Η προσπάθεια του Τρούμαν να αγοράσει την Γροιλανδία το 1946 για 100 εκατ. δολάρια

Η κυβέρνηση του Προέδρου Χάρι Τρούμαν πρότεινε στην Κοπεγχάγη το 1946 την αγορά της Γροιλανδίας, σύμφωνα με έγγραφα που περιέχονται στα Εθνικά Αρχεία και αποκαλύφθηκαν το 1991 από το Associated Press .

Ακολουθεί το ανωτέρω άρθρο του Associated Press  : 

Οι Ηνωμένες Πολιτείες πρότειναν το 1946 να πληρώσουν στη Δανία 100 εκατομμύρια δολάρια για να αγοράσουν τη Γροιλανδία, αφού είχαν σκεφτεί να ανταλλάξουν εδάφη πλούσια σε πετρέλαιο στην Αλάσκα με στρατηγικά τμήματα του ζοφερού αρκτικού νησιού, σύμφωνα με έγγραφα των Εθνικών Αρχείων.

Τα 100 εκατομμύρια δολάρια επρόκειτο να είναι σε χρυσό. Και παρόλο που η πώληση δεν ολοκληρώθηκε, οι Ηνωμένες Πολιτείες κατέληξαν να αποκτήσουν τις στρατιωτικές βάσεις που ήθελαν ούτως ή άλλως.

Η αποκάλυψη των εγγράφων, τα οποία έχουν αποχαρακτηριστεί από τις αρχές της δεκαετίας του 1970, αναφέρθηκε για πρώτη φορά την από την εφημερίδα Jyllands-Posten της Κοπεγχάγης.

Μια εναλλακτική λύση που συζητήθηκε ήταν οι Ηνωμένες Πολιτείες να ανταλλάξουν γη στην περιοχή Point Barrow της Αλάσκας με εκείνα τα τμήματα της Γροιλανδίας που οι Ηνωμένες Πολιτείες θεωρούσαν στρατιωτικής αξίας.

Σύμφωνα με αυτό το σχέδιο, οι Δανοί θα είχαν τα δικαιώματα για  πετρέλαιο που θα ανακαλυπτόταν στην περιοχή και θα έπρεπε να πουλήσουν το πετρέλαιο στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η πλουσιότερη πετρελαϊκή εξόρυξη στην ιστορία των ΗΠΑ έγινε το 1967 στην περιοχή του κόλπου Prudhoe, 200 μίλια ανατολικά του Point Barrow. Η περιοχή Point Barrow αποτελεί πλέον μέρος του Εθνικού Αποθέματος Πετρελαίου, το οποίο αποτελείται από πετρελαιοπηγές που προορίζονται για την εθνική άμυνα.

Η προτεινόμενη αγορά προφανώς πρωτοεμφανίστηκε τον Νοέμβριο του 1945, όταν ο γερουσιαστής Όουεν Μπρούστερ, Ρεπουμπλικάνος από το Μέιν, δήλωσε ότι οι αμερικανικές στρατιωτικές και ναυτικές αρχές την ευνοούσαν και την θεωρούσαν «στρατιωτική αναγκαιότητα».

Τον Απρίλιο του 1946, ο αξιωματούχος του Υπουργείου Εξωτερικών, Τζον Χίκερσον, παρευρέθηκε σε μια συνεδρίαση της επιτροπής σχεδιασμού και στρατηγικής του Κοινού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων και ανέφερε ότι «... ο πραγματικός μας στόχος όσον αφορά τη Γροιλανδία θα πρέπει να είναι η απόκτησή της μέσω αγοράς από τη Δανία».

«Η επιτροπή υπέδειξε ότι τα χρήματα είναι πλέον άφθονα, ότι η Γροιλανδία είναι εντελώς άχρηστη για τη Δανία (και) ότι ο έλεγχος της Γροιλανδίας είναι απαραίτητος για την ασφάλεια των Ηνωμένων Πολιτειών», ανέφερε ο Χίκερσον σε υπόμνημα.

Είπε ότι είπε στην επιτροπή ότι αμφέβαλλε αν οι Δανοί θα μπορούσαν να πειστούν να πουλήσουν το νησί των 844.000 τετραγωνικών μιλίων στον Βόρειο Ατλαντικό.

Σε συνέχεια αυτού του υπομνήματος στις 24 Μαΐου 1946, ο William C. Trimble, βοηθός επικεφαλής του τμήματος βορειοευρωπαϊκών υποθέσεων του Υπουργείου Εξωτερικών, πρότεινε στις Ηνωμένες Πολιτείες να προσφέρουν 100 εκατομμύρια δολάρια σε χρυσό για το νησί.

Δήλωσε ότι μόνο περίπου 600 Δανοί κατοικούσαν στη Γροιλανδία. Τα τελευταία χρόνια, εκτιμάται ότι υπήρχαν περίπου 10.000 Δανοί και 44.000 Ινουίτ, ή Εσκιμώοι.

«Σε τελική ανάλυση, υπάρχουν λίγοι άνθρωποι στη Δανία που έχουν κάποιο πραγματικό ενδιαφέρον για τη Γροιλανδία, οικονομικό, πολιτικό ή χρηματοοικονομικό», είπε ο Τρίμπλ.

Ανέφερε ότι είχε προταθεί η παραχώρηση εδαφών στην περιοχή Point Barrow στη Δανία με αντάλλαγμα στρατηγικά τμήματα του νησιού, αλλά αμφέβαλλε αν οι Δανοί θα ήταν πιο δεκτικοί σε αυτό παρά σε μια άμεση αγορά.

Είπε ότι η αγορά της Γροιλανδίας θα έδινε στις Ηνωμένες Πολιτείες «πολύτιμες βάσεις από τις οποίες θα μπορούσαν να εξαπολύσουν αεροπορική αντεπίθεση πάνω από την περιοχή της Αρκτικής σε περίπτωση επίθεσης».

Στις 20 Ιουνίου 1946, ο Υπουργός Πολέμου Ρόμπερτ Πάτερσον παρενέβη, γράφοντας στον Υφυπουργό Εξωτερικών Ντιν Άτσεσον ότι «θα ήταν καλή ιδέα να ληφθούν άμεσα μέτρα για την εξασφάλιση από τη Δανία (ακόμα και μέχρι το σημείο της αγοράς ολόκληρου του νησιού, εάν χρειαστεί) των στρατιωτικών δικαιωμάτων που έχουν καθοριστεί από το Κοινό Επιτελείο Ενόπλων Δυνάμεων».

Ο Άτσεσον απάντησε ότι το Υπουργείο Εξωτερικών γνώριζε τη σημασία της Γροιλανδίας, αλλά δεν είπε τίποτα για αγορά.

Ο Υπουργός Εξωτερικών Τζέιμς Μπερνς έκανε την πρόταση στον Δανό υπουργό Εξωτερικών Γκούσταβ Ράσμουσεν, ο οποίος βρισκόταν σε επίσκεψη στη Νέα Υόρκη στις 14 Δεκεμβρίου 1946, σύμφωνα με τηλεγράφημα του Μπερνς προς την Πρεσβεία των ΗΠΑ στην Κοπεγχάγη.

Αφού συζήτησε άλλες ρυθμίσεις ασφαλείας για τη Γροιλανδία, ο Μπερνς είπε ότι είπε στον Ράσμουσεν ότι ίσως μια άμεση πώληση στις Ηνωμένες Πολιτείες «θα ήταν η πιο ξεκάθαρη και ικανοποιητική λύση».

«Οι ανάγκες μας... φάνηκαν να σοκάρουν τον Ράσμουσεν, αλλά δεν απέρριψε κατηγορηματικά τις προτάσεις μου και είπε ότι θα μελετούσε ένα υπόμνημα που του έδωσα», είπε.

Το αρχείο των εγγράφων που περιείχε το υπόμνημα Byrnes δεν περιείχε καμία ένδειξη για το αν οι Δανοί απάντησαν ή απλώς άφησαν το θέμα να περάσει απαρατήρητο.

Η Γροιλανδία έγινε αναπόσπαστο μέρος της Δανίας το 1951 μετά από δύο αιώνες ως αποικία. Το 1979, στο νησί παραχωρήθηκε αυτοδιοίκηση, αλλά η Δανία διατηρεί τον έλεγχο των εξωτερικών και αμυντικών υποθέσεων.

Η Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ διατηρεί επί του παρόντος δύο βάσεις στη Γροιλανδία, τη Θούλε (Thule Air Base) και τη Σόντεστρομ (Sondestrom Air Base).

Η κατασκευή της βάσης της Θούλε το 1952 κατέστη δυνατή χάρη σε μια αμυντική συνθήκη που υπογράφηκε από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Δανία το 1951. Αρχικά είχε σχεδιαστεί ως βάση ανεφοδιασμού για αποστολές βομβαρδισμού μεγάλης εμβέλειας και από το 1961 λειτουργεί ως βάση έγκαιρης προειδοποίησης για βαλλιστικούς πυραύλους και ως σταθμός δορυφορικής τηλεμετρίας