Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή Κοινωνικών Δικαιωμάτων καταδικάζει την Ιρλανδία για παραβίαση δικαιωμάτων στρατιωτικών

Μπάμπης Παπασπύρος

Τι αποκαλύπτει η απόφαση στην υπόθεση European Organisation of Military Associations and Trade Unions (EUROMIL) κατά Ιρλανδίας

Μια ιδιαίτερα σημαντική απόφαση για τα εργασιακά δικαιώματα των μελών των ενόπλων δυνάμεων στην Ευρώπη εξέδωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή Κοινωνικών Δικαιωμάτων (ECSR) του Συμβουλίου της Ευρώπης.

Στην υπόθεση EUROMIL κατά Ιρλανδίας (Αρ. 212/2022), η Επιτροπή διαπίστωσε διπλή παραβίαση της Αναθεωρημένης Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Χάρτας, κρίνοντας ότι η Ιρλανδία δεν εξασφαλίζει:

- επαρκή αποζημίωση για εργασία σε αργίες,  

- αυξημένη αμοιβή ή ισοδύναμη αντιστάθμιση για υπερωριακή εργασία.

Η απόφαση, που υιοθετήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 2025 και δημοσιεύθηκε στις 9 Φεβρουαρίου 2026, αποτελεί ορόσημο για τα δικαιώματα των στρατιωτικών στην Ευρώπη.

Τι κατήγγειλε η EUROMIL

Η Ευρωπαϊκή Οργάνωση Στρατιωτικών Ενώσεων και Συνδικάτων (EUROMIL) υποστήριξε ότι:

- οι Ιρλανδοί στρατιωτικοί δεν λαμβάνουν premium αμοιβή για εργασία σε δημόσιες αργίες,  

- δεν υπάρχει συλλογική συμφωνία για ωράρια και υπερωρίες,  

- η κυβέρνηση απαγορεύει τη συζήτηση για υπερωριακές πληρωμές στο σύστημα Συμφιλίωσης και Διαιτησίας,  

- η αποζημίωση για υπηρεσίες 24 ωρών ή και μεγαλύτερης διάρκειας είναι ανεπαρκής,  

- η έλλειψη συστήματος καταγραφής ωρών εργασίας καθιστά αδύνατη την ορθή αποζημίωση.

Τι απάντησε η ιρλανδική κυβέρνηση

Η κυβέρνηση υποστήριξε ότι:

- οι στρατιωτικοί λαμβάνουν βασικό μισθό, στρατιωτικό επίδομα (MSA) και διάφορα επιδόματα ειδικών καθηκόντων,  

- παρέχεται ημέρα ανάπαυσης εντός ενός μήνα για εργασία σε αργίες,  

- η φύση της στρατιωτικής υπηρεσίας απαιτεί ευελιξία και δικαιολογεί εξαιρέσεις,  

- η απαγόρευση συζήτησης για υπερωρίες είναι σύμφωνη με τις ιδιαιτερότητες της υπηρεσίας.

Η κρίση της Επιτροπής: Δύο ξεκάθαρες παραβιάσεις

1. Παραβίαση του Άρθρου 2§2 – Αποζημίωση για εργασία σε αργίες

Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι:

- μόνο όσοι εκτελούν ειδικά καθήκοντα λαμβάνουν διπλά επιδόματα σε αργίες,  

- οι υπόλοιποι λαμβάνουν μόνο μία ημέρα ανάπαυσης, όχι διπλή, όπως απαιτεί ο Χάρτης,  

- η ημέρα ανάπαυσης συχνά χάνεται αν δεν ληφθεί εντός ενός μήνα,  

- η κυβέρνηση δεν απέδειξε ότι η μη παροχή διπλής αμοιβής ή διπλού χρόνου ανάπαυσης είναι αναγκαία και αναλογική.

Συμπέρασμα: Η Ιρλανδία παραβιάζει το δικαίωμα σε αμειβόμενες αργίες για μεγάλο μέρος των στρατιωτικών της.

2. Παραβίαση του Άρθρου 4§2 – Αμοιβή για υπερωριακή εργασία

Η Επιτροπή κατέληξε ομόφωνα ότι:

-  υπάρχει παραβίαση του Άρθρου 2§2 του Χάρτη όσον αφορά τα μέλη των Ενόπλων Δυνάμεων που δεν λαμβάνουν πρόσθετες αποζημιώσεις σχετικές με συγκεκριμένα καθήκοντα·  

- υπάρχει παραβίαση του Άρθρου 4§2 του Χάρτη σε σχέση με την έλλειψη διατάξεων σχετικά με την αποζημίωση για υπερωριακή εργασία.

Η Ιρλανδία παραβιάζει το δικαίωμα των στρατιωτικών σε αυξημένη αμοιβή για υπερωρίες.

Γιατί η απόφαση είναι σημαντική

Η απόφαση:

- αναγνωρίζει ότι οι στρατιωτικοί, παρά τις ιδιαιτερότητες της υπηρεσίας τους, παραμένουν εργαζόμενοι με θεμελιώδη δικαιώματα,  

- θέτει πίεση στην Ιρλανδία να θεσπίσει σύστημα καταγραφής ωραρίου,  

- ανοίγει τον δρόμο για συλλογικές διαπραγματεύσεις σε θέματα υπερωριών,  

- ενισχύει τη θέση των στρατιωτικών ενώσεων σε όλη την Ευρώπη,  

- δημιουργεί νομικό προηγούμενο για χώρες όπου οι στρατιωτικοί δεν αποζημιώνονται επαρκώς

Το ευρύτερο μήνυμα

Η ECSR υπενθυμίζει ότι:

- η στρατιωτική υπηρεσία δεν μπορεί να αποτελεί πρόσχημα για την κατάργηση βασικών εργασιακών δικαιωμάτων,  

- τα κράτη οφείλουν να εξισορροπούν την επιχειρησιακή ετοιμότητα με την προστασία της υγείας, της ασφάλειας και της αξιοπρέπειας των στρατιωτικών.