης

Τις τελευταίες ημέρες, πληθώρα δημοσιευμάτων και τηλεοπτικών σχολίων παρουσίασαν υποτιθέμενες πληροφορίες για «κύκλωμα» ή «δίκτυο» επαφών με ξένες χώρες, εμπλέκοντας ακόμη και απόστρατους αξιωματικούς. Σε αρκετές περιπτώσεις, μάλιστα, αναφέρθηκαν μέχρι και αρχικά ονομάτων, δημιουργώντας ένα κλίμα καχυποψίας χωρίς τεκμηρίωση.

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο η ανακρίβεια. Είναι ότι τέτοιου είδους δημοσιεύματα:

- Συκοφαντούν ανθρώπους που εργάζονται νόμιμα στο εξωτερικό, χωρίς καμία ένδειξη παραβατικότητας.  

- Δημιουργούν σύγχυση στην κοινή γνώμη, η οποία αδυνατεί να διακρίνει το πραγματικό από το κατασκευασμένο.  

- Υπονομεύουν την αξιοπιστία των θεσμών, αφού παρουσιάζουν ως δεδομένα στοιχεία που βρίσκονται υπό διερεύνηση ή δεν υφίστανται καν.  

Όταν η υπερβολή γίνεται εργαλείο αποσταθεροποίησης

Η εθνική ασφάλεια δεν ενισχύεται με θόρυβο, ούτε με εύκολες κατηγορίες. Αντιθέτως, η ανεξέλεγκτη διάδοση φημών μπορεί να λειτουργήσει ως «νερό στον μύλο» όσων επιδιώκουν να παρουσιάσουν την Ελλάδα ως χώρα ευάλωτη, διχασμένη και ανίκανη να διαχειριστεί κρίσιμα ζητήματα.

Η κατασκοπεία είναι υπαρκτή απειλή. Αλλά η αντιμετώπισή της απαιτεί:

- Σοβαρότητα,  

- θεσμική πειθαρχία,  

- σεβασμό στη διαδικασία,  

- και αποφυγή πρόωρων συμπερασμάτων.

Όταν η δημόσια συζήτηση μετατρέπεται σε κυνήγι μαγισσών, τότε η πραγματική απειλή χάνεται μέσα στον θόρυβο.

Ο ρόλος των ΜΜΕ και των "ειδικών"

Τα μέσα ενημέρωσης έχουν ευθύνη να ενημερώνουν, όχι να πυροδοτούν πανικό. Η αναπαραγωγή «αποκλειστικών» χωρίς διασταύρωση, ή η φιλοξενία σχολίων από ανθρώπους με ελλιπή γνώση του αντικειμένου, δεν συμβάλλει στην κατανόηση της υπόθεσης. Αντιθέτως, δημιουργεί ένα περιβάλλον όπου η υποψία γίνεται είδηση και η είδηση γίνεται αφήγημα.

Η σοβαρή δημοσιογραφία οφείλει να λειτουργεί ως φίλτρο, όχι ως ενισχυτής θορύβου.

Η ουσία: προστασία της εθνικής ασφάλειας με ψυχραιμία

Η Ελλάδα διαθέτει θεσμούς, υπηρεσίες και διαδικασίες για να αντιμετωπίσει περιστατικά κατασκοπείας. Αυτοί οι μηχανισμοί πρέπει να λειτουργούν απερίσπαστοι, χωρίς πολιτικές ή επικοινωνιακές πιέσεις.

Η δημόσια συζήτηση οφείλει να στηρίζεται:

- σε τεκμηριωμένες πληροφορίες,  

- σε σεβασμό προς τα πρόσωπα,  

- και σε ψύχραιμη αξιολόγηση των γεγονότων.

Οτιδήποτε άλλο απλώς ενισχύει την αίσθηση ανασφάλειας και τελικά εξυπηρετεί τους σκοπούς όσων επιδιώκουν να πλήξουν τη χώρα

Σχόλια