Η Γροιλανδία κρύβει τον μεγαλύτερο ανεκμετάλλευτο πλούτο στρατηγικών ορυκτών στον πλανήτη!

Μπάμπης Παπασπύρος

Η Γροιλανδία, ο μεγαλύτερος παγωμένος «θησαυρός» του πλανήτη, κρύβει κάτω από τον πάγο της ένα από τα πιο πλούσια υπέδαφη του κόσμου σε κρίσιμα ορυκτά και σπάνιες γαίες (rare earth elements – REE). Αυτά τα υλικά τροφοδοτούν την πράσινη μετάβαση, τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα, smartphones,  ανεμογεννήτριες, τα ηλεκτρονικά και τα σύγχρονα όπλα. Παρά τον πλούτο, η εκμετάλλευση παραμένει περιορισμένη λόγω παγετώνων, ακραίων συνθηκών και περιβαλλοντικών ανησυχιών.

Πόσο πλούσια είναι η Γροιλανδία;

Σύμφωνα με το US Geological Survey (USGS, 2025), η Γροιλανδία διαθέτει 1,5 εκατομμύριο τόνους αποδεδειγμένων αποθεμάτων σπάνιων γαιών, κατατάσσοντας την 8η παγκοσμίως. Γεωλόγοι εκτιμούν ότι ο πραγματικός πλούτος μπορεί να φτάνει τα 36–42 εκατομμύρια τόνους, κάνοντάς την δεύτερη μετά την Κίνα! 

Το 2023, η Γροιλανδία είχε 25 από τα 34 κρίσιμα ορυκτά της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Τα «διαμάντια» του υπεδάφους:

Σπάνιες γαίες (REE): Τα κοιτάσματα Kvanefjeld (11+ εκατ. τόνοι, 3ο μεγαλύτερο παγκοσμίως) και Tanbreez (έως 28+ εκατ. τόνοι, ίσως το μεγαλύτερο γνωστό) είναι από τα σημαντικότερα. Το Tanbreez έχει 27%+ βαριές σπάνιες γαίες (δυσπρόσιο, τερβίο, νεοδύμιο) – σπάνιες και πολύτιμες. 

Άλλα κρίσιμα: 

Γραφίτης (Amitsoq – στρατηγικό για μπαταρίες), λίθιο, χαλκός, μολυβδαίνιο (Malmbjerg), νικέλιο, χρυσός, ουράνιο (αλλά απαγορευμένο), σιδηρομεταλλεύματα, τιτάνιο, νιόβιο, ζιρκόνιο, γαλλίου, γερμάνιο. 

Πότε ανακαλύφθηκε ο πλούτος;

Ο πλούτος δεν είναι πρόσφατος, γνωρίζουμε για ορυκτά εδώ και 200+ χρόνια:

1798–1806: Πρώτη ανακάλυψη κρυολίθου (cryolite) στο Ivittuut – το πρώτο μεγάλο ορυκτό που εξορύχθηκε. 

1806: Επιστημονικές περιγραφές σπάνιων γαιών στο Ilímaussaq (Kvanefjeld) από Δανούς γεωλόγους. 

1950: Μαζική ανακάλυψη ουρανίου και σπάνιων γαιών στο Kvanefjeld μέσω αεροραδιομετρικών ερευνών – εποχή Ψυχρού Πολέμου.

1970–1980: Ανακαλύψεις Motzfeldt, Kringlerne (Tanbreez).

2000s–σήμερα: Έντονο ενδιαφέρον λόγω πράσινης μετάβασης – εταιρείες όπως Critical Metals (Tanbreez), GreenRoc (Amitsoq).

Γιατί δεν τα εκμεταλλεύονται ακόμα;

80% του νησιού καλύπτεται από πάγο, μόνο 20% παγωμένο. 

Ακραίες θερμοκρασίες (-40°C), έλλειψη δρόμων/λιμανιών/ηλεκτρικού. 

Κόστος 5–10 φορές υψηλότερο.

Περιβαλλοντικές/κοινωνικές αντιδράσεις από Ινουίτ – απαγόρευση ουρανίου (2021) μπλόκαρε Kvanefjeld.

Μόνο 2 ενεργά ορυχεία: Nalunaq (χρυσός) και White Mountain (ανόρθιτης).

Οι εξελίξεις 2025–2026

Tanbreez (Critical Metals Corp): Άδεια εξόρυξης, πιλοτικό εργοστάσιο 2026, παραγωγή από 2027–2028 (στόχος 85.000+ τόνους/έτος REE). Υποστήριξη από ΗΠΑ (δάνειο $120 εκατ.). 

Amitsoq (γραφίτης): Χαρακτηρίστηκε Στρατηγικό Έργο από ΕΕ (2025), 30ετής άδεια (Δεκέμβριος 2025). 

Malmbjerg (μολυβδαίνιο): Εκμετάλλευση 30 ετών (2025). 

Γεωπολιτική πίεση: ΗΠΑ, ΕΕ, Κίνα ανταγωνίζονται. 

ΗΠΑ λόμπι για «αποκινεζοποίηση»

Η Γροιλανδία δεν είναι απλώς ένας παγωμένος βράχος, είναι ο μεγαλύτερος ανεκμετάλλευτος θησαυρός κρίσιμων ορυκτών παγκοσμίως, γνωστός από τον 19ο αιώνα και επιβεβαιωμένος από τη δεκαετία του 1950. 

Με την πράσινη μετάβαση και τον ανταγωνισμό ΗΠΑ–Κίνας, ο «λευκός χρυσός» της μπορεί να αλλάξει τις παγκόσμιες ισορροπίες… αλλά μόνο αν ξεπεραστούν τα τεράστια εμπόδια. Μέχρι τότε, παραμένει κρυμμένος κάτω από τον πάγο και όλοι τον κυνηγούν!